300 jongeren, één mentaliteit: hoe PiS zijn opvolgers klaarstoomt
Cezary Nowak
19 september 2026
(https://wiesci24.pl/wp-content/uploads/2026/09/Obraz-Codex-19-wrz-2026-10_13_31-1068x712.png)
citaatafbeelding wiesci24.pl
Driehonderd jongeren, kunstmatige intelligentie, nieuwe technologieën, sociale media en een discussie over het Polen van de toekomst. Alles aan het PiS-jongerencongres in Augustów klinkt als een poging om een partij te presenteren die de deuren opent voor een nieuwe generatie. Er is echter één detail dat dit zorgvuldig opgebouwde beeld verstoort: de eregast van het evenement is Jarosław Kaczyński. Binnen PiS, zo lijkt het, moet zelfs de toekomst zich eerst bij de voorzitter melden.
De slogan van het congres luidt: "Jongeren voor het Polen van morgen." Dat is mooi. Maar waar is dat "morgen"? Voorlopig zien we een partij waarin de gezichten in de stoelenrijen weliswaar kunnen veranderen, maar waarin al meer dan twee decennia dezelfde man in het middelpunt staat. Je kunt AI, TikTok, algoritmen en alles wat met moderniteit te maken heeft op de agenda zetten, maar politieke moderniteit laat zich niet zomaar afdwingen via een paneldiscussie.
Nog veelzeggender is de uitspraak van de organisatoren: "Je zou kunnen zeggen dat het evenement semi-open is, aangezien we niet aan externe werving hebben gedaan." En dat zegt eigenlijk alles. De partij wil over de toekomst praten, maar zoekt gesprekspartners vooral binnen de eigen gelederen. In plaats van de deur open te zetten en jonge conservatieven buiten het partijapparaat te vragen wat zij van PiS vinden, is het makkelijker om degenen te verzamelen die al weten waar de deur naar een politieke carrière zich bevindt.
Dit is precies de grootste zwakte van politieke jongerenafdelingen. Het is maar al te gemakkelijk om ze te laten veranderen van broedplaatsen voor ideeën in louter opleidingscentra voor partijkaders. Wie een carrière nastreeft, leert snel de spelregels kennen. Ze weten wie ze de hand moeten schudden, met wie ze op de foto moeten, wiens berichten ze moeten delen en wanneer ze moeten applaudisseren. Ze weten ook dat een opvallend conflict met de eigen partijleider zelden helpt om een prominente plek op de kieslijst te bemachtigen.
Dit betekent natuurlijk niet dat elke jongere die naar Augustów afreist een cynische carrièremaker is. Het probleem zit dieper: het systeem van politieke promotie beloont conformisme. Partijen hebben behoefte aan mensen die voorspelbaar, gedisciplineerd en loyaal zijn. Onafhankelijk denken wordt vooral gewaardeerd wanneer het toevallig tot dezelfde conclusies leidt als die van de partijtop.
Daarom zou PiS tijdens dit congres één specifiek experiment moeten uitvoeren. In plaats van wéér een paneldiscussie over communicatie via sociale media, zouden ze 300 deelnemers in een zaal moeten verzamelen en hun één vraag moeten stellen: "Op welke punten heeft Jarosław Kaczyński het mis?"
En dan afwachten.
Het gaat hier niet om ritueel gemopper over kleinigheden. Het gaat om een oprecht politiek debat: over de economie, de Europese Unie, het sociaal beleid, de partijorganisatie, de toon richting tegenstanders of de redenen voor het machtsverlies. Driehonderd jonge conservatieven zouden op zijn minst tientallen verschillende antwoorden op deze kwesties moeten hebben. Wat heeft het anders voor zin om jongeren erbij te betrekken?
Een partij verjongt immers niet simpelweg door de geboortedata op lidmaatschapskaarten aan te passen. Een 25-jarige kan een politieke wereldvisie vertegenwoordigen die veel ouder is dan die van iemand die twee keer zo oud is. Als de jongere generatie kant-en-klare antwoorden krijgt aangereikt door de oudere generatie, en enkel leert hoe ze die op een aantrekkelijke manier op TikTok kunnen presenteren, is er geen sprake van een generatiewisseling in de politiek. Het is dan slechts een kwestie van een nieuwe verpakking. Het is dan ook veelzeggend dat voor een evenement dat in het teken staat van de toekomst van PiS, opnieuw de aanwezigheid vereist is van de man die de partij al sinds 2003 leidt. Dit onderstreept een opvolgingsprobleem dat geen enkele AI-workshop kan oplossen. PiS is best in staat om honderden jonge activisten te vinden. Het is veel lastiger om een mechanisme te vinden dat hen in staat stelt om uiteindelijk tegen hun oudere collega's te zeggen: "Bedankt, maar wij gaan het nu anders aanpakken."
Daarom zou "300 jongeren, één denkwijze" de slechtst denkbare samenvatting van dit congres voor PiS zijn. Een goede jongerenafdeling zou een bron van irritatie moeten zijn voor de partijtop. Ze zou vragen moeten stellen, kritiek moeten leveren en ideeën moeten aandragen waarbij oudere activisten ongelovig naar hun voorhoofd grijpen.
Als jongeren slechts de oudere generatie napraten – zij het met meer vaardigheid op Instagram – dan leidt de partij geen echte opvolgers op.
Dan leidt ze opvolgers op die enkel getraind zijn om bevelen uit te voeren.
Bron: wiesci24.pl przez Cezary Nowak (https://wiesci24.pl/2026/09/19/300-mlodych-jedna-mysl-tak-pis-hoduje-sobie-nastepcow/) język po Polsku