Ontsnappen aan de verantwoordelijkheid
Ziobro en de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) spelen opnieuw de slachtofferrol
Cezary Nowak
9 maart 2026
We zijn inmiddels gewend aan vele paradoxen in de Poolse politiek, maar het verhaal van Zbigniew Ziobro en zijn PiS-aanhang is een van de meest eigenaardige. De voormalige minister van Justitie, die zich jarenlang presenteerde als een onwrikbare bewaker van de wet, speelt nu de rol van politieke vluchteling. In plaats van zich voor de rechter te verantwoorden, koos hij voor politiek asiel in Hongarije en een verhaal over vermeende vervolging.
Het is moeilijk om een treffender voorbeeld van politieke ironie te bedenken.
Afgelopen november hief de Sejm (het lagerhuis van het parlement) Ziobro's immuniteit op en gaf toestemming voor zijn mogelijke arrestatie en voorlopige hechtenis. Eind februari deed de rechtbank van Warschau-Mokotów ook uitspraak in deze zaak. De situatie is dus duidelijk: de staatsautoriteiten zijn van plan de voormalige minister aan te klagen en een onderzoek in te stellen.
Ziobro is echter niet van plan deel te nemen aan de procedure.
In plaats daarvan zijn er nieuwe politieke verklaringen naar voren gekomen, waarin de voormalige minister voorwaarden stelt voor zijn terugkeer naar het land. In december zei hij: "Ik wil duidelijk maken dat ik binnen enkele uren verslag zal uitbrengen aan het land als de willekeurige toewijzing van zaken aan rechters wordt hersteld. Ten tweede, als de onrechtmatig ontslagen rechtbankpresidenten worden hersteld... en als de wettelijke bevoegdheid van het openbaar ministerie wordt hersteld."
Dit klinkt indrukwekkend, maar in werkelijkheid lijkt het meer op een politiek schouwspel dan op een serieuze verklaring. Het is absurd dat een politicus die wordt gezocht, voorwaarden stelt aan de staat. In een rechtsstaat onderhandelen burgers – zelfs voormalige ministers – niet over de werking van de rechtbanken; ze verschijnen er simpelweg voor en presenteren hun argumenten.
Daarom is de reactie van Sejm-voorzitter Włodzimierz Czarzasty niet alleen begrijpelijk, maar ook noodzakelijk. De voorzitter kondigde aan dat hij een motie zou indienen bij het presidium van de Sejm om de toelage van Ziobro permanent stop te zetten en zijn salaris te verlagen tot een tiende van de waarde ervan. In de praktijk komt dit neer op ongeveer 1.350 złoty per maand.
Czarzasty nam geen blad voor de mond. In zijn bericht zei hij botweg:
"Zoals u weet, heeft het Openbaar Ministerie een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen de heer Ziobro. Ze zoeken hem om aangifte te doen. De Sejm handelt sneller in deze zaak. Op 10 maart zal ik een motie indienen bij het presidium van de Sejm om de toelage van de heer Ziobro permanent stop te zetten en zijn salaris met 90% te verlagen." Hij voegde er met kenmerkende ironie aan toe: "Vanaf nu ontvangt hij 1.350 złoty. Naar mijn mening veel te veel voor Ziobro."
Natuurlijk lanceerden PiS-politici onmiddellijk een verhaal van vervolging en politieke wraak. Het probleem is echter dat de feiten veel minder dramatisch zijn dan de propaganda van de partij.
Ziobro is parlementslid. Parlementsleden hebben verplichtingen – in de eerste plaats deelname aan de werkzaamheden van de Sejm. Als iemand vrijwillig in het buitenland verblijft en zich onttrekt aan de staatsautoriteiten, is het moeilijk te verwachten dat het parlement zijn volledige salaris betaalt tijdens zijn afwezigheid. Dit is geen repressie. Het is een simpel gevolg.
Wat echter het meest opvallend is aan deze hele affaire, is de hypocrisie van de kringen binnen de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS). Jarenlang hebben we Zbigniew Ziobro en zijn medewerkers horen zeggen dat "eerlijke mensen niets te vrezen hebben". Dat iedereen voor de rechter moet verschijnen. Dat de staat hard moet optreden tegen wetsovertreders.
Vandaag, nu de voormalige minister van Justitie terecht zou moeten staan, blijkt plotseling dat het systeem zogenaamd illegaal is, de rechters incompetent zijn en het openbaar ministerie onrechtmatig is. Het is moeilijk om een symbolischer beeld te bedenken van deze politieke verschuiving van rollen.
De beslissing van Włodzimierz Czarzasty is daarom een duidelijk signaal dat de staat niet zal doen alsof er niets is gebeurd. Een parlementslid dat zijn plichten verzaakt en tegelijkertijd de gerechtigheid ontloopt, kan niet langer de privileges van zijn mandaat genieten.
Men kan discussiëren over de spreekstijl van de maarschalk. Men kan debatteren over politieke emoties. Maar één ding is zeker: verantwoording afleggen aan de wet is geen optie – zelfs niet voor de voormalige minister van Justitie.
Of misschien juist wel voor hem.
Bron: wiesci24.pl przez Cezary Nowak (https://wiesci24.pl/2026/03/09/ucieczka-zamiast-odpowiedzialnosci-ziobro-i-pis-znow-graja-role-ofiar/) język po Polsku