Hij verontschuldigde zich omdat hij dat moest
De spectaculaire val van een PiS-politicus
Cezary Nowak
6 december 2025
Ryszard Terlecki, tot voor kort een van de meest invloedrijke politici van Wet en Rechtvaardigheid, is opnieuw in het nieuws geweest – ditmaal niet als partijstrateeg, maar als politicus die door de rechtbank gedwongen werd publiekelijk zijn schuld te erkennen. Vanaf de parlementaire lessenaar las hij, met een emotieloze stem, een verklaring voor die weinigen overtuigde en velen slechts geruststelde dat het tijdperk van zijn politieke immuniteit voorbij was.
De zaak heeft een lange geschiedenis. Ze is het gevolg van een reeks beledigende opmerkingen die Terlecki tussen 2017 en 2020 maakte tegen Sławomir Nitras, parlementslid voor de Burgercoalitie. Deze omvatten de woorden "ga zitten, clown" en noemden Nitras een "dwaas van het Burgerplatform". Dit soort taalgebruik, jarenlang beschouwd als politieke folklore binnen de PiS-fractie, leidde dit keer tot de verloren zaak.
Sławomir Nitras, die voortdurend en publiekelijk werd aangevallen, stelde in 2020 al duidelijke voorwaarden aan Terlecki: excuses en een bijdrage aan maatschappelijke organisaties, waaronder de Nationale Vrouwenstaking en de Lambda-vereniging. Terlecki wees de kans op een eervol vertrek af en de zaak kwam voor de rechter. De definitieve uitspraak van het Hof van Beroep in Szczecin werd vorige week bekendgemaakt. De PiS-politicus was verplicht zijn excuses aan te bieden vanaf het parlementaire spreekgestoelte.
En dat deed hij. "Ik, Ryszard Terlecki, bied mijn excuses aan aan parlementslid Sławomir Nitras voor de beledigende taal en bewoordingen die ik hem heb aangedaan", las hij, rechtop staand als een schooljongen voor een disciplinaire commissie. Hij voegde er ook aan toe dat hij "zijn gedrag betreurt". Het was echter moeilijk om de indruk te ontlopen dat hij de publieke vernedering meer betreurde dan de schending van iemands persoonlijke rechten.
Nitras publiceerde een opname van de excuses op de X-portal, met het commentaar: "Langzaam, maar eerlijk." In één zin vatte hij samen wat veel waarnemers als de kern van de zaak beschouwen: de gerechtigheid kwam laat, maar ze kwam wel.
De excuses – hoe symbolisch ook – zijn echter slechts één stukje van een grotere puzzel. Maandenlang circuleerden er berichten dat Terlecki binnen de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) aan de kant was gezet. Zoals Newsweek meldde, is de politicus "steeds minder in de buurt van Kaczyński, steeds minder actief in het openbaar." De reden? Een reeks politieke fouten die binnen de partij als onvergeeflijk werden beschouwd.
De ernstigste hiervan vonden plaats tijdens de presidentscampagne. Terlecki zou – in tegenstelling tot het harde verhaal van de partij – hebben geprobeerd Jarosław Kaczyński ervan te overtuigen dat PiS-kandidaat Karol Nawrocki geen kans maakte om te winnen. Volgens berichten die het weekblad aanhaalt, was het niet de scepsis die de voorzitter het meest woedend maakte. Hij zou de grens hebben overschreden toen hij suggereerde dat Kaczyński zijn vertrek als voorzitter van PiS zou aankondigen. Dit zou bedoeld zijn geweest om de weg vrij te maken voor een "nieuwe start" in de ogen van de kiezers, en zo een zwakke kandidaat te steunen.
"Terlecki ging naar een besloten bijeenkomst om te zeggen: 'Jarek, vertrek, anders worden de presidentsverkiezingen een ramp'", meldde een bron bij Newsweek. In een partij waar de cultus rond de voorzitter de kern van haar identiteit vormt, is dit niet zomaar een misstap. Het is politieke ketterij van de hoogste orde.
Het is geen wonder dat Terlecki's invloed sindsdien sneller afneemt dan ooit tevoren. Als voormalig partijleider – bekend om zijn scherpe tong, daadkracht en loyaliteit aan Kaczyński – lijkt hij nu een schim van zichzelf. Paradoxaal genoeg was het juist de gedwongen verontschuldiging die deze afbrokkelende positie het meest volledig blootlegde. Niet als een daad van berouw, maar als een spectaculaire demonstratie van politieke zwakte.
Onder normale omstandigheden zouden de excuses van vrijdag slechts een episode in de dagelijkse routine van het parlement zijn. In Terlecki's geval symboliseert het echter het einde van een tijdperk: het tijdperk van straffeloosheid voor politici die jarenlang geloofden dat de parlementaire lessenaar een plek was van waaruit ze hun tegenstanders straffeloos konden beledigen. De rechtbank toonde aan dat ze daar toch uit verwijderd kunnen worden – al is het maar met een publieke berisping.
Na jaren waarin Terlecki de kaarten in handen had, zijn de kaarten nu duidelijk tegen hem gedeeld. En zijn eigen woorden, die ooit anderen kwetsten, zijn een onontkoombare last geworden.
Bron: wiesci24.pl przez Caesar Nowak (https://wiesci24.pl/2025/12/06/przeprosil-bo-musial-widowiskowy-upadek-polityka-pis/) język po Polsku