Marek Migalski: aan de macht blijven
De toetreding van de PiS leider tot de regering hangt nauw samen met de impact op de parlementsverkiezingen.
28 juni 2023
Marek Migalski
Wanneer we de beslissing van Jarosław Kaczyński om in de regering te stappen proberen te verklaren, moeten we beginnen met de redenen te noemen die hier zeker niet toe hebben geleid. Het was dus niet de wens om bepaalde wetgevende processen te versnellen (wat heeft de vice-premier te maken met het wetgevende proces?), de noodzaak om het werk van het huidige kabinet te coördineren (hoe gaat de voorzitter van Wet en Rechtvaardigheid dit beter kunnen doen dan voorheen?) of de wens om de conflicten tussen Mateusz Morawiecki en Zbigniew Ziobro te kalmeren (bijzonder naïef gedacht, want welke nieuwe instrumenten zal Kaczyński krijgen voor dit nobele doel na het overnemen van de portefeuille van vice-premier?).
Er kan worden aangenomen dat het doel van het besluit dat we nu bespreken is om de kans te vergroten dat het kamp van de "goede verandering" aan de macht blijft. Niet het goede van Polen, niet het succes van de hervormingen, maar juist om het aannemelijk te maken dat de huidige oppositie na de verkiezingen geen nieuwe regering zal vormen. In zijn nieuwe rol kan Kaczyński proberen deze droom van de rechtse politici te verwezenlijken op twee manieren - democratisch en ondemocratisch. Laten we beginnen met een analyse van de eerste.
De machtswisseling belemmeren
Vicepremier Kaczynski kan legitiem proberen de machtswisseling zowel tijdens het verkiezingsproces als na de verkiezingsdag te belemmeren. In de eerste context kan hij de instrumenten van de staat gebruiken om sociale, economische en politieke actoren te beïnvloeden om actief betrokken te raken bij de campagne, kan hij meer beloven (als feitelijk lid van de regering zal hij hierin geloofwaardiger zijn) en kan hij uiteindelijk de organen van de staat dwingen om te werken aan een PiS-overwinning. Aan de andere kant zal hij in de tweede context, na de verkiezingen, meer mogelijkheden hebben om politiek te bedrijven met de president en de nieuwe parlementaire clubs. Simpel gezegd - hij zal meer en realistischer kunnen beloven om parlementsleden van de huidige oppositiepartijen te intimideren zodat ze hun clubkleuren veranderen en overstappen naar de kant van PiS.
Jarosław Kaczyński's aanstelling als vicepremier heeft het machtskamp weinig voordeel opgeleverd. Een duidelijke minderheid van de IBRiS-respondenten gelooft in de positieve invloed van de president op de verkiezingskansen van PiS.
Veel interessanter vanuit politiek oogpunt (en tegelijkertijd beangstigender vanuit het perspectief van de burger) lijkt echter de tweede, ondemocratische, manier om de dromen van de politici van Verenigd Rechts om aan de macht te blijven te verwezenlijken. Ook dit kan worden gerealiseerd voor en na de verkiezingen (als die plaatsvinden). Het kan niet worden uitgesloten dat Jarosław Kaczyński de comfortabele rol van "onschuldige waarnemer", die hem in zijn ogen straffeloosheid verzekerde na een mogelijk machtsverlies, heeft opgegeven ten gunste van het nemen van volledige verantwoordelijkheid voor politieke processen, omdat hij erkende, ten eerste omdat hij vond dat hij niet kon rekenen op de eerder genoemde straffeloosheid en dat het geen zin had om vast te blijven houden aan zijn huidige rol, maar ook - ten tweede - omdat hij tot de conclusie was gekomen dat, voor wat hij van plan was, de huidige vicepremiers te veel een "soft touch" waren (in de taal van Zbigniew Ziobro). Om het bot te zeggen - hij nam de post van vicepremier aan om orders te kunnen geven aan staatsorganen waar hij, als voorzitter van de regeringspartij, het recht niet toe had en waar de heer Jacek Sasin of Piotr Gliński bang voor zouden zijn om ze te formuleren. Om nog botter te zijn - het punt is dat hij in de huidige situatie met niemand hoeft te overleggen over het eventueel uitroepen van de noodtoestand, het uitstellen van verkiezingen of andere maatregelen die gericht zijn op het verstoren of verstoren van het verkiezingsproces (door 'met wie dan ook' te schrijven, laat ik bewust het belang van premier Mateusz Morawiecki weg).
Een plotselinge behoefte aan verandering
Het is ook de moeite waard om de toegenomen niet-democratische manoeuvre al te vermelden na het uiteindelijke verlies van de verkiezingen (zoals ik al zei). Ook in dit geval geeft het aan het roer staan van vicepremier een veel grotere kans om invloed uit te oefenen op die kamer van het Hooggerechtshof die beslist over de geldigheid (of niet) van een gehouden verkiezing, TVP en andere overheidsmedia, de PKW en andere staatsinstellingen. En ook - het moet worden toegevoegd en de punt op de 'i' gezet - op de speciale diensten, de politie, het leger en andere machtsstructuren van de Republiek Polen.
De verklaring van de president van Wet en Rechtvaardigheid dat in Polen op elke hoek een abortus kan worden uitgevoerd en dat niemand het vervolgt, dus is er geen probleem, laat zien dat de bescherming van het leven voor hem het minst belangrijk is. Wat belangrijk is, is dat er een papieren verbod op abortus is.
En hoewel het tegelijkertijd heel ernstig en bedreigend klinkt, is dit de manier om deze plotselinge noodzaak voor president Kaczyński om zijn taken te verdelen tussen zijn werk in Nowogrodzka en in Ujazdowskie Avenue te verklaren: een plan om democratisch of ondemocratisch aan de macht te blijven. Andere verklaringen zijn volledig zinloos. Tenzij men nog steeds wil geloven dat de PiS-voorzitter in de regering is gekomen om het werk van de ministeries te coördineren of om een beter zicht te hebben op de premier en de minister van Justitie. Zowel in het leven als in de politiek is het de moeite waard om je ogen wijd open te houden (in plaats van dicht). Zelfs als de reden voor deze opening angst is.
Marek Migalski
De auteur is politicoloog, professor UŚ
Bron: Rzeczpospolita przez Marek Migalski (https://www.rp.pl/publicystyka/art38665501-marek-migalski-utrzymac-sie-przy-wladzy) język po Polsku