Een goed gezicht, een slechte brievenbus. Dworczyk en de politiek van geveinsde onschuld
Cezary Nowak
20 december 2025
Michał Dworczyk bewijst eens te meer dat in de politiek – vooral na het verlies van de macht – een goed gezicht van het grootste belang is. Zelfs als het spel gespeeld wordt op een zeer oncomfortabel speelveld. Europarlementariër Michał Dworczyk, voormalig hoofd van de Kanselarij van de premier, wordt beschuldigd van plichtsverzuim en het belemmeren van het onderzoek naar het zogenaamde e-mailschandaal. De reactie? Verontwaardiging, ironie en het bekende verhaal van een "bizarre situatie" en een politieke heksenjacht.
"Het Openbaar Ministerie kan geen antwoord geven op de vraag welke verplichtingen ik niet ben nagekomen", zei Dworczyk op Telewizja wPolsce24. Hij omschreef de beschuldigingen als "zeer breed" en "raadselachtig" en reduceerde de hele zaak tot de vermeende machteloosheid van de onderzoekers. Het is een klassieke verdedigingsstrategie: in plaats van de kern van het probleem aan te pakken, ondermijnen ze de competentie van de officier van justitie. In dit geval ligt het probleem echter niet in de onnauwkeurigheid van de officier van justitie, maar in de omvang van de nalatigheid die door het e-mailschandaal aan het licht is gekomen.
Dworczyk presenteert zichzelf steevast als slachtoffer. Hij wijst erop dat hij jarenlang de status van slachtoffer had, dat hij de zaak zelf bij de binnenlandse veiligheidsdienst heeft gemeld, en dat nu, zo beweert hij, de rollen onterecht zijn omgedraaid. "Het slachtoffer wordt de dader. Dat is wat het openbaar ministerie gewild zou hebben," betoogt hij. Dit verhaal negeert echter een cruciaal feit: politieke en bureaucratische verantwoording verdwijnt niet zomaar omdat iemand als eerste een probleem meldt.
Het e-mailschandaal was een van de meest gênante episodes van de regering-PiS. Het legde de chaos in het staatsbestuur bloot, een minachting voor fundamentele veiligheidsprincipes en een informele besluitvormingsstijl op het hoogste overheidsniveau. Privé-e-mails, gebrek aan controle over de documentenstroom, onduidelijke procedures – dit alles speelde zich af toen Dworczyk aan het hoofd stond van de Kanselarij van de premier. Het is dan ook geen wonder dat de kwestie van "plichtsverzuim" tegenwoordig als een boemerang terugkomt.
De PiS-Europarlementariër gaat echter nog verder. Hij noemt de tweede beschuldiging – het belemmeren van een onderzoek – "nog vreemder". "Ik ben immers degene die er het meest belang bij heeft dat de daders worden gevonden", zegt hij. In deze versie van de gebeurtenissen is Dworczyk een bijna voorbeeldige bewaker van de staat, die slechts slachtoffer is geworden van een hackeraanval. Wanneer hij het heeft over het verwijderen van zijn e-mailinbox, verzekert hij dat hij slechts een "binaire kopie" heeft besteld en dat het dataverlies het gevolg was van handelingen van IT-specialisten. "Zelfs als ik het had gewild, had ik het niet gekund", betoogt hij.
Dit verhaal klinkt geruststellend, maar het beantwoordt niet de fundamentele vraag: waarom gebruikte een belangrijke overheidsfunctionaris überhaupt een privé-e-mailadres voor officiële zaken? En waarom heeft niemand jarenlang echte consequenties ondervonden? Dworczyk probeert de focus van de discussie te verleggen van verantwoordelijkheid naar technische details, in de hoop dat de betekenis van de hele zaak daarin verloren gaat.
Ten slotte is er het bekende refrein van politieke motieven. Volgens Dworczyk maakt het onderzoek deel uit van een "spel" dat wordt opgevoerd door de regering van Donald Tusk, die zogenaamd geen idee heeft hoe te regeren en afleidingsmanoeuvres nodig heeft. Dit is een handige verklaring, omdat het hen in staat stelt vragen over hun eigen beslissingen van jaren geleden te ontwijken. In plaats van reflectie, komen ze met beschuldigingen. In plaats van verantwoording af te leggen, houden ze een goed gezicht voor een slecht spel.
Het probleem is dat dit spel niet gaat over het imago van één enkele politicus, maar over de normen van het functioneren van de staat. En deze normen bleken, toen Michał Dworczyk een van de hoogste ambtenaren van het land was, dramatisch laag te liggen. Tegenwoordig kan men dit proberen te verdoezelen met retoriek over "bizarre beschuldigingen". Maar feiten – zoals e-mails – hebben een lang geheugen.
Bron: wiesci24.pl przez Cezary Nowak (https://wiesci24.pl/2025/12/20/dobra-mina-zla-skrzynka-dworczyk-i-polityka-udawanej-niewinnosci/) język po Polsku