Twee soorten buitenlands beleid zijn er één te veel.
Sikorski hekelt het gevaarlijke spel van Nawrocki
Cezary Nowak
28 september 2026
Radosław Sikorski heeft gewezen op een probleem dat veel ernstiger is dan weer een persoonlijke vete tussen de regering en het presidentieel paleis. Polen kan zich niet veroorloven twee soorten buitenlands beleid te voeren: het ene uitgevoerd door de regering en het andere uitgestippeld door de president voor zijn eigen doeleinden. Dit is van cruciaal belang in een tijd waarin er oorlog woedt aan onze oostgrens, Rusland de grootste bedreiging vormt voor de veiligheid in onze regio en Warschau actief streeft naar een permanente vergroting van de Amerikaanse militaire aanwezigheid. Onder deze omstandigheden getuigen opzichtige meningsverschillen tussen de hoogste machtscentra niet van pluralisme; ze zijn een geschenk aan hen die Polen verdeeld willen zien.
Sikorski sprak dit uit zonder diplomatieke omwegen. "Deze kloof vormt een schending van de Grondwet. De president hoort het buitenlands beleid van de regering te vertegenwoordigen, zelfs als hij het er niet mee eens is. Hij voert een beleid dat afwijkt van dat van de regering, en dat versterkt de positie van Polen niet," aldus de minister van Buitenlandse Zaken. Het is een ernstige beschuldiging, maar niet ongegrond. De Grondwet draagt de uitvoering van het buitenlands beleid immers op aan de Raad van Ministers, terwijl de president verplicht is op dit vlak samen te werken met de premier en de minister van Buitenlandse Zaken.
Het geschil kwam duidelijk aan het licht tijdens de toespraak van Karol Nawrocki bij de VN. De president sprak uitgebreid over Russisch imperialisme, Sovjetmisdaden en machtspolitiek. Hij betoogde dat de straffeloosheid van de Sovjet-Unie een gevaarlijk precedent had geschapen en dat Rusland vandaag de dag nog steeds profiteert van de overtuiging dat agressie ongestraft kan blijven. Dit is een analyse die moeilijk te betwisten valt. Nawrocki stelde zelf dat het uitblijven van een afrekening met misdaden uit het verleden het signaal afgaf dat "schendingen van het internationaal recht, agressie en imperialistisch beleid zonder werkelijke gevolgen konden blijven."
Er ontstaat echter een probleem wanneer juist de staat die het Russische imperialisme momenteel fysiek probeert te vernietigen, ontbreekt in deze verder juiste analyse. Sikorski wees erop dat er in de toespraak geen enkele directe verwijzing naar Oekraïne voorkwam. "Oekraïne ontbrak – dat is zeer vreemd," merkte de minister van Buitenlandse Zaken op. De paradox valt niet te negeren: spreken op een VN-forum over Russische agressie, imperialisme en de destabilisatie van Europa, en tegelijkertijd het land naar de achtergrond dringen dat al meer dan vier jaar weerstand biedt tegen een grootschalige Russische invasie.
Sikorski ging nog een stap verder. Hij erkende dat Nawrocki de dreiging vanuit Moskou onderkent, maar verweet hem misbruik te maken van anti-Oekraïense sentimenten voor binnenlands politiek gewin. Volgens de minister probeert de president "zijn populariteitscijfers op te krikken door in te spelen op van buitenaf aangewakkerde anti-Oekraïense gevoelens." Dit is Sikorski's politieke inschatting, die niet als een bewezen feit kan worden beschouwd. Toch is het de vraag of het op de spits drijven van het conflict met Kyiv – op een moment dat Rusland oorlog voert tegen Oekraïne – de veiligheid van Polen werkelijk ten goede komt.
Het verschil in stijl kwam nog duidelijker naar voren rond de kwestie van Amerikaanse bases. Op de vraag of het presidentieel paleis zou kunnen proberen een mogelijke uitbreiding van de Amerikaanse militaire aanwezigheid als eigen succes te presenteren, antwoordde Sikorski: "Ik ga me niet inlaten met dergelijk kleinzielig partijpolitiek gekibbel; dit is een kwestie van de veiligheid van Polen." En dat is precies wat men van buitenlands beleid mag verwachten: minder jacht op fotomomenten en eer, en meer consistentie en aandacht voor de gemeenschappelijke belangen van de staat.
Karol Nawrocki heeft recht op zijn eigen opvattingen over Oekraïne, Rusland of de Europese Unie. De president is immers niet slechts een ceremonieel aanhangsel van de regering. De grondwet geeft hem echter geen mandaat om een parallelle staatsdiplomatie te voeren. Hoe gevaarlijker de wereld wordt, des te minder kan Polen zich een situatie veroorloven waarin bondgenoten moeten raden of ze nu het standpunt van Warschau, dat van de regering of dat van het presidentieel paleis horen.
Precies daarom draait het door Sikorski aangezwengelde conflict niet om de gekrenkte ego's van twee politici. Het gaat om een veel eenvoudigere vraag: wil Polen met één stem spreken op het internationale toneel? Te midden van de Russische oorlog zou het antwoord voor de hand moeten liggen.
Bron: wiesci24.pl przez Cezary Nowak (https://wiesci24.pl/2026/09/28/dwie-polityki-zagraniczne-to-jedna-za-duzo-sikorski-punktuje-niebezpieczna-gre-nawrockiego/) język po Polsku