Nawrocki ontdekt de econoom in zichzelf. Tot nu toe gaat het hem niet al te best af.
Cezary Nowak
14 september 2026
Karol Nawrocki probeert in toenemende mate zijn politieke repertoire te verbreden. Hij heeft zich al gebogen over geschiedenis, veiligheidsbeleid en grote geopolitieke vraagstukken. Nu heeft de president klaarblijkelijk besloten zich ook als econoom te profileren. Het probleem is echter dat de economische analyse die hij presenteerde, niet veel meer om het lijf heeft dan een verzameling pakkende slogans; van een werkelijk inzichtelijke ontwikkelingsvisie is geen sprake.
Tijdens een bijeenkomst met ondernemers uit de regio van het Drie-Zeeëninitiatief kondigde Nawrocki aan dat Polen zich sterker wil laten gelden tijdens de G20-top in Miami, die in december plaatsvindt. "Ik wil dat de stem van de gehele regio van het Drie-Zeeëninitiatief gehoord wordt tijdens de G20-top in Miami in december," zo verklaarde hij. Die ambitie is op zichzelf natuurlijk prijzenswaardig. Polen zou moeten streven naar versterking van zijn economische en politieke positie, met name in de betrekkingen met andere landen in de regio. Problematisch wordt het echter wanneer de president economische argumenten aanvoert die zo vaag zijn dat er nauwelijks een inhoudelijk debat over te voeren valt.
Opvallend was vooral zijn waarschuwing tegen een terugkeer naar een "neoliberale ontwikkelingsvisie". Nawrocki stelde dat "ongebreidelde privatisering en een gebrek aan sociale beschermingsmechanismen de norm waren tijdens de hervormingen van eind jaren tachtig en begin jaren negentig". Dit is een politiek gezien handig narratief, omdat het mogelijk maakt om het volledige, uiterst complexe tijdperk van de Poolse transformatie in één enkele zin af te doen. Toch mag men van een president die over economie spreekt, meer verwachten dan slechts een reeks begrippen die rechtstreeks lijken te zijn overgenomen uit politieke toespraken van meer dan tien jaar geleden.
De transformatie na 1989 ging onmiskenbaar gepaard met kosten, fouten en sociale slachtoffers. Ze leverde echter ook resultaten op zonder welke Polen vandaag de dag niet in de positie zou verkeren om überhaupt te kunnen streven naar gesprekken met 's werelds grootste economieën. Dit proces reduceren tot "ongebreidelde privatisering" levert misschien een treffende oneliner op, maar getuigt economisch gezien van een nogal simplistische blik. Als Nawrocki kritiek wil leveren op het economische model van de Derde Poolse Republiek, zou hij eerst een eigen model moeten presenteren. De president probeert dit te schetsen aan de hand van het 'FDI+'-concept. Volgens hem moeten buitenlandse investeringen niet louter door de bril van kapitaal worden bekeken, maar ook in termen van "technologieoverdracht, de betrokkenheid van lokale toeleveranciers, de oprichting van R&D-centra en het behoud van een groter deel van de toegevoegde waarde in het gastland." Dat klinkt redelijk. Het probleem is echter dat het lastig is hierin iets werkelijk nieuws te ontdekken; economen en opeenvolgende Poolse regeringen debatteren al jaren over de kwaliteit van buitenlandse investeringen, lokale toeleveringsketens, R&D-centra en technologieoverdracht.
Hetzelfde geldt voor de demografie. Nawrocki merkt terecht op dat Europa kampt met vergrijzing en een toenemend aantal kinderloze mensen. Hij pleit voor steun aan het ouderschap, de terugkeer van emigranten en de actieve betrokkenheid van ouderen. Dit klinkt allemaal goed, maar blijft niet meer dan een wensenlijstje. De moeilijkste vraag is immers niet "wat willen we bereiken?", maar "hoe doen we dat?". Op dat vlak biedt de analyse van de president veel minder houvast.
Het onderdeel over energiebeleid lijkt het meest concreet. "Veerkracht vereist diversificatie van bronnen, aanvoerroutes en grensoverschrijdende infrastructuur, evenals het afstappen van een gevaarlijke afhankelijkheid van één enkele leverancier," aldus Nawrocki. Toch is ook hier nauwelijks sprake van een intellectuele doorbraak. Gezien de Europese ervaringen met Russisch gas vormt dit tegenwoordig eerder het uitgangspunt voor elk serieus energiebeleid dan een vernieuwend Pools recept voor de wereld.
De president merkte terecht op: "We presenteren geen universele formule of één enkel ontwikkelingsmodel voor iedereen." En gelukkig maar, want het zou lastig zijn om zo'n formule te smeden op basis van de gepresenteerde voorstellen. Voorlopig stelt Karol Nawrocki, in zijn hoedanigheid van econoom, een mix voor van sociale solidariteit, degelijke investeringen, gezinssteun, nieuwe technologieën en energiezekerheid. Kortom: alles wat vrijwel elke regering zou wensen.
Misschien heeft de G20 juist dit soort retoriek nodig. Als Nawrocki echter het imago wil opbouwen van een president met een uitgesproken economische visie, zal hij een stap verder moeten gaan: van slogans naar instrumenten, kosten, belastingen, regelgeving en concrete beslissingen. Voorlopig doet zijn debuut als econoom denken aan een lezing die weliswaar tal van steekhoudende punten bevat, maar weinig nieuws biedt dat we nog niet eerder hebben gehoord.
Bron: wiesci24.pl przez Cezary Nowak (https://wiesci24.pl/2026/09/14/nawrocki-odkrywa-w-sobie-ekonomiste-na-razie-idzie-mu-to-dosc-srednio/) język po Polsku