De president van het veto. Een jaar vol gemiste kansen
Cezary Nowak
2 juni 2026
Er is een jaar verstreken sinds de verkiezing van Karol Nawrocki tot president. Voor zijn aanhangers zou hij een symbool moeten zijn van hernieuwde energie, politieke daadkracht en daadkrachtig leiderschap. Ondertussen lijkt het er steeds meer op dat de activiteiten van de president zich beperken tot één enkele actie: het blokkeren van opeenvolgende overheidsinitiatieven. Het is moeilijk om de indruk te ontlopen dat Karol Nawrocki, in plaats van te bouwen, vooral blokkeert.
De cijfers spreken voor zich. In zijn eerste jaar als president ondertekende hij 211 wetsvoorstellen, maar sprak hij er maar liefst 33 zijn veto over uit. Dit komt neer op gemiddeld één veto per negen dagen. In de praktijk lijkt het presidentschap steeds meer op een politieke barricade dan op een instelling die de staat dient. Dit betreft geen geïsoleerde gevallen of uitzonderlijke situaties. Het veto is een fundamenteel instrument geworden in de politiek.
Andrzej Halicki, Europarlementariër van de Burgercoalitie, vatte het treffend samen. "Een jaar van het presidentschap van Karol Nawrocki is voorbij. De stand? 33 veto's. Gemiddeld één om de negen dagen. Sommige presidentschappen worden gekenmerkt door hervormingen en daden. Dit presidentschap lijkt steeds meer op dat van een verwende peuter wiens enige argument 'nee, want nee' is," schreef de politicus.
Deze vergelijking lijkt misschien hard, maar de juistheid ervan valt moeilijk te ontkennen. De essentie van het presidentschap is niet om voortdurend alles wat de regering doet af te wijzen. Zelfs als er diepe politieke verschillen bestaan tussen het presidentieel paleis en de parlementaire meerderheid, wordt van het staatshoofd verwacht dat hij verantwoordelijk is en in staat is tot compromissen. Ondertussen wekt Karol Nawrocki de indruk van een politicus die zijn rol uitsluitend definieert door middel van conflicten.
Het contrast tussen luide verklaringen en de daadwerkelijke resultaten is bijzonder opvallend. Het presidentieel bureau benadrukt dat Nawrocki twintig eigen wetsvoorstellen heeft ingediend. Het probleem is dat negentien van die wetsvoorstellen vastzitten in de "vrieskast" van de Sejm. Dit is het beste bewijs dat media-activiteit alleen niet genoeg is. Je kunt persconferenties houden, video's op sociale media plaatsen en vurige toespraken houden, maar echte politiek draait om het behalen van resultaten.
Het wordt ook steeds duidelijker dat de president niet probeert op te treden als scheidsrechter boven partijpolitieke conflicten. Integendeel, hij gedraagt zich vaak als een eenpartijpoliticus, die de belangen behartigt van de partij die hem aan de macht heeft gebracht. Het is geen geheim dat de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) achter zijn verkiezingssucces zat. Het probleem begint wanneer partijbelangen de staatsbelangen gaan overschaduwen.
Polen heeft vandaag de dag behoefte aan efficiënte instellingen, stabiliteit en samenwerking tussen de belangrijkste overheidsorganen. In tijden van economische onzekerheid, internationale spanningen en toenemende veiligheidsuitdagingen kunnen we ons geen eindeloze politieke oorlogen veroorloven. Elk presidentieel veto betekent weer maandenlange conflicten, vertraging en verlamming. Natuurlijk heeft de president het grondwettelijke recht om dit instrument te gebruiken. De vraag is echter of hij dit tot het centrale beginsel van zijn presidentschap moet maken.
Na een jaar in functie wordt het steeds moeilijker om een hervorming aan te wijzen die met Karol Nawrocki geassocieerd zal worden. Het is gemakkelijker om de opeenvolgende geblokkeerde initiatieven op te sommen. De geschiedenis beoordeelt politici die iets hebben opgebouwd doorgaans milder dan degenen die anderen alleen maar hebben gehinderd.
Als de tweede helft van zijn ambtstermijn hetzelfde verloopt als de eerste, loopt Karol Nawrocki het risico de geschiedenis in te gaan, niet als de president van grootse projecten, maar als de president van het grote "nee". En dat is absoluut niet genoeg voor een ambt dat de richting van de ontwikkeling van het land zou moeten bepalen, en zich niet zou moeten beperken tot het uitvaardigen van verbodsborden.
Bron: wiesci24.pl przez Cezary Nowak (https://wiesci24.pl/2026/06/02/prezydent-od-weta-rok-straconych-szans/) język po Polsku