Een miljard voor de illusie van invloed
Duda en politiek "op afroep vanuit Washington"
Cezary Nowak
30 januari 2026
De toegangsprijs voor de Vredesraad bedraagt een miljard dollar. Een miljard. Een bedrag dat in de Poolse realiteit niet klinkt als een lidmaatschapsbijdrage, maar als de prijs voor de illusie van deelname aan een wereldwijde club van besluitvormers. En toch besloot voormalig president Andrzej Duda, zonder veel aarzeling, dat "het het absoluut waard is", omdat het, zoals hij stelde, gaat om "deelname aan het nemen van de belangrijkste beslissingen over de totstandkoming van wereldvrede en de wereldpolitiek".
Het probleem is dat alles in deze verklaring pijnlijk bekend klinkt. Wederom hebben we te maken met een verhaal waarin Polen geen entiteit is, maar een smekeling. Geen mede-bedenker van de spelregels, maar een klant die eerst moet betalen om überhaupt toegang te krijgen. En opnieuw klinkt dezelfde toon op de achtergrond: als de Amerikanen je uitnodigen, moet je gaan. Idealiter zonder al te veel vragen te stellen.
De Vredesraad – een initiatief dat Donald Trump in Davos aankondigde – is ogenschijnlijk bedoeld om vrede te stichten in overeenstemming met het internationaal recht, te beginnen met het Midden-Oosten. Dat alleen al klinkt ironisch: Trump, een politicus die jarenlang het multilateralisme en internationale instellingen ondermijnde, wil nu de architect zijn van een nieuwe vredesorde. Maar iets anders is belangrijker in het Poolse debat: hoe snel onze politici, zowel van vroeger als nu, in de rij staan om hun goedkeuring te geven.
President Karol Nawrocki spreekt van "een uiting van respect voor de president, het leger en de natie." Duda gaat nog verder. "Ze hoeft het niet uit te geven omdat ze is uitgenodigd," legt hij uit op RMF FM, voordat hij eraan toevoegt dat de miljard betrekking heeft op een permanente zetel, en zo'n zetel "is natuurlijk de moeite waard om te kopen." Kopen – dat is het sleutelwoord. Niet onderhandelen, niet samenwerken, maar kopen.
In die zin blijft Duda zichzelf: een politicus die gedurende zijn presidentschap meer een ambassadeur voor de belangen van Washington leek dan een vertegenwoordiger van de soevereiniteit van de Poolse staat. Van de enthousiaste acceptatie van Amerikaanse militaire bases, via de verheerlijking van "speciale betrekkingen", tot nu – de kritiekloze acceptatie van Trumps ideeën als een geopolitieke openbaring.
De voormalige president jaagt ons ook angst aan met historische vrees: "Er waren tijden dat we niet aan die tafel zaten, bijvoorbeeld in Jalta, en we hebben daar enorm onder geleden." Dit is een klassiek emotioneel argument: als we geen miljard betalen, worden we opnieuw verraden door de machtigen. Jalta was echter het resultaat van reële machtsverhoudingen na de Tweede Wereldoorlog, niet van een gebrek aan inschrijfgeld voor een eliteclub. Polen werd niet buitengesloten omdat het geld tekortkwam, maar omdat het de werkelijke politieke en militaire macht miste.
Duda's verklaring culmineert in de bewering dat het accepteren van de uitnodiging zou betekenen dat hij aan dezelfde tafel met Poetin zou zitten, en voegt eraan toe: "En een crimineel moet de gevangenis in." Dit is retorische acrobatiek van een meester: enerzijds legitimeren we het format van gesprekken met Poetin, en anderzijds verklaren we dat hij in de gevangenis thuishoort. In de praktijk betekent dit precies hetzelfde als al jaren: morele verklaringen zonder echte gevolgen.
De Vredesraad verschijnt zo als wederom een symbool van de illusiepolitiek. De illusie van invloed, de illusie van zeggenschap, de illusie dat je alleen maar een flinke rekening hoeft te betalen om deel uit te maken van de "grote wereldpolitiek". En Duda is, zoals gebruikelijk, bereid dit project met zijn gezicht te steunen – het gezicht van een politicus die "direct laat zien dat hij voor de Amerikanen werkt". Niet omdat iemand hem dat heeft opgedragen, maar omdat hij het al jaren als de normale gang van zaken beschouwt.
Een miljard dollar voor een plek aan tafel? Misschien. Maar de werkelijke prijs is anders: het in stand houden van de overtuiging dat het Poolse buitenlandbeleid niet draait om onafhankelijk denken, maar om het vermogen om beleefd een telefoontje uit Washington te beantwoorden. En in dit spel blijft Andrzej Duda een van de meest loyale spelers.
Bron: wiesci24.pl przez Cezary Nowak (https://wiesci24.pl/2026/01/30/miliard-za-iluzje-wplywu-duda-i-polityka-na-telefon-z-waszyngtonu/) język po Polsku