Dit is geen "vervolging van rechts".
Het Zondacrypto-schandaal gaat over elementaire rechtvaardigheid.
Cezary Nowak
4 september 2026
Jarosław Kaczyński en Zbigniew Ziobro hebben al een handige verklaring gevonden voor het Zondacrypto-schandaal. Het gaat niet om geld, contacten, stichtingen, politici of de vraag of iemand invloed in de staat heeft proberen te kopen. Het gaat om een grootschalige operatie gericht tegen rechts. Ziobro spreekt van een "speciale operatie: vernietig rechts", terwijl Kaczyński stelt dat het doel is om "rechts te compromitteren". Dit is een effectieve verdediging, maar ze heeft één fundamentele tekortkoming: ze beantwoordt geen van de vragen die in deze zaak worden gesteld.
En deze vragen worden steeds talrijker. Donald Tusk onthulde fragmenten uit getuigenverklaringen van de lopende procedure in de Sejm (het lagerhuis van het parlement), waaruit blijkt dat een bedrag van 2 miljoen złoty is overeengekomen voor hulp bij het oplossen van de Zondacrypto-zaak. Zbigniew Ziobro, een stichting die aan zijn kring is gelieerd, en een mogelijke gratieverlening na de overwinning van Karol Nawrocki komen in de getuigenverklaringen voor. Dit zijn getuigenverklaringen, geen rechterlijke uitspraak, dus ze moeten worden geverifieerd. Maar juist daarom bestaan er aanklagers, rechtbanken en onderzoeken.
Kaczyński reageert op zijn kenmerkende wijze. "Er zit geen millimeter waarheid in", beweert hij, eraan toevoegend dat hij "absoluut geen connectie had met wat er rond cryptovaluta gebeurde". Misschien had hij die wel. Maar geen redelijk mens mag verwachten dat een simpele verzekering van de voorzitter van de grootste oppositiepartij de zaak zal beëindigen. In een rechtsstaat wordt de waarheid van beschuldigingen niet bepaald door Jarosław Kaczyński, Donald Tusk of een televisiestudio.
En hier komen we bij de kern van de zaak. Een onderzoek is geen vervolging. Verhoor is geen onderdrukking. Het controleren van financiële stromen is geen aanval op de democratie. Als er een vermoeden bestaat dat geld deuren heeft geopend voor politici of toegang heeft verschaft tot mensen met invloed op het openbaar ministerie, de wetgeving of het presidentieel gratieverzoek, dan is het de verantwoordelijkheid van de staat om te achterhalen wat er precies is gebeurd.
Dit geldt des te meer omdat Zondacrypto niet slechts af en toe opduikt in rechtse politieke kringen. De media hebben bericht over de contacten van Przemysław Kral met Radosław Piesiewicz, Michał Moskal en de Telewizja Republika-gemeenschap. Moskal zelf gaf toe Kral in Ibiza te hebben ontmoet, hoewel hij volhoudt dat hij geen geld van Zondacrypto heeft aangenomen. Elk van deze gevallen moet afzonderlijk worden beoordeeld, zonder automatisch iemand de schuld te geven. Maar de som van deze contacten is voldoende om het stellen van vragen tot een plicht te maken, en niet tot een politieke bevlieging.
Het meest verbazingwekkende is dat mensen die gedurende acht jaar PiS-regering de Polen ervan overtuigden dat "eerlijke mensen niets te vrezen hebben", zich nu gedragen alsof de loutere interesse van het Openbaar Ministerie in een rechtse politicus bewijs is van vervolging. Het principe zou immers voor iedereen hetzelfde moeten gelden. Als de verdenkingen een politicus van de Burgercoalitie (KO) betreffen, moeten ze worden onderzocht. Als ze een PiS-activist betreffen, moeten ze worden onderzocht. Als ze een minister, een CEO, een zakenman of iemand in de directe omgeving van de president betreffen, moet de reactie eveneens identiek zijn.
Elementaire rechtvaardigheid begint precies hier: bij het verwerpen van de gedachte dat partijlidmaatschap immuniteit van ondervraging verleent. Mensen kunnen niet worden veroordeeld op basis van mediaberichten of de getuigenis van één enkele getuige. Maar het zou eveneens onaanvaardbaar zijn om een onderzoek te sluiten omdat de bevindingen politiek onwelkom zijn voor één partij.
Tusk zei treffend in de Sejm: "Geen fatsoenlijk mens, geen politicus, zou geld moeten aannemen van criminelen." De politieke toon van zijn verklaring is discutabel, en men moet zeer voorzichtig zijn met het onderscheiden van beschuldigingen van feiten. Het fundamentele principe staat echter niet ter discussie: als er een vermoeden bestaat van het kopen van politieke invloed, moet de staat dit grondig onderzoeken.
Daarom komt het verhaal van "het vernietigen van rechts" PiS zeer goed uit. Het stelt verdachten of getuigen in staat om slachtoffers te worden, aanklagers om te vormen tot vervolgers en ongemakkelijke vragen tot elementen van een politieke samenzwering. In plaats van antwoord te geven op de vraag wie geld heeft aangenomen, wie met wie heeft afgesproken en wat daarvoor werd verwacht, kan kiezers worden verteld: ze vallen ons aan omdat we rechts zijn.
Nee. Als rechtse politici onschuldig zijn in het Zondacrypto-schandaal, zou een eerlijk en grondig onderzoek hen moeten vrijspreken. Iedereen die de wet heeft overtreden, moet ter verantwoording worden geroepen, ongeacht naam, functie of partijlidmaatschap. Dit is geen wraak op rechts, noch een overwinning voor links of liberalen. Dit is de meest fundamentele definitie van de rechtsstaat: er is geen sprake van 'wij' en 'jullie'. Er zijn feiten, bewijzen en gelijke regels voor iedereen.
Bron: wiesci24.pl przez Cezary Nowak (https://wiesci24.pl/2026/09/04/to-nie-jest-przesladowanie-prawicy-w-aferze-zondacrypto-chodzi-o-elementarna-sprawiedliwosc/) język po Polsku