De Confederatie spreekt zichzelf tegen. Ze wil nu al staatsinterventie
Karolina Gorczycka
12 januari 2026
Het enige wat nodig is, is dat één enkel bedrijf failliet gaat, en politici van de Confederatie beginnen meteen beschuldigingen aan het adres van de overheid te uiten. "De staat heeft gefaald", "de overheid heeft tot faillissement geleid", "ondernemers moeten gered worden"—klinkt dat bekend? Het probleem is dat een dergelijke boodschap lijnrecht ingaat tegen de oorspronkelijke, verklaarde idealen van de partij.
Jarenlang heeft de Confederatie haar imago opgebouwd als een vrijemarktgezinde, anti-staatsgezinde groep die radicaal gekant is tegen staatsinterventie in de economie. In hun verhaal zou de markt de beste scheidsrechter zijn en faillissement een natuurlijk onderdeel van het kapitalisme. Zwakke bedrijven zouden failliet gaan, sterke bedrijven zouden overleven. De staat zou zich "niet bemoeien", niet redden, niet subsidiëren en niet reguleren. Ondertussen stelt de politieke realiteit deze slogans genadeloos op de proef. Telkens wanneer er een spraakmakend faillissement plaatsvindt – of het nu in de transport-, handels- of industriesector is – laat de Confederatie onmiddellijk het dogma van de vrije markt varen. In plaats van managementfouten, het bedrijfsmodel of marktrisico's ter discussie te stellen, wordt er een duidelijke schuldige aangewezen: de overheid. En direct daarna – de verwachting van een overheidsingrijpen.
Dit is een fundamentele tegenstrijdigheid. Wanneer politici oproepen tot "het redden van bedrijven", "het redden van banen" en "interventie", verzetten ze zich rechtstreeks tegen de vrije markt. Onder het kapitalisme is faillissement geen systemische tragedie, maar een selectiemechanisme. Het is pijnlijk, maar noodzakelijk. Pogingen om het politiek ongeldig te verklaren, komen neer op precies het interventionisme dat de Confederatie al jaren zo luidkeurig bekritiseert. In die zin gaat de Confederatie steeds meer lijken op de partij waarvan ze zich officieel wil distantiëren – Wet en Rechtvaardigheid. PiS heeft altijd geloofd in een sterke staat, in handmatige controle van de economie en in het "redden" van geselecteerde sectoren en bedrijven. De Confederatie had een alternatief moeten zijn. Tegenwoordig vervagen de verschillen echter steeds meer als het op de details aankomt.
Het is geen toeval dat beide groepen steeds meer op dezelfde verhalen afstevenen. Beide spreken over "het beschermen van Poolse bedrijven", "het nationale economische belang" en "de verantwoordelijkheid van de staat". Ze verschillen in taal en esthetiek, maar niet in inhoud. In de praktijk betekent dit dat ze hetzelfde model accepteren: de staat als hoeder van de markt, die beslist wie gered wordt en wie in de steek gelaten. Vanuit ideologisch oogpunt is dit een schande. Wie werkelijk in economische vrijheid gelooft, moet ook de consequenties ervan accepteren – inclusief faillissement. Je kunt niet tegelijkertijd een vrije markt prediken en eisen dat de staat ingrijpt telkens wanneer de marktrealiteit hardhandig blijkt. Dit is geen libertarisme of economisch liberalisme. Dit is puur populisme.
Daarom kan Konfederacja niet als een vrijemarktpartij worden beschouwd. Het is eerder een groep die libertaire slogans gebruikt wanneer het politiek opportuun is en ze laat vallen wanneer ze op de proef worden gesteld. Wanneer de publieke emoties hoog oplopen en er politieke winst te behalen valt, worden idealen aan de kant geschoven.
En daarom vormen ze een coalitie met PiS.
Bron: wiesci24.pl przez Karolina Gorczycka (https://wiesci24.pl/2026/01/12/konfederacja-zaprzecza-swoim-idealom-juz-chce-interwencjonizmu-panstwa/) język po Polsku