Nawrocki geeft vorm aan rechts. Błaszczak onthult PiS' verkiezingsplan
Cezary Nowak
26 augustus 2026
Mariusz Błaszczak heeft eigenlijk meer gezegd dan hij waarschijnlijk bedoelde. Zijn uitspraak suggereert dat de initiatieven van Karol Nawrocki door Wet en Rechtvaardigheid niet worden gezien als een poging om een consensus tussen de partijen te bereiken of de staatsinstellingen te versterken. Ze zijn simpelweg een nieuw instrument om de macht te heroveren. De president treedt hier niet op als bemiddelaar, maar als deelnemer aan een politieke puzzel die is geconstrueerd met het oog op de volgende verkiezingen.
"Er is hoop in het initiatief van president Karol Nawrocki," zei Błaszczak op Radio Wnet. Hij legde meteen uit waar die hoop op neerkomt. "Het betreft het Senaatspact, maar laten we het zo zeggen: het Senaatspact had een voorbode kunnen zijn van een verdergaande samenwerking. We zullen zien hoe het afloopt."
Het is moeilijk om een duidelijkere erkenning te vinden dat het hier niet om de Senaat gaat, maar om een toekomstige politieke coalitie. Het pact is slechts het begin. Een instrument om PiS dichter bij andere oppositiepartijen te brengen en op de lange termijn wellicht de basis te leggen voor een nieuwe parlementaire meerderheid. Błaszczak is hier bijna bot over.
Nog veelzeggender is echter de rol die hij Nawrocki toewijst in deze operatie. De president van de Republiek Polen zou zich ervan bewust moeten zijn dat zijn ambt geen extra vergaderruimte is voor welke partij dan ook. Ondertussen ontstaat er een heel ander beeld uit de uitspraken van een van de meest vooraanstaande politici van PiS: Nawrocki moet een ruimte creëren waarin toekomstige rechtse allianties kunnen worden onderhandeld.
Dit komt PiS goed uit. De partij zelf heeft een beperkte coalitiecapaciteit, dus heeft ze iemand nodig die groepen probeert te verenigen die Jarosław Kaczyński niet direct kan of wil aantrekken. Het presidentieel paleis is hier bij uitstek geschikt voor: het biedt prestige, media-aandacht en maakt het mogelijk om partijonderhandelingen te presenteren als een zaak van staatsbelang.
Błaszczak verbergt zijn electorale berekeningen niet eens. Hij wijst erop dat de D'Hondt-methode grotere lijsten bevoordeelt. In zijn betoog komt het hele "presidentiële initiatief" al snel neer op de zetelverdeling. Minder fragmentatie aan de rechterkant, een grotere gezamenlijke lijst, meer zetels in de Sejm en de mogelijkheid om terug aan de macht te komen.
Tegelijkertijd verzekert de fractievoorzitter van PiS dat zijn partij de leider van "rechts" zal blijven omdat ze een "concreet programma" heeft en "geloofwaardig" is. Als een programma en geloofwaardigheid echter werkelijk voldoende zouden zijn, zou PiS vandaag de dag niet met zoveel belangstelling nieuwe electorale configuraties hoeven te overwegen en profiteren van de politieke betrokkenheid van de president. Błaszczak toont zelf de tegenstrijdigheid in zijn verhaal aan: enerzijds spreekt hij over de kracht van PiS, anderzijds zoekt hij naar een formule waarmee anderen de partij kunnen helpen haar meerderheid terug te winnen.
Het grootste probleem betreft echter Nawrocki. De president kan natuurlijk met alle politieke groeperingen praten. Sterker nog, dat zou hij ook moeten doen. Maar overleg in het belang van de staat is één ding, en het opbouwen van een electorale basis voor een specifiek kamp is iets heel anders.
Als het Senaatspact – zoals Błaszczak zegt – "een prelude op verdere samenwerking" moet zijn, dan moet Nawrocki heel duidelijk maken of hij de president van alle burgers wil zijn of de beschermheer van een toekomstige rechtse coalitie. Want PiS gedraagt zich tegenwoordig steeds meer alsof ze het antwoord al weet.
En Błaszczak heeft het, misschien onbedoeld, zojuist publiekelijk gezegd.
Bron: wiesci24.pl przez Cezary Nowak (https://wiesci24.pl/2026/08/26/nawrocki-uklada-prawice-blaszczak-odslania-wyborczy-plan-pis/) język po Polsku