Kurski heeft in één opzicht gelijk: Tusk moet een tandje bijzetten.
Cezary Nowak
27 september 2026
De regering van Donald Tusk nadert het punt waarop de excuses opraken. Je kunt kiezers niet eindeloos blijven vertellen dat er geen veranderingen komen omdat de president alles blokkeert, instellingen falen, procedures ingewikkeld zijn en voorgangers een juridisch mijnenveld hebben achtergelaten.
Dit alles mag dan waar zijn, maar uiteindelijk stemmen kiezers niet op een opsomming van obstakels. Ze stemmen op mensen die beloven die obstakels te overwinnen. Daarom raakt Jarosław Kurski een van de zwakste punten van de huidige regering wanneer hij over Tusk zegt: "Ik hoop dat hij een tandje bijzet." Als de premier dit niet doet, hoeft PiS niet eens bijzonder effectief te zijn in het terugwinnen van kiezers. Het is voldoende voor de huidige regering om hen ervan te overtuigen dat de regeringswisseling niet veel heeft veranderd.
Tusk begint het probleem zelf duidelijk ook te erkennen. "Ik ben altijd beleefd geweest. Nu is er geen acceptatie meer," zei hij, waarmee hij het beleid omschreef met een suggestieve metafoor. "Er staat een schaakbord, we spreken af om te schaken," zei hij, waarna hij zijn tegenstander introduceerde, die, in plaats van zich aan de regels te houden, met een honkbalknuppel verscheen. De betekenis van deze uitspraak was duidelijk: de premier is van mening dat de huidige manier van reageren op acties van tegenstanders niet langer volstaat.
Kurski interpreteert deze verandering door de lens van Tusks karakter. "Dit is een jongen die in Gdańsk is opgegroeid. De realiteit in Gdańsk is zodanig dat je hard moet zijn," zei hij op TVP Info. Hij voegde eraan toe dat Tusk "beter functioneert in onderdrukkende situaties." Men zou dit psychologisch geladen verhaal met een korreltje zout kunnen nemen, maar de politieke diagnose is duidelijk: de regering is een periode ingegaan waarin ze niet langer verantwoordelijk zal worden gehouden voor goede bedoelingen, maar voor daden.
En hier raakt de slogan "schakelen" de kern van het probleem. Kiezers die veranderingen in het rechtssysteem, verantwoording van de vorige regering of de herstructurering van staatsinstellingen verwachtten, kunnen niet eindeloos worden wijsgemaakt dat alles ongelooflijk moeilijk is. De politiek wordt uiteindelijk beoordeeld op de resultaten. Als de regering meent dat ze tegen een institutionele blokkade aanloopt, moet ze legale manieren vinden om die te overwinnen.
Kurski gaat veel verder in zijn beschrijving van het conflict met de president. Hij noemt de situatie "hels gevaarlijk" en beweert dat "niets daar meer heilig is". Zijn beschrijving van Nawrocki's relatie met zijn politieke achterban als een "gangstercomplot" is bijzonder treffend. Dit is Kurski's beoordeling, geen vaststaand feit, en moet ook als zodanig worden beschouwd. Het toont echter wel de intensiteit van het conflict aan, dat allang niet meer alleen over individuele wetten of persoonlijke geschillen gaat.
Het meest controversiële deel van zijn betoog betreft de te nemen maatregelen. "Democraten bevinden zich in een staat van extreme nood", stelt Kurski, eraan toevoegend dat om de rechtsstaat te herstellen, "het wellicht nodig is om radicalere stappen te nemen dan schaken om de democratie te verdedigen." Een kanttekening is hier op zijn plaats: effectiviteit mag geen willekeur betekenen. Als de reactie op de beschuldigingen van de andere partij over het buigen van de regels zou zijn om diezelfde regels te buigen, zou de staat niet zijn stabiliteit herwinnen, maar juist de volgende fase van institutionele oorlogvoering ingaan.
"Een tandje bijzetten" zou daarom bovenal moeten betekenen: snellere besluitvorming, efficiëntere rechtshandhaving, consistentie en verantwoordelijkheid nemen voor de resultaten. Het mag niet betekenen dat men gelooft dat politiek opportunisme elk middel rechtvaardigt. Hard optreden in een democratische staat gaat niet over het overtreden van de regels, maar over het vermogen om effectief binnen die regels te handelen.
En dat is precies waarom Kurski een probleem aanstipt dat Tusk niet langer kan negeren. De tijd voor politieke excuses is voorbij. Kiezers zullen zich niet bekommeren om hoeveel obstakels de overheid is tegengekomen, hoeveel mensen zich ermee hebben bemoeid of hoe oneerlijk de spelregels waren. Ze zullen vragen naar de uitkomst. Tusk zei: "Ik ben eerder beleefd geweest." Goed zo. Nu moet hij laten zien dat hij effectief kan zijn. Want als "een tandje bijzetten" met sterkere woorden wordt omschreven, zouden kiezers wel eens tot een veel eenvoudigere conclusie kunnen komen: ze hebben geen premier nodig die zijn eigen inefficiënties beter uitlegt, maar een regering die eindelijk weet hoe te regeren.
Bron: wiesci24.pl przez Cezary Nowak (https://wiesci24.pl/2026/09/27/kurski-ma-racje-w-jednym-tusk-musi-wrzucic-wyzszy-bieg/) język po Polsku