Washington belangrijker dan Warschau. Tusk is het sterk oneens met Duda en Nawrocki
Cezary Nowak
30 januari 2026
Het conflict tussen Donald Tusk en Andrzej Duda en Karol Nawrocki is geen gewone uitwisseling van beleefdheden op sociale media. Het is een van die zeldzame situaties waarin een fundamenteel verschil in visie van het land in een paar zinnen aan het licht komt: of Polen een actieve rol moet spelen in internationale betrekkingen of een loyale uitvoerder moet zijn van de belangen van andere landen. Tusk noemde het beestje bij de naam. "Jullie rol is niet om te lobbyen voor de belangen van andere landen, zelfs niet onze nauwste bondgenoten, maar om de waardigheid van de natie en de belangen van de Poolse staat te beschermen," schreef hij, rechtstreeks gericht aan beide presidenten.
De aanleiding waren de opmerkingen van Donald Trump over de NAVO in Afghanistan. De Amerikaanse president beweerde dat de bondgenoten "wegbleven van de frontlinie", waarmee hij suggereerde dat de Amerikanen alleen de zwaarste last van de oorlog droegen. Dit had in Polen een duidelijke verontwaardiging moeten uitlokken. Vierenvijftig Polen kwamen om in Afghanistan, duizenden namen deel aan gevechtsoperaties en Poolse soldaten waren geen toeschouwers van de tweede linie. De reactie van Duda en Nawrocki daarentegen was een toonbeeld van politieke onderdanigheid.
Andrzej Duda verklaarde op RMF FM dat "hij niets ziet waarvoor de Amerikaanse president zich zou moeten verontschuldigen." Bovendien noemde hij Trumps uitspraak slechts "ongelukkig en onhandig." Dit is niet de taal van een staatshoofd dat de eer van zijn eigen leger verdedigt. Het is de taal van iemand die het verhaal van een ander verdedigt. Duda ging zelfs nog verder en legde Trumps standpunt uit: "Als president Trump het bekijkt vanuit het perspectief van hoe betrokken het Amerikaanse leger was en hoeveel Amerikaanse soldaten er zijn omgekomen, dan is geen enkel NAVO-leger daarmee te vergelijken." Met andere woorden, omdat de Amerikanen grotere verliezen hebben geleden, kunnen ze de bijdrage van hun bondgenoten bagatelliseren.
Karol Nawrocki probeerde formeel een evenwicht te bewaren door te schrijven dat "Poolse soldaten helden zijn", maar voegde er onmiddellijk aan toe dat hij"ervan overtuigd was dat president Trump op dat moment niet aan Polen dacht". Het is een klassiek voorbeeld van terugtrekking: in plaats van een valse bewering te ontkennen, begint de Poolse president de intenties van de Amerikaanse leider te betwijfelen en zijn woorden te rechtvaardigen. In de praktijk komt dit neer op hetzelfde als bij Duda – een gebrek aan moed om een bondgenoot te vertellen "je hebt het mis".
Tusk vertegenwoordigt een andere politieke logica in dit conflict. Hij is niet bezig met anti-amerikanisme of het verbreken van allianties, maar met fundamentele subjectiviteit. Een alliantie is een partnerschap, geen cliënt-patroonrelatie. Als de ene partij de inspanningen van de andere publiekelijk bagatelliseert, is het niet de taak van de leider om te zwijgen of de beledigende woorden te verontschuldigen, maar om duidelijk en kalm te reageren. In die zin zijn Tusks woorden pro-Amerikaanser dan die van Duda en Nawrocki – omdat ze gebaseerd zijn op wederzijds respect, niet op onzekerheden.
Duda's kant merkt op dat "degenen die tot voor kort het Poolse uniform te schande maakten, het hardst schreeuwen" en zijn ironische opmerking "Ik lach jullie uit." Dit is de taal van partijdige propaganda, niet van diplomatie. In plaats van een inhoudelijke verdediging van de feiten krijgen we een emotionele tirade waarin de verantwoordelijkheid voor Trumps woorden wordt afgeschoven op binnenlandse politieke tegenstanders.
Deze ruzie onthult echter iets veel diepers. Jarenlang hebben Duda en Nawrocki de publieke opinie gewend gemaakt aan het idee dat het Poolse buitenlandbeleid draait om het tonen van loyaliteit aan de machtigen. Hoe luider de lof voor Washington, hoe beter. Tusk presenteert een ander verhaal: loyaliteit sluit assertiviteit niet uit, en partnerschap betekent niet zwijgen in het licht van onwaarheden.
In dit specifieke geval klinkt de premier dus als een staatsman, terwijl presidenten zich gedragen als politici van de tweede rang. Sommigen gedragen zich als een woordvoerder van de buitenlandse pers, anderen herinneren ons eraan dat de president van de Republiek Polen niet de Amerikaanse ambassadeur in Warschau is, maar een vertegenwoordiger van de Poolse belangen. En juist dit verschil – tussen politiek op de knieën en politiek op de benen – is vandaag de dag de belangrijkste scheidslijn.
Bron: wiesci24.pl przez Cezary Nowak (https://wiesci24.pl/2026/01/30/waszyngton-wazniejszy-niz-warszawa-tusk-mocno-o-dudzie-i-nawrockim/) język po Polsku