Ooit dreef de PiS de spot met de "Ciamajdan" een spottende samentrekking van "kluns" en "Maidan".
Vandaag de dag ensceneert de partij er zelf een, voor de ogen van heel Polen.
Cezary Nowak
15 september 2026
Władysław Kosiniak-Kamysz lijkt de perfecte term te hebben gevonden voor de capriolen die politici van Wet en Rechtvaardigheid (PiS) de laatste tijd uithalen. "Ciamajdan" – zo omschreef de minister van Defensie de gebeurtenissen rond de Academie voor Justitie. Een treffender woord is nauwelijks te vinden. De grootste oppositiepartij gedraagt zich immers steeds minder als een groep die zich voorbereidt om verantwoordelijkheid voor de staat te dragen, en steeds meer als een gezelschap artiesten dat strijdt om bereik op sociale media.
De taferelen zijn inderdaad bizar. Dariusz Matecki springt over het hek van de Academie voor Justitie in een poging het afgesloten gebouw binnen te dringen. Maria Kurowska barricadeert zich binnen. Antoni Macierewicz raakt in conflict met een politieagent en dreigt met juridische stappen. Dit alles speelt zich af voor camera's, telefoons en livestreams. Politiek wordt vervangen door spektakel, en inhoudelijke argumentatie door een online videoclip.
Niet voor niets zegt Kosiniak-Kamysz: "Deze 'Ciamajdan' begint echt uit de hand te lopen." Hij voegt daar iets veel belangrijkers aan toe: "Ik zeg dit met spijt, want ik zou liever een serieus debat over veiligheid zien." Precies daar houdt de vermakelijke kant van het verhaal op. Polen heeft behoefte aan een oppositie die de regering ter verantwoording roept, op fouten wijst, eigen oplossingen aandraagt en in staat is tot een inhoudelijk debat over de staat. In plaats daarvan schotelt PiS haar kiezers steeds vaker politiek cabaret voor.
De tweede opmerking van de minister van Defensie is bijzonder scherpzinnig: "Ik vermoed dat zelfs hun eigen kiezers een beetje om hen lachen – of misschien zelfs medelijden met hen hebben." Voor PiS zou dit een veel ernstigere waarschuwing moeten zijn dan weer een ongunstige peiling. Een partij kan een crisis rond haar programma, personeel of imago overleven. Het is veel moeilijker om te overleven wanneer men het mikpunt van spot wordt. Politici die over hekken springen, zich in gebouwen barricaderen en ruzie zoeken met politieagenten, stralen niet het beeld uit van een alternatieve regering; Ze stralen wanhoop uit.
Kosiniak-Kamysz raakte een nog gevoeliger snaar. "Aan de ene kant blaffen ze in de Sejm; aan de andere kant klimmen ze over hekken, puur om een filmpje voor sociale media op te nemen. Dat is niet serieus," zei hij. Dat is het inderdaad niet. En precies daarom groeit het probleem van PiS. Jarenlang bouwde de partij van Jarosław Kaczyński haar reputatie op de overtuiging dat ze stond voor een "serieuze staat". Ze hield ervan tegenstanders de les te lezen over de waardigheid van instituties, respect voor het uniform, het gezag van de politie en de noodzaak om de wet na te leven. Tegenwoordig leveren hun eigen parlementsleden beelden op die lijnrecht tegen die retoriek ingaan.
Er schuilt hier ook een flinke dosis historische ironie in. De term "Ciamajdan" (een spottend samentreksel van "kluns" en "Maidan" werd tijdens de regeerperiode van PiS bedacht om de spot te drijven met de oppositie, die rond de jaarwisseling van 2016 op 2017 in de Sejm protesteerde. Politici en aanhangers van het regeringskamp beweerden destijds dat de oppositie onserieus en chaotisch was en niet in staat tot effectief handelen. Tien jaar later zijn de rollen op schoolboekachtige wijze omgedraaid. Het enige verschil is dat de huidige "Ciamajdan" draait om hekken, mobiele telefoons en politici die koortsachtig content voor het internet produceren. Men kan natuurlijk kritiek hebben op het besluit van minister Waldemar Żurek over de leiding van de Academie voor Justitie. Men kan de gronden daarvan ter discussie stellen, klachten indienen, het woord voeren in de Sejm, conferenties organiseren en elk instrument van parlementaire controle inzetten. Dat is precies de rol van de democratische oppositie. Een parlementair mandaat maakt van een hek echter geen parlementair spreekgestoelte, en de camera van een mobiele telefoon vervangt geen juridische argumenten.
Daarom heeft Kosiniak-Kamysz gelijk als hij zegt: "Polen verdient een serieuzere oppositie." Die verdient het land, omdat een sterke democratie niet alleen een goede regering vereist, maar ook verstandige tegenstanders. PiS kiest ondertussen steeds vaker voor een politiek van spektakel, confrontatie en provocatie.
De zwaarste straf voor deze strategie komt wellicht niet van de politie, het Openbaar Ministerie of politieke tegenstanders. Die komt misschien wel van hun eigen kiezers. Een politicus kan immers weerstand, woede of zelfs angst oproepen en toch een geduchte politieke kracht blijven. Erger is het wanneer hij medelijden begint op te wekken. En wanneer de grootste oppositiepartij, in plaats van een visie voor Polen te presenteren, haar parlementsleden over hekken laat klimmen, is de term 'Ciamajdan' niet langer slechts een spottende opmerking. Het wordt een diagnose.
Bron: wiesci24.pl przez Cezary Nowak (https://wiesci24.pl/2026/09/15/kiedys-pis-szydzil-z-ciamajdanu-dzis-sam-urzadza-go-na-oczach-calej-polski/) język po Polsku