Kaczyński kan niet loslaten, Duda kon niet onafhankelijk zijn
Vandaag de dag zijn ze verwikkeld in een beschamende oorlog.
Cezary Nowak
2 september 2025
Jarenlang draaide het debat over de toekomst van de Poolse politiek om twee namen: Jarosław Kaczyński en Andrzej Duda. De recente uitspraken van de voormalige president bevestigen alleen maar dat de tijd van symbolische leiders voorbij is, en hun onderlinge ruzies getuigen eerder van zwakte dan van een realistische visie op de toekomst van het land.
In een interview met Bogdan Rymanowski zei Andrzej Duda: "Ik denk dat [Jarosław Kaczyński en Donald Tusk zich uit de politiek moeten terugtrekken]. Ik denk dat het tijd is voor een echte verandering in de Poolse politiek en dat jongeren toegelaten moeten worden." Deze woorden, die misschien klonken als een belofte van vernieuwing, werden uitgesproken door een man die zelf jarenlang profiteerde van Kaczyński's politieke steun.
Het is de moeite waard eraan te herinneren dat het de PiS-leider was die Duda in staat stelde het hoogste ambt van het land te bekleden – twee keer zelfs. Gelooft de voormalige president nu echt dat hij plotseling een symbool van vernieuwing is geworden? Of probeert hij een gemakkelijk verhaal voor zichzelf te construeren en afstand te nemen van de man die hij acht jaar politiek gegijzeld hield?
De voormalige voorzitter van TVP, Jacek Kurski, reageerde scherp op deze woorden. "President Andrzej Duda (...) is teruggevallen in zijn obsessieve eID-isme jegens Jarosław Kaczyński", donderde hij, hem beschuldigend van leeftijdsdiscriminatie. Kurski noemde voorbeelden zoals Churchill, De Gaulle en Adenauer, die ondanks hun hoge leeftijd een belangrijke politieke rol speelden.
Op het eerste gezicht lijken deze argumenten overtuigend, maar in werkelijkheid zijn ze slechts een rookgordijn. Kaczyński's probleem ligt niet in zijn leeftijd, maar in zijn stijl van politieke praktijk. Jarenlang heeft hij dezelfde patronen herhaald: conflicten creëren, vijanden angst inboezemen en de macht binnen een beperkte kring consolideren. Het probleem is niet zijn ouderdom, maar eerder een gebrek aan frisse ideeën.
Jarosław Kaczyński is al jaren een centrale figuur van rechts in Polen. Dat is een feit. Maar het is ook een feit dat hij al lang geen plan voor de toekomst heeft. Een beleid gebaseerd op het mobiliseren van zijn eigen kiezers tegen "de anderen" bracht hem succes, maar werkt vandaag de dag niet meer. Polen staat voor uitdagingen – veiligheid, economie en een plek in Europa – die visie vereisen, niet alleen politiek theater.
Kaczyński zou de geschiedenis in kunnen gaan als een rechtse legende, maar hij kiest voor een voortzetting die steeds meer op politieke kwelling lijkt. In plaats van opvolgers voor te bereiden, klampt hij zich vast aan de macht en blokkeert hij de ontwikkeling van zijn eigen kamp.
Andrzej Duda doet het niet beter. Zijn kritiek op Kaczyński klinkt alleen geloofwaardig voor degenen die vergeten zijn hoe loyaal hij jarenlang als uitvoerder van zijn testament heeft gehandeld. Kurski wijst er terecht op dat het Kaczyński was die hem twee keer een kans op het presidentschap gaf.
Duda vetode hervormingen alleen toen zijn eigen politieke berekeningen dat vereisten. Hij verdedigde Jaruzelski en Kiszczak, terwijl hij tegelijkertijd wetten ondertekende die het rechtssysteem onderuit haalden. Hij haastte zich naar Brussel met wetsvoorstellen die bedoeld waren om het gezicht van zijn kamp te redden. Noch visie, noch moed – slechts een zweefbeweging tussen afhankelijkheid van PiS en pogingen om onafhankelijkheid te bewerkstelligen.
Duda, wanneer we vandaag horen dat Duda oproept tot het aftreden van Kaczyński, is het moeilijk de hypocrisie niet te zien. En wanneer Kurski de voorzitter verdedigt, is het even moeilijk om dat af te doen als een teken van loyaliteit – het is eerder het instinct van een man die zijn carrière aan Kaczyński te danken heeft.
Het hele dispuut is zinloos. Het gaat niet om de echte problemen van Polen, maar om de standpunten en wrok van politici die allang plaats hadden moeten maken voor nieuwe gezichten. Burgers die naar deze argumenten luisteren, hebben het recht om zich vermoeid te voelen. Gelooft er werkelijk iemand dat het voortdurende heen-en-weergepraat tussen Duda en Kaczyński iets bijdraagt aan ons publieke debat?
Het argument over "jongeren toelaten" klinkt als holle retoriek uit de mond van Duda, maar het blijft op zichzelf geldig. Polen heeft frisse energie nodig, politici die zich niet willen laten verwikkelen in decennialange conflicten. Kaczyński kan er niet vandoor gaan, Duda heeft nooit op eigen benen kunnen staan. Beiden zijn gijzelaars van hun eigen levensverhaal.
En de burgers? Burgers hebben behoefte aan een overheid die zich niet richt op de eigen onzekerheden, maar die echte problemen oplost: inflatie, veiligheid, gezondheidszorg en de toekomst van de jongere generaties.
Bron: wiesci24.pl przez Cezary Nowak (https://wiesci24.pl/2025/09/02/kaczynski-nie-umie-odejsc-duda-nie-umial-byc-niezalezny-dzis-tocza-zenujaca-wojne/) język po Polsku