Polenforum.nl - forum over Polen

Nawrocki blokkeert maatregel; automobilisten betalen de prijs. Dieselprijs stijgt tot boven 9 złoty

Cezary Nowak
15 september 2026

Tot voor kort klonk het idee om negen zloty per liter diesel te betalen als een wrange grap. Vandaag de dag wordt dat werkelijkheid. Toch heeft president Karol Nawrocki op dit cruciale moment besloten een maatregel te blokkeren die de staat in staat moest stellen een deel van de overwinsten af te romen van bedrijven die profiteren van de brandstofcrisis. Donald Tusk vraagt zich dan ook terecht af wat de president precies dreef – vooral omdat de rekening voor deze politieke manoeuvres op het hoogste niveau niet door politici, maar door automobilisten wordt betaald.

"Ik heb geen flauw idee wat hem ertoe bewoog zo'n voor de hand liggend voorstel – het belasten van deze overwinsten – te blokkeren," zei de premier tijdens een kabinetsvergadering. Hij voegde daar een cruciaal punt aan toe: "Bij elke brandstofcrisis verliezen wij allemaal, maar winnen de brandstofbedrijven." Men kan discussiëren over de details van de belasting, het tarief of de structuur ervan. Het is echter moeilijker te begrijpen waarom de president, in een tijd van torenhoge olieprijzen, de regering blokkeert bij het invoeren van een oplossing die een deel van de kosten van de crisis zou verleggen van de burgers naar de bedrijven die er bovengemiddelde winsten mee behalen.

De situatie is ernstig. Volgens prognoses van e-petrol zou de prijs van Pb95-benzine kunnen oplopen tot 7,99 złoty per liter, terwijl de prijs voor diesel naar verwachting tussen de 8,94 en maar liefst 9,07 złoty zal liggen. De gemiddelde dieselprijs heeft al 8,75 złoty bereikt – het hoogste niveau in de geschiedenis van het portaal. Dit zijn geen abstracte cijfers uit beurstabellen. Duurdere diesel betekent duurder transport, en hogere transportkosten zijn vroeg of laat terug te zien op de kassabon.

Tusk doet niet alsof de regering de wereldwijde oliemarkt op magische wijze kan herstellen. Integendeel, hij wijst op externe factoren: de oorlog in het Midden-Oosten, de Russische agressie en het risico op verdere verstoringen van de aanvoer. De prijs van een vat WTI-ruwe olie is gestegen tot boven de 103 dollar, Brent staat boven de 107 dollar en beleggers vrezen verdere escalatie. In een dergelijke situatie zijn de opties van elke Poolse regering beperkt. Dit betekent echter niet dat de staat lijdzaam moet toezien hoe de crisis de portemonnees van burgers leegtrekt.

En hier wringt de schoen voor Nawrocki. De president kan uiteraard zijn veto uitspreken over wetgeving; de grondwet kent hem dat recht toe. Maar een vetorecht ontslaat iemand niet van de verantwoordelijkheid voor de gevolgen ervan. Als het staatshoofd een oplossing verwerpt die bedoeld is om de kosten van de crisis te drukken, dient hij met een alternatief te komen. Simpelweg "nee" zeggen is de makkelijkste vorm van politiek – zeker wanneer iemand anders de rekening aan de pomp betaalt.

De premier heeft de situatie duidelijk geschetst. "We staan aan de vooravond van werkelijk recordhoge prijzen – prijzen waar niemand zelfs in zijn ergste nachtmerries van had durven dromen," waarschuwde hij. Tegelijkertijd beloofde hij dat, zodra de wet op de overwinsten is ondertekend, de regering de volgende fase van het programma "Lagere Brandstofprijzen" in gang zal zetten. Tusk kan later op deze belofte worden aangesproken. Als de wet wordt ondertekend, kan worden gecontroleerd of de regering haar belofte daadwerkelijk is nagekomen. Precies zo zou politieke verantwoording eruit moeten zien.

Nawrocki komt ondertussen steeds meer over als een president die zijn rol vooral ziet als een middel om de regering van Donald Tusk te dwarsbomen. Het probleem ontstaat wanneer de politieke strijd niet langer slechts draait om persoonlijke conflicten in Warschau, maar de burgers daadwerkelijk geld gaat kosten. Met een dieselprijs van negen zloty per liter zal het lastig zijn om aan automobilisten uit te leggen dat de prioriteit lag bij het laten zien wie van de twee effectiever "nee" kon zeggen tegen de premier.

Daarom moet de oproep van Tusk serieus worden genomen. "Mijn dringende oproep, meneer de president," zei de premier. Nawrocki zou niet moeten reageren met wéér een politieke verklaring, maar met een besluit en een concreet alternatief. Automobilisten vullen hun tank immers niet met het grondwettelijke geschil tussen het presidentieel paleis en het kantoor van de premier; ze vullen die met benzine en diesel. En wanneer ze op de prijsaanduiding een bedrag zien dat met een negen begint, zullen ze een heel eenvoudige vraag stellen: wie heeft er alles aan gedaan om dit te voorkomen, en wie heeft er slechts zijn toevlucht genomen tot een veto?

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak  (https://wiesci24.pl/2026/09/15/nawrocki-blokuje-kierowcy-placa-diesel-przebija-9-zl/)    język po Polsku