Polenforum.nl Polenforum.nl

Nieuws - links - informatie en forum over Polen

Sinds 7 januari 2004

Recente berichten

#71

Poolse premier Tusk presenteert gevechtsvoertuig 'Bear' en rivaal voor Starlink

11 sep[tember 2026 

Premier Donald Tusk kondigde donderdag op een grote wapenbeurs een nieuw zwaar infanteriegevechtsvoertuig aan, genaamd "Niedźwiedź" (Beer), evenals een Pools satellietnetwerk dat moet concurreren met Starlink.


citaatfoto "Beer". Polish Radio

Tusk deed de aankondigingen bij de afsluiting van de 34e Internationale Defensiebeurs (MSPO) in Kielce.

Hij verklaarde dat de ontwikkeling van het voertuig slechts een jaar in beslag nam; dat is veel sneller dan de zeven jaar die nodig waren voor een eerder model, de "Borsuk".

"Dit toont het tempo en de schaal van de ontwikkeling aan, waarvan Polen een steeds indrukwekkender voorbeeld wordt", aldus Tusk.

Ook presenteerde hij plannen voor een satellietsysteem dat in samenwerking met het bedrijf ICEYE wordt ontwikkeld. Hij omschreef dit als een nationaal antwoord op Starlink van SpaceX en wees daarbij op de rol van communicatie in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.

"Dit is een uitdaging, dit is een droom, maar het is geen fantasie", zei hij. "We hebben onszelf voorgehouden dat het resultaat van dit proces – dat vandaag van start is gegaan – een Poolse Starlink kan en zal zijn."

Tusk schreef de miljardenstroom aan euro's, dollars en złoty's naar Poolse wapenbedrijven toe aan het Europese defensiefinancieringsprogramma SAFE.

"Terwijl we samenwerken met al onze buitenlandse partners, vergeten we niet dat SAFE – ons geld, het geld van de Poolse belastingbetaler, Europese fondsen en zelfs Amerikaanse fondsen – bijdraagt aan de ontwikkeling van de Poolse economie", zei hij.

Eerder in zijn toespraak stond Tusk stil bij de herdenking van de aanslagen van 11 september. Hij wees erop dat zes Poolse burgers bij de aanslagen om het leven kwamen en noemde vijf Pools-Amerikaanse brandweerlieden onder de 343 hulpverleners die tijdens de reddingsoperaties omkwamen. Hij noemde de aanslagen "een beproeving voor de hechtheid van onze gemeenschap" en merkte op dat later 43 Poolse militairen sneuvelden tijdens operaties die verband hielden met de internationale reactie op terrorisme.

(jh)

Bron: Polish Radio, polskieradio.pl by (jh)   English
#72


Als Nawroki gewoon doet, wat  er constitutioneel van hem gevraagd wordt is er iets aan de hand.

Het TK kan en mag geen PiS instelling blijven.   ::)
#73


Eerst geruchten, dan alarm. Nawrocki wakkert angst aan rond het Constitutioneel Tribunaal

Cezary Nowak
11 september 2026

Karol Nawrocki nestelt zich steeds meer in de rol van een president die leidinggeeft aan een staat in permanente crisis. Zodra er een politiek conflict ontstaat, klinkt er vanuit het presidentieel paleis een signaal dat de Grondwet, de continuïteit van de staat of een van de belangrijkste staatsinstellingen gevaar loopt. Ditmaal draait het om het Constitutioneel Tribunaal en Maciej Berek. Op basis van onbevestigde berichten over de mogelijke inzet van veiligheidsdiensten om Berek toegang te verschaffen tot het Tribunaal, heeft de naaste kring van de president een sfeer gecreëerd alsof men zich opmaakt voor een aanval.

Bartosz Grodecki, hoofd van het Bureau voor Nationale Veiligheid (BBN), heeft minister van Binnenlandse Zaken Marcin Kierwiński formeel verzocht de mediaberichten te bevestigen of te ontkennen. "Als dergelijke acties worden gepland, verwacht de president van de Republiek Polen een uiteenzetting van de juridische grondslag en de feitelijke rechtvaardiging ervan," schreef hij. De toon wordt nog ernstiger: "Elke actie van veiligheidsdiensten tegen een grondwettelijk staatsorgaan moet een duidelijke juridische basis hebben. De president van de Republiek Polen waakt over de naleving van de Grondwet en garandeert de continuïteit van het staatsgezag."

Het klinkt onheilspellend. Toch blijft de meest fundamentele vraag onbeantwoord: heeft iemand daadwerkelijk besloten veiligheidsdiensten naar het Tribunaal te sturen? Voorlopig hebben we vooral te maken met informatie, suggesties en politieke speculatie. Desondanks gedraagt het presidentieel paleis zich alsof er al voertuigen vol agenten voor het Tribunaal staan, wachtend op het bevel om in actie te komen. Op deze manier verandert een vraag over mogelijke ontwikkelingen in een politiek alarm – en dat alarm in het beeld van een staat die aan de rand van een constitutionele crisis balanceert. Dit is een uiterst onverantwoorde manier van politiek bedrijven voor een staatshoofd. De president heeft toegang tot het staatsapparaat, zijn ministers, het Bureau voor Nationale Veiligheid (BBN) en communicatielijnen met de regering. Als hij wil weten of het ministerie van Binnenlandse Zaken en Administratie daadwerkelijk iets voorbereidt, kan hij daarachter komen. Hij hoeft daarvoor geen publiek spektakel op te voeren – een spektakel dat onvermijdelijk de emoties opzweept. De staat wordt niet sterker doordat de president om de paar dagen een nieuwe staat van politieke onrust aankondigt.

Ondertussen stelt Nawrocki dat "het Constitutioneel Tribunaal een instelling van de Republiek hoort te zijn, niet van één enkele partij, factie of parlementaire meerderheid." Dat is een terecht punt, al wordt het geuit onder nogal merkwaardige omstandigheden. Het is immers moeilijk te vergeten wat er het afgelopen decennium met het Tribunaal is gebeurd en hoe diep het verstrikt is geraakt in een politieke strijd. Het huidige conflict voorstellen alsof de geschiedenis van het Tribunaal pas begon met de verkiezing van Maciej Berek is weliswaar erg handig, maar heeft weinig van doen met een serieuze discussie over het herstel van het aanzien van de instelling.

Op de verkiezing van Berek zelf valt uiteraard wel iets af te dingen. Men kan zich afvragen of iemand die kort daarvoor nog in de regering zat, vrijwel direct de overstap naar het Constitutioneel Tribunaal moet maken. Er valt te discussiëren over de procedure, de beëdiging en de bevoegdheden van de president. In een democratische staat is dat precies de rol van de wet, het parlement, de rechtspraak en het publieke debat. Het is echter niet nodig om een scenario te schetsen waarin functionarissen het Tribunaal bestormen – tenzij er bewijs is dat iemand daadwerkelijk van plan is zo'n plan uit te voeren.

Het probleem met Nawrocki ligt dieper. De president heeft steeds meer de neiging om politieke conflicten te dramatiseren in plaats van ze simpelweg te beschrijven. In plaats van de emoties te sussen, wakkert hij ze aan met zijn eigen emoties. In plaats van de feiten af te wachten, laat hij zijn naaste kring in het openbaar speculeren over de meest confronterende scenario's. Dit kan een effectieve methode van politieke mobilisatie zijn: het geeft kiezers de indruk dat de staat voortdurend wordt bedreigd en dat de president de laatste barricade bemant.

Toch heeft Polen geen behoefte aan een president die dagelijks op de barricades staat. Het land heeft behoefte aan een staatshoofd dat in staat is onderscheid te maken tussen een reële dreiging en politieke geruchten. Als Nawrocki gezien wil worden als hoeder van de continuïteit van het staatsgezag, moet hij vooral kalm blijven wanneer anderen hun zelfbeheersing verliezen. In plaats daarvan doet hij precies het tegenovergestelde: hij neemt een onbevestigd scenario, verheft dit tot een staatszaak en laat de Polen in onzekerheid achter over de vraag of ze getuige zullen zijn van een bestorming van het Tribunaal door veiligheidsdiensten.

Dit is geen verantwoordelijk gedrag; dit is angstzaaierij.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku
#74


Polen krijgt zijn eigen Starlink: Tusk spreekt eindelijk over soevereiniteit die er echt toe doet

Cezary Nowak
11 september 2026

In Kielce deed Donald Tusk een uitspraak die voor iedereen die zich serieus met nationale veiligheid bezighoudt, vanzelfsprekend zou moeten zijn: "De Poolse en Europese veiligheid mogen niet afhangen van de grillen van één enkele man." Het is lastig om een treffendere samenvatting te vinden van de les die Europa leert van de oorlog in Oekraïne en de toenemende afhankelijkheid van particuliere technologiesystemen. Als een staat geen controle heeft over zijn kritieke communicatie-infrastructuur, blijft zijn soevereiniteit tot op zekere hoogte slechts formeel.

Daarom mag de aankondiging van de ontwikkeling van een "Pools Starlink" niet worden afgedaan als een flitsende slogan van een wapenbeurs. Tusk merkte zelf op dat het voorlopig nog een "droom" en een "visie" blijft, maar hij benadrukte: "Dit is geen luchtkasteel." Dat is een cruciaal onderscheid. Overheidsbeleid draait niet alleen om het beheren van wat er al is; het gaat ook om het stellen van doelen die jaren later de veiligheid van het land kunnen bepalen.

De oorlog in Oekraïne heeft op brute wijze aangetoond hoe essentieel moderne connectiviteit is. "Zonder connectiviteit heb je geen plaats op het moderne slagveld," zei Tusk – een uitspraak die moeilijk te betwisten valt. Drones, verkenningssystemen, commando- en controlesystemen, gegevensoverdracht, troepencoördinatie en weerbaarheid tegen jamming zijn in toenemende mate afhankelijk van satellietinfrastructuur. Een staat die geen invloed heeft op deze systemen, maakt zijn operationele slagkracht afhankelijk van de beslissingen van anderen.

Precies hier wringt de schoen wat betreft Starlink en Elon Musk. Hoe men ook over zijn zakelijke prestaties denkt, het zou absurd zijn om de strategische veiligheid van Polen – of Europa – te baseren op de aanname dat de belangen van een particuliere ondernemer altijd zullen samenvallen met die van NAVO-landen. Tusk verwoordde het helder: "Zonder eigen satellietcommunicatie kunnen we niet spreken van volledige veiligheid." Dit is geen aanval op het particuliere bedrijfsleven; het is een fundamenteel principe van overheidsbeleid.

Men kan zich natuurlijk afvragen of Polen werkelijk in staat is een eigen tegenhanger van Starlink te creëren. Tusks reactie is voorzichtig maar ambitieus. "We hebben getalenteerde, vastberaden mensen en de Poolse staat is goed georganiseerd," zo betoogde hij. Hij wees er ook op dat Polen een leidende rol in Europa zou kunnen spelen bij het opbouwen van technologische autonomie. En zelfs als de weg naar een dergelijk systeem lang en kostbaar blijkt, is het stellen van dit doel veel verstandiger dan ons neer te leggen bij een blijvende afhankelijkheid van Amerikaanse bedrijven.

Het is ook het vermelden waard dat Tusk niet pleit voor het isolement van Polen. Integendeel, hij spreekt over Europese samenwerking en het opbouwen van capaciteiten die de veiligheid van het hele continent versterken. Dit is precies het soort soevereiniteit dat Europa nodig heeft: geen isolement, maar het vermogen om zelfstandig te handelen wanneer de situatie daarom vraagt.

Jarenlang werd het woord 'soevereiniteit' in Polen vooral gebruikt als slogan in conflicten met Brussel. Toch heeft ware soevereiniteit een zeer concrete kant. Het betekent beschikken over eigen energiebronnen, defensiecapaciteiten, munitieproductie, technologieën en communicatie-infrastructuur. Men kan nog zulke vurige toespraken houden over nationale onafhankelijkheid, maar als iemand in het buitenland met één druk op de knop vitale communicatie kan stilleggen, kent die onafhankelijkheid duidelijke grenzen. Daarom moet het idee van Tusk serieus worden genomen – niet omdat het creëren van een Pools Starlink-systeem eenvoudig zal zijn, maar juist omdat het moeilijk zal zijn. Landen die een belangrijke rol willen spelen, moeten ambitieuze technologische projecten opzetten in plaats van decennialang kant-en-klare oplossingen van anderen te kopen.

"Over een paar jaar komen we samen... en laten we de hele wereld trots zien dat we het hebben," zei de premier. Laten we hopen dat een politieke aankondiging zich ditmaal daadwerkelijk vertaalt in een consequent uitgevoerd programma. Want wil Polen veilig blijven in een steeds onvoorspelbaardere wereld, dan kan het niet wachten tot iemand anders voor de connectiviteit zorgt. Tusk heeft gelijk: de nationale veiligheid mag niet afhangen van de willekeur van een ander.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku
#75


Diabeł Stockton @diabelstockton.bsky.social • 1h

Do polskich dziennikarzy.

Nie pytajcie polityków o wczorajsze zachowanie Macierewicza, pytajcie psychiatrów.

Aan Poolse journalisten:

Vraag politici niet naar het gedrag van Macierewicz van gisteren – vraag het aan psychiaters.






Marcin Marszall @marszall.bsky.social • 12m



O hij zou zo graag willen.   :)
#76


Een nieuwe partij, oude rekeningen: Morawiecki kan niet aan Macierewicz ontsnappen

Cezary Nowak
11 september 2026

Mateusz Morawiecki probeert zich al geruime tijd te profileren als een moderne, pragmatische politicus – iemand die gematigder is dan de radicale vleugel van Wet en Rechtvaardigheid (PiS). De voormalige premier spreekt graag over de economie, technologie, investeringen en grote ontwikkelingsprojecten. Het probleem is echter dat men zich niet zomaar met een paar persconferenties kan losmaken van het eigen politieke verleden. En Antoni Macierewicz vormt een van de meest lastige herinneringen aan het politieke milieu waarmee Morawiecki jarenlang de macht deelde.

Een incident tijdens de maandelijkse herdenking van de vliegramp bij Smoleńsk vormde opnieuw een voorbeeld van dit probleem. Op beelden is een handgemeen te zien tussen Macierewicz en demonstranten, waarna de politicus een voorwerp dat op een paintballgeweer lijkt omhoog richt en een schot lost. Het gaat er niet eens om vast te stellen wie in dit specifieke geval de vechtpartij begon of waar de verantwoordelijkheid van de verschillende betrokkenen ligt. Het beeld op zich sprak boekdelen: de voormalige minister van Defensie stond opnieuw in het middelpunt van een confrontatie.

Onderminister van Defensie Magdalena Sobkowiak-Czarnecka gaf bot commentaar op de kwestie: "Zo ziet een toekomstige minister in een regering van Wet en Rechtvaardigheid eruit," zei ze. Ze herinnerde aan 2015, toen het er – voorafgaand aan de verkiezingen – op leek dat Jarosław Gowin het ministerie van Defensie zou gaan leiden, maar Macierewicz uiteindelijk de post in de wacht sleepte.

En precies hier begint het probleem voor Morawiecki. Hoewel de voormalige premier vandaag de dag wellicht bouwt aan zijn eigen politieke kring, spreekt over de noodzaak om rechts te moderniseren en suggereert dat hij de meer rationele vleugel vertegenwoordigt, was hij jarenlang niet slechts een toeschouwer van het PiS-systeem; hij was er de premier van. Hij verbond zijn naam aan een regering waarin de politieke positie van Macierewicz nooit echt ter discussie werd gesteld.

Bovendien klinken de huidige verhalen over Morawiecki's gematigdheid nogal hol als men terugdenkt aan de beoordeling van Macierewicz' ambtstermijn op het ministerie van Defensie (MON). "We zijn nog steeds de puinhoop aan het opruimen die hij heeft achtergelaten," zegt Sobkowiak-Czarnecka. Ze wijst op "micromanagement van de inkoop" en het [/b]"schrappen van contracten"[/b], en noemt daarbij onder meer het stopzetten van een programma dat moest voorzien in capaciteit voor bijtanken in de lucht.

Als deze beschuldigingen kloppen, betreffen ze niet slechts een episode uit het verleden van de partij, maar de daadwerkelijke defensiecapaciteit van de staat. Dit maakt het des te relevanter om te vragen waar Mateusz Morawiecki zich op dat moment bevond. Hij stond immers sinds 2017 aan het hoofd van de regering. Hij had de kans om zich politiek te distantiëren van de werkwijze en de erfenis van Macierewicz. In plaats daarvan bleef hij jarenlang binnen hetzelfde kamp opereren en liet hij zelden in het openbaar kritiek horen op de meest omstreden figuren daarvan.

De plaatsvervangend minister van Defensie vertelde ook het verhaal van een generaal die zijn functie slechts "drieënhalf uur" bekleedde, omdat Macierewicz – zodra hij van de benoeming hoorde – naar verluidt direct op diens ontslag aanstuurde. "Zo werd het ministerie van Defensie bestuurd tijdens de ambtsperiode van Macierewicz," concludeerde ze. Ook al wil Morawiecki die periode vandaag de dag als een afgesloten hoofdstuk beschouwen, politieke verantwoordelijkheid verdwijnt niet simpelweg doordat het etiket is veranderd.

Dit is het grootste probleem van de voormalige premier. Hij wil munt slaan uit de staat van dienst van PiS wanneer dat hem uitkomt, terwijl hij zich tegelijkertijd distantieert van de meest belastende figuren binnen de partij. Hij wil te boek staan als iemand die geassocieerd wordt met grote investeringen, Europese topkringen en economische modernisering, maar weigert verantwoordelijkheid te nemen voor de mensen met wie hij jarenlang aan dezelfde politieke tafel zat.

Voor Morawiecki fungeert Antoni Macierewicz als een uiterst ongemakkelijke spiegel. Hij legt bloot dat de door de voormalige premier uitgedragen vorm van "modern conservatisme" jarenlang zij aan zij bestond met de meest radicale elementen van PiS – zonder dat er een serieuze poging werd gedaan om die effectief uit te bannen. Morawiecki mag dan wel spreken van een "nieuwe start", maar voordat hij begint met het opbouwen van een nieuwe rechterflank, zou hij eerst eerlijk rekenschap moeten afleggen over de beweging die hij zes jaar lang als premier leidde.

Beon:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku
#77


Kaczyński zoekt opnieuw de confrontatie.
Hij bestempelt elk geschil als een "aanval op de democratie"


Cezary Nowak
11 september 2026

Jarosław Kaczyński heeft opnieuw gedaan waar hij al jaren in uitblinkt: hij verscheen op een plek waar een politiek spektakel kon worden opgevoerd, waar het einde van de democratie kon worden uitgeroepen en waar hij zichzelf kon profileren als de laatste verdediger van de staat. Dit keer vormde de Academie voor Justitie het toneel. In plaats van de afloop van een juridisch geschil over de positie van rector af te wachten, verscheen de PiS-voorzitter bij het universiteitsgebouw, sloot hij zich aan bij een politieke demonstratie en schetste hij onmiddellijk het beeld van een dreigende aanval op de staat.

Dit is een bekend scenario. Voor Kaczyński is elk bestuurlijk geschil bewijs voor de ondergang van de democratie. Elk besluit van de huidige regering wordt opgeblazen tot een historisch keerpunt, en elke politieaanwezigheid wordt bijna afgeschilderd als een voorbode van het einde van de rechtsstaat. Men kan zich moeilijk aan de indruk onttrekken dat de PiS-leider meer geïnteresseerd is in het openen van een nieuw front in een politieke strijd dan in het oplossen van het daadwerkelijke probleem.

Laten we in herinnering roepen hoe het allemaal begon. Minister van Justitie Waldemar Żurek stelt Michał Sopiński te hebben ontslagen als rector-commandant van de Academie voor Justitie. Sopiński beschouwt dit besluit als onwettig. Er is dus sprake van een geschil over bevoegdheid en wetgeving dat volgens de vastgestelde procedures zou moeten worden opgelost. Kaczyński had echter geen behoefte aan een rechterlijke uitspraak of een kalme analyse van de regelgeving. Hij had een microfoon nodig.

"Totale wetteloosheid," verklaarde hij voor het universiteitsgebouw. Die uitdrukking alleen al illustreert de aard van zijn politieke retoriek. Er is geen ruimte voor twijfel, discussie of juridische interpretatie. Het is een kwestie van "totale wetteloosheid". Even later kwam hij met een nog ernstiger theorie. Volgens Kaczyński zou de hele situatie wel eens "een poging kunnen zijn om de reactie van het publiek te peilen voorafgaand aan een aanval op het Constitutioneel Tribunaal".

Dit is geen analyse meer, maar politieke fantasie die als bijna-zekerheid wordt gepresenteerd. De PiS-voorzitter spreekt over "de kat uit de boom kijken om te zien wat er gebeurt", waarmee hij suggereert dat er een breder plan achter zit. Bewijs daarvoor levert hij echter niet. In plaats daarvan zien we een voor Kaczyński kenmerkend mechanisme dat de spanning opvoert: als A heeft plaatsgevonden, bereidt iemand waarschijnlijk B voor, en zou C – een nationale catastrofe – daarop kunnen volgen.

Op deze manier wordt de gewone burger de indruk gegeven getuige te zijn van het begin van een grote aanval op de democratische rechtsorde. Het is een handige politieke tactiek, omdat PiS hiermee zijn kiezers voortdurend gemobiliseerd kan houden. Het volstaat niet om te zeggen dat de regering een slechte of zelfs onwettige beslissing heeft genomen; men moet er ook aan toevoegen dat het Constitutioneel Tribunaal, de ineenstorting van de democratie en het verlies van soevereiniteit om de hoek loeren.

Kaczyński ging nog een stap verder. Hij riep "alle autoriteiten die niet ondergeschikt zijn aan Tusk" op om in actie te komen, en verklaarde vervolgens dat Polen "soeverein en democratisch moet zijn" en dat dit "fundamentele rechten" zijn. Het probleem is dat het in een democratische staat niet aan een politicus is om naar eigen inzicht te bepalen welke normen "fundamenteel" zijn of hoe regelgeving in het licht daarvan moet worden uitgelegd. Dat is de rol van de grondwet, de wetgeving en de rechterlijke macht – niet die van een toespraak van een partijleider voor de camera's. Nog veelzeggender was de oproep om brede publieke steun te verwerven "met alle mogelijke middelen". Kaczyński haalde zelfs de uitspraak uit het tijdperk van de Volksrepubliek Polen (PRL) – "de prijs van de worst is de grondwet" – weer van stal om te betogen dat het vandaag de dag niet om prijzen gaat, maar om de democratie en de soevereiniteit zelf. Dit is zijn kenmerkende manier om de inzet te verhogen; elk conflict moet uitgroeien tot een strijd waarbij alles op het spel staat.

Het voortdurend uitroepen van een noodtoestand maakt werkelijke problemen echter niet eenvoudiger of makkelijker op te lossen. Als het besluit van minister Żurek onwettig is, moet dat worden aangevochten en bewezen bij de bevoegde instanties. Als de politie haar bevoegdheden heeft overschreden, moet dat worden vastgelegd. In plaats daarvan kiest Kaczyński opnieuw voor straattheater, grootse retoriek en de suggestie van een dreigende catastrofe.

En daarin schuilt het groeiende probleem van PiS. De partij die acht jaar lang Polen bestuurde, lijkt – in plaats van zich als een serieuze oppositiepartij te gedragen – steeds meer op een groep die voortdurend op zoek is naar de volgende barricade. Jarosław Kaczyński lijkt zich het meest in zijn element te voelen wanneer hij de noodklok kan luiden, een tegenstander kan aanwijzen en weer een politieke vechtpartij kan ontketenen. Hij zoekt opnieuw de confrontatie. En wederom probeert hij de Polen ervan te overtuigen dat het lot van de gehele staat afhangt van deze ene confrontatie.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku
#78


Morawiecki eist details over de Poolse defensie.
Dit is precies wat het Kremlin verwacht.


Cezary Nowak
11 september 2026

Mateusz Morawiecki is duidelijk de verantwoordelijkheid van de premier voor de nationale veiligheid snel vergeten. De voormalige regeringsleider eist dat Donald Tusk informatie vrijgeeft over de paraatheid van Polen voor mogelijke Russische provocaties, sabotage en andere bedreigingen. Het probleem is dat een deel van de informatie die Morawiecki wil vrijgeven, om voor de hand liggende redenen niet geschikt is voor een openbare persconferentie. En juist de voormalige premier zou dit beter moeten begrijpen dan de meeste politici.

Donald Tusk kondigde aan dat hij een document had ontvangen van de directeur van de CIA over mogelijke ontwikkelingen in de komende maanden. Hij gaf geen details, maar suggereerde dat Polen en Europa zich moeten voorbereiden op verschillende scenario's met betrekking tot een oorlog tussen Rusland en Oekraïne, de situatie aan de oostflank van de NAVO en de mogelijkheid van provocaties en sabotage. Zo'n waarschuwing is niet ongebruikelijk. Uiteindelijk is het de plicht van de premier om het publiek te informeren over ernstige bedreigingen, maar niet per se om de inhoud van documenten van geallieerde inlichtingendiensten openbaar te maken.

Morawiecki ziet het anders. "Als de Poolse premier een betrouwbaar rapport ontvangt van de directeur van de CIA, moet daar met de grootste ernst op gereageerd worden," zei hij. Daar is niets mis mee. De voormalige premier suggereerde echter later dat Tusk probeerde "angst te zaaien" en eiste een bijeenkomst van de fractievoorzitters om hen te informeren over de "werkelijke dreiging voor de Poolse staat".

Een bijeenkomst van de leiders van de belangrijkste politieke partijen in het licht van een ernstige bedreiging zou op zich niet onredelijk zijn. Nog opmerkelijker is Morawiecki's volgende eis: "Ik roep u ook op om de paraatheid van de Poolse staat openbaar te maken in het licht van de bedreigingen waarover zij is geïnformeerd." De voormalige premier somde vervolgens publiekelijk de cruciale infrastructuur op: spoorlijnen, telecommunicatienetwerken, de energiesector, de gasinfrastructuur en wegen die gebruikt worden voor troepenverplaatsingen.

Dit roept een fundamentele vraag op: wat moet Tusk precies openbaar maken? Het aantal beveiligde locaties? De methoden voor hun beveiliging? De inzet van de veiligheidsdiensten? Gaten in het systeem? Details over de beveiliging van militaire transportroutes? Immers, in een land dat veiligheid serieus neemt, is er een fundamenteel verschil tussen stellen dat de infrastructuur beveiligd is en openbaar maken *hoe* die beveiliging precies wordt uitgevoerd.

Morawiecki zou dit dondersgoed moeten weten. Hij was ruim zes jaar premier van Polen. Hij ontving geheime informatie, nam deel aan veiligheidsbriefings, werkte samen met de veiligheidsdiensten en is bekend met de mechanismen voor informatie-uitwisseling tussen NAVO-bondgenoten. Daarom weet hij dat je niet zomaar een inlichtingenrapport op een persconferentie kunt presenteren alleen omdat de oppositie aandringt op "openbaarmaking". Bovendien is het de moeite waard om zijn eigen maatstaven toe te passen. Als het publiek "niet alleen het recht, maar ook de plicht" heeft om te weten hoe kritieke infrastructuur beveiligd is, waarom heeft de regering van Morawiecki dergelijke informatie dan niet openbaar gemaakt tijdens haar zesjarige ambtstermijn? Waarom zijn we niet grondig geïnformeerd over de veiligheid van energiecentrales, gaspijpleidingen, spoorwegknooppunten en militaire transportroutes? Het antwoord is pijnlijk eenvoudig: omdat dat onverantwoordelijk zou zijn. Paradoxaal genoeg is de meest indringende vraag die Morawiecki zelf stelde: "Waar is de Poolse staat die de adequate veiligheid van ons hele vaderland moet garanderen?" De Poolse staat zou precies daar moeten zijn waar hij in vergelijkbare situaties onder zijn leiderschap was: in de veiligheidsdiensten, het leger, het regeringsapparaat en de crisisbeheersingscentra, en in samenwerking met bondgenoten. Niet alles wat de staat doet in het licht van een potentiële dreiging hoeft op televisie te worden uitgezonden.

Morawiecki heeft natuurlijk het recht om overheidsingrijpen en parlementair toezicht te eisen. Maar als hij de situatie werkelijk zo ernstig vindt als hij beweert, moet hij nog zorgvuldiger onderscheid maken tussen het informeren van het publiek en het openbaar maken van vertrouwelijke informatie. De voormalige premier zou moeten weten dat persconferenties geen garantie bieden voor nationale veiligheid. En de politieke noodzaak om Tusk aan te vallen is geen geldige reden om te doen alsof staatsgeheimen niet meer bestaan.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku
#79


Kaczyński versus de distributeur: een simpele tweet verklaart geen complexe markt

Cezary Nowak
10 september 2026

Jarosław Kaczyński besloot zich te mengen in de discussie over brandstofprijzen, en deed dat op zijn kenmerkende wijze: kort, scherp en zonder ruimte voor nuance. "De brandstofprijs moest 5,19 złoty zijn, niet 9,15 złoty per liter! Aan het werk, Donald Tusk!" schreef de PiS-voorzitter. Het probleem is dat de brandstofmarkt een van die economische sectoren is die zich niet leent voor een versimpeling tot een partijpolitieke slogan.


citaatfoto wiesci24.pl - De stumperd heeft niet eens een rijbewijs

Kaczyński staat niet bekend als een politicus met diepgaande economische expertise – laat staan kennis van grondstoffenmarkten, prijsmechanismen of raffinagemarges. Des te opvallender is het zelfvertrouwen waarmee hij de stijging van benzine- en dieselprijzen probeert terug te brengen tot één simpele boodschap: Tusk beloofde lagere prijzen, dus Tusk is verantwoordelijk voor de hogere prijzen. Politiek gezien komt dit goed uit, maar economisch gezien is het een grove vereenvoudiging.

Volgens de aangehaalde cijfers is de gemiddelde prijs voor diesel opgelopen tot 8,75 złoty per liter, terwijl benzine (95-octaan) op 7,89 złoty staat. Deze prijzen raken automobilisten en transportbedrijven hard. Het is echter lastig om deze cijfers te analyseren zonder naar de wereldwijde oliemarkt te kijken. De prijs per vat is boven de 100 dollar gestegen, mede door spanningen rond de Straat van Hormuz en het escalerende conflict tussen de VS en Iran. Wanneer de olieprijs op de wereldmarkten omhoogschiet, zijn de gevolgen vroeg of laat onvermijdelijk merkbaar bij de Poolse tankstations.

Dit betekent uiteraard niet dat de overheid geen invloed heeft op de prijzen. Die invloed is er wel degelijk – via belastingen, regelgeving en fiscaal beleid. De betreffende informatie wijst op factoren zoals het einde van het CPN-programma en de terugkeer naar een btw-tarief van 23% als oorzaken van de prijsstijgingen. Dit roept een belangrijke vraag op voor het politieke debat: moet de staat tijdelijk de fiscale lasten verlichten tijdens periodes van sterke prijsstijgingen, en zou een dergelijke maatregel financieel verantwoord zijn?

Kaczyński gaat echter niet op die manier het gesprek aan. In plaats daarvan krijgen we de slogan "Aan het werk, Donald Tusk!" – een kreet die het goed doet op sociale media, maar weinig verklaart. Er wordt met geen woord gerept over de prijs per vat, de dollarkoers, importkosten, belastingen of de geopolitieke situatie. En toch zijn dat precies de factoren die de prijs aan de pomp bepalen.

Er is hier nog een paradox. Politici van alle gezindten eigenen zich maar al te graag de eer toe wanneer de brandstofprijzen dalen, terwijl ze net zo snel met de beschuldigende vinger naar hun tegenstanders wijzen wanneer de prijzen stijgen. In werkelijkheid komt een aanzienlijk deel van deze schommelingen voort uit processen waarop de Poolse premier – ongeacht wie die functie bekleedt – slechts beperkte invloed heeft.

Men kan Tusk zeker ter verantwoording roepen over zijn beloften uit 2023 of zich afvragen of de regering er alles aan heeft gedaan om de gevolgen van prijsstijgingen te beperken. Het is echter lastig om een analyse serieus te nemen die suggereert dat het volstaat om simpelweg het bedrag "5,19 złoty " te noemen en naar iemand te wijzen. De brandstofmarkt werkt niet volgens de logica van een politiek geladen tweet. Juist daarom zou een economische analyse veel nuttiger zijn dan weer een politieke sneer.

Bron:   wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku
#80


Kosiniak-Kamysz scoort een punt tegen PiS; hun anti-Europese propaganda is zojuist in duigen gevallen

Cezary Nowak
10 september 2026

Władysław Kosiniak-Kamysz sloeg de spijker op zijn kop. De discussie over de financiering van de Poolse defensie-uitgaven lijkt steeds meer op politieke hypocrisie dan op een serieus debat over nationale veiligheid. Wanneer de middelen afkomstig zijn uit het Europese SAFE-programma, slaan PiS-politici alarm over leningen, voorwaarden en een vermeend verlies van soevereiniteit. Maar wanneer de Verenigde Staten een soortgelijk financieringsmechanisme aanbieden, gelden diezelfde argumenten plotseling niet meer.

De minister van Defensie stak zijn irritatie niet onder stoelen of banken. "Het is hypocrisie – de overtreffende trap van hypocrisie – om te beweren dat deze lening, die eigenlijk goedkoper is en gepaard gaat met duidelijke voorwaarden, onaanvaardbaar is, terwijl een Amerikaanse lening – die ook voorwaarden en terugbetalingsverplichtingen kent – plotseling als geweldig wordt beschouwd," aldus Kosiniak-Kamysz. Een betere samenvatting van het PiS-beleid op dit vlak is nauwelijks denkbaar. De lening zelf is duidelijk niet het probleem; het gaat erom wie de lening verstrekt en of de situatie kan worden uitgebuit om opnieuw de aanval op de Europese Unie in te zetten.

Polen heeft zojuist een overeenkomst met de Verenigde Staten ondertekend over een leninggarantie voor de aanschaf van Amerikaanse wapens ter waarde van 4 miljard dollar. Kosiniak-Kamysz trekt het nut van de deal niet in twijfel. Integendeel, hij erkent het belang van samenwerking met de VS en prijst zelfs openlijk de rol van Karol Nawrocki bij het bevorderen van goede betrekkingen met de regering-Trump. Dit onderstreept het onderscheid tussen staatsbeleid en partijpropaganda; de minister pleit er niet voor de overeenkomst af te wijzen enkel en alleen omdat een politieke tegenstander eraan heeft bijgedragen. En precies daarom snijdt zijn kritiek op PiS hout. "Gisteren kwam de waarheid aan het licht. De leugen is verslagen," verklaarde de minister van Defensie. Het gaat hierbij om eerdere beweringen dat het Europese SAFE-initiatief gevaarlijk zou zijn, omdat de middelen de vorm hadden van een lening, gepaard gingen met specifieke voorwaarden en Polen zouden dwingen zich te schikken naar besluiten van buitenaf. Aangezien het Amerikaanse kredietmechanisme echter geen enkele verontwaardiging oproept, begint dat eerdere narratief steeds meer op een politiek verzinsel te lijken, louter bedacht voor de binnenlandse strijd tegen de regering.

Kosiniak-Kamysz ging nog een stap verder. "We mogen deze hypocrieten nooit aan de macht laten komen, want zij zouden zich terugtrekken uit het Europese SAFE-programma," zei hij. Dit zijn straffe uitspraken, maar ze roepen een zeer specifieke vraag op: moet het toekomstige defensiebeleid van Polen gegijzeld worden door partijpolitieke fobieën? Als de ene financieringsbron de aankoop in de VS stimuleert, terwijl de andere tegelijkertijd de ontwikkeling van de eigen Poolse defensie-industrie mogelijk maakt, zou een verstandige staat beide moeten benutten.

Vooral omdat het verschil fundamenteel is. Zoals de minister benadrukte, moeten middelen uit het Amerikaanse programma in de Verenigde Staten worden besteed. Middelen uit het Europese SAFE-programma kunnen daarentegen ook ten goede komen aan Poolse faciliteiten. Kosiniak-Kamysz gaat zelfs zo ver te zeggen dat meer dan 90 procent van de geplande uitgaven naar Poolse defensiebedrijven is gegaan. Als dit de "dreiging" is waarvoor de oppositie tot voor kort waarschuwde, dan is het er een die buitengewoon gunstig is voor de binnenlandse industrie.

Bovenal heeft Polen op dit moment wapens, munitie, productiecapaciteit en de middelen nodig om zijn militaire potentieel snel uit te breiden. Het land heeft ook behoefte aan effectieve samenwerking met zowel de Verenigde Staten als zijn Europese partners. Kosiniak-Kamysz begrijpt dit fundamentele principe veel beter dan politici van PiS, die veiligheidskwesties proberen te bekijken door de bril van hun eigen ideologische conflict met Brussel.

De slechtst denkbare koers zou zijn om vrijwillig af te zien van miljarden, enkel en alleen omdat ze afkomstig zijn uit een bron die PiS verwerpelijk vindt. Nationale defensie mag niet afhangen van partijpolitieke voorkeuren. Als een Europese lening Polen ten goede komt, moet deze worden geaccepteerd. Als een Amerikaanse lening onze defensiecapaciteiten versterkt, moet ook daarvan gebruik worden gemaakt. Op dit vlak staat Kosiniak-Kamysz voor pragmatisme, terwijl PiS steeds duidelijker een dubbele moraal hanteert.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku