De affaire Cryptovaluta – Zondacrypto – de Politiek

[Pieszyce]

Sasin overleefde de verkiezingsfraude.
Zal Zondacrypto een einde maken aan zijn carrière?

Cezary Nowak
3 september 2026

Jacek Sasin heeft in de politiek dingen meegemaakt die menig politicus allang de deur zouden hebben gewezen. Hij overleefde de verkiezingsfraude die uiteindelijk niet plaatsvond, ondanks de miljoenen die eraan werden uitgegeven. Hij overleefde de controverse rond staatsbedrijven, het personeelsbeleid van PiS en talloze mediastormen. Hij kwam er elke keer weer bovenop. Nu staat de voormalige vicepremier echter voor een zaak die wel eens veel gevaarlijker zou kunnen zijn dan alle voorgaande: Zondacrypto.

Niet omdat Sasin in dit schandaal is aangeklaagd. Dat is hij niet. Het probleem is van politieke aard en de naam is Radosław Piesiewicz – een man wiens carrière al jaren met die van Sasin verbonden is en die zich nu in het centrum van een gigantisch schandaal bevindt.

Piesiewicz is niet zomaar uit het niets verschenen. De media berichtten al langer over zijn kennismaking met Sasin, en volgens Wirtualna Polska zou de toenmalige minister van Staatsbezittingen hem informeel hebben gesteund in zijn poging om voorzitter van het Pools Olympisch Comité te worden. Binnen de kringen van Wet en Rechtvaardigheid (PiS) was Piesiewicz' belangrijkste troef zijn vermogen om geld te verkrijgen van staatsbedrijven. Dit waren de bedrijven die onder toezicht stonden van het ministerie van Staatsbezittingen tijdens Sasins bewind.

De voormalige vicepremier bevestigde zelf dat hij Piesiewicz al jaren kende. Hij gaf zelfs toe dat hij zo'n vijftien jaar geleden geld van hem had geleend, en verzekerde hen dat alles correct was aangegeven bij de belastingdienst. Toen hem echter een paar maanden geleden werd gevraagd naar de relatie van de PKOl-voorzitter met Zondacrypto, was zijn antwoord typerend: "Wat kan mij dat schelen?"

Vandaag de dag klinkt dit antwoord veel erger dan toen. Want Zondacrypto is niet langer een verhaal over één enkele controversiële sportsponsor. Het onderzoek breidt zich uit, Piesiewicz zit in grote problemen en Przemysław Kral werkt samen met het Openbaar Ministerie. Verdere connecties tussen rechtse figuren en de cryptowereld komen aan het licht, en in plaats van de regering aan te vallen, worden PiS-politici gedwongen hun eigen contacten te verklaren.

Sasin bevindt zich in een bijzonder lastige positie. Als hij Piesiewicz jarenlang als betrouwbaar heeft afgeschilderd, zijn carrière heeft gesteund en een nauwe band met hem heeft onderhouden, kan hij niet langer doen alsof de problemen van zijn voormalige kennis hem volledig onberoerd hebben gelaten. Politieke verantwoordelijkheid is niet hetzelfde als strafrechtelijke verantwoordelijkheid. Het houdt onder andere in dat men verantwoording moet afleggen voor de mensen die men promoot en helpt invloed te verwerven.

De paradox is dat Sasin zelf het gevaar duidelijk aanvoelt. Volgens mediaberichten was hij een van de meest fervente voorstanders van de instelling van een onderzoekscommissie naar Zondacrypto. Jarosław Kaczyński zou echter anders hebben besloten, uit angst dat de commissie een instrument zou worden om zijn partij aan te vallen.

Dit zegt veel over de situatie in de Nowogrodzka-straat. Tot voor kort was Sasin bezig met het opbouwen van zijn eigen "Po polska Pierwsze" (Polen Eerst), een groepering met meer dan honderd politici die volledige loyaliteit aan Kaczyński verklaart. Hij noemde zijn initiatief zelf "Jarosław Kaczyński's vuist". Hij zou een van de mensen moeten zijn die de partij voorbereidden op een machtsovername, niet een politicus die gedwongen wordt zijn vroegere connecties te verklaren.

En juist daarom is de vraag naar het einde van Sasins carrière niet langer volledig absurd. Natuurlijk heeft PiS herhaaldelijk blijk gegeven van een uitzonderlijk hoge tolerantie voor politieke rampen onder haar belangrijkste activisten. Sasin is bovendien te ervaren en te diep geworteld in de partijstructuur om direct door één mediastorm overboord te worden gegooid.

Deze keer is de dreiging echter anders. Zondacrypto is geen afgesloten zaak. Het Openbaar Ministerie verzamelt bewijsmateriaal, Kral werkt samen met de onderzoekers en het publiek komt steeds meer namen en connecties te weten. Daarom is het gevaarlijkste voor Sasin misschien niet wat we vandaag weten, maar wat we morgen te weten komen.

Er is momenteel geen bewijs dat de voormalige vicepremier betrokken is geweest bij illegale activiteiten in verband met Zondacrypto. Er is echter wel een ongemakkelijk politiek verleden: zijn kennismaking met Piesiewicz, zijn bliksemcarrière en vragen over de rol van voormalige regeringsfiguren bij het opbouwen van een heel systeem van beïnvloeding rond sport en staatsgelden.

Sasin heeft jarenlang een opmerkelijk talent gehad om politieke rampen te doorstaan. Deze keer zou het echter kunnen blijken dat "Wat kan het mij schelen?" een zin te veel was. Als Zondacrypto meer compromitterende informatie oplevert over het klimaat dat hij mede heeft vormgegeven, zal zelfs Jarosław Kaczyński het steeds moeilijker vinden om te rechtvaardigen waarom Jacek Sasin een prominent lid van de PiS partij zou moeten blijven.

Bron:  wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku

[Pieszyce]

Tusk heeft Ziobro zeer ernstige beschuldigingen geuit.
De reactie van de voormalige minister is verrassend.

Cezary Nowak
4 september 2026

Jarenlang was Zbigniew Ziobro een van de meest agressieve politieke voorvechters van rechts in Polen. Als minister van Justitie en procureur-generaal kon hij urenlang praten over connecties, criminelen, de maffia en de verantwoordelijkheid van zijn tegenstanders. Zijn reactie op de buitengewoon ernstige informatie die Donald Tusk in de Zondacrypto-zaak heeft onthuld, is des te verrassender. Ziobro, die normaal gesproken als een stormram tekeergaat, verdedigt zich nu met een verrassende zwakte.

De premier las fragmenten voor uit de getuigenverklaringen in de onderzoeksdossiers in de Sejm. Volgens zijn verklaring werd een persoon die banden had met Zondacrypto een oplossing voor de problemen met het rechtssysteem beloofd als Ziobro zou terugkeren naar het ministerie. In de getuigenverklaring wordt ook gesproken over een bedrag van 2 miljoen złoty, een stichting die gelieerd is aan de kring rond de voormalige minister, de naam van zijn vrouw, Patrycja Kotecka, en de mogelijkheid van gratie na de overwinning van Karol Nawrocki.

Dit zijn uiterst ernstige beschuldigingen. Het moet echter duidelijk gesteld worden: voorlopig hebben we te maken met getuigenverklaringen die door de premier zijn aangehaald, en niet met een juridisch bindende uitspraak over de schuld van Ziobro. Juist daarom zou je verwachten dat de voormalige procureur-generaal punt voor punt zou reageren, documenten zou overleggen, inconsistenties zou aanwijzen en zou proberen de gepresenteerde versie van de gebeurtenissen te weerleggen. In plaats daarvan greep hij naar een slogan die we al honderden keren in de Poolse politiek hebben gehoord.

"We hebben te maken met een ernstige situatie. Er is een speciale operatie gaande: 'om rechts te vernietigen'", kondigde Ziobro aan op TV Republika. Het klinkt onheilspellend, maar het schept weinig duidelijkheid. Een speciale operatie geeft geen antwoord op vragen over het geld, de stichting, de contacten of de relaties die in het rapport worden beschreven. Het is een politiek kader dat het mogelijk maakt om zelfs de moeilijkste details te omzeilen.

Ziobro verzekert dat hij zich niet heeft verdiept in de zaken rond Zondacrypto en Przemysław Kral en geen acties heeft ondernomen die de lopende procedures zouden kunnen beïnvloeden. "Dat zal het eerste zijn waar ze zich op zullen richten," kondigde hij aan. Dit is al concreet en moet natuurlijk worden geverifieerd. De beschuldiging van Tusk betreft echter iets complexer: een vermeende belofte van toekomstige actie na zijn herovering op de macht.

De poging om het hele verhaal naar de huidige regering te verschuiven klinkt nog zwakker. Volgens Ziobro werden "de meest gunstige beslissingen voor Zondacrypto en zijn CEO" genomen onder Donald Tusk, aangezien twee procedures in 2024 en 2025 werden geseponeerd. Als er inderdaad onregelmatigheden hebben plaatsgevonden, moeten die worden opgehelderd. Dit beantwoordt echter niet de vraag of de gebeurtenissen die in de gelekte verklaringen worden beschreven, daadwerkelijk hebben plaatsgevonden.

Het is een klassieke "en hoe zit het met jou?"-situatie. Ziobro zelf heeft jarenlang volgehouden dat het Openbaar Ministerie de waarheid moet nastreven, ongeacht de politieke kleur. Nu, wanneer hem en zijn directe omgeving zeer ongemakkelijke vragen worden gesteld, krijgen we in plaats van een indrukwekkend offensief met feiten een "speciale operatie", beschuldigingen aan het adres van de regering en de aankondiging van een melding aan het Openbaar Ministerie.

Zelfs Roman Giertych duikt op. "Giertychs hand en zijn methoden zijn hier duidelijk zichtbaar," verklaarde Ziobro. Dit is misschien ook een slimme manier om kijkers te trekken voor TV Republika, maar het zegt ons nog steeds niets over de waarheid van Tusks getuigenis. Je kunt Giertych, Tusk en de hele huidige coalitie verafschuwen en toch antwoorden verwachten op een paar simpele vragen.

En dat is precies waarom Ziobro's reactie zo interessant is. Een man die zijn politieke tegenstanders normaal gesproken geen moment rust gunt, lijkt nu juist van onderwerp te willen veranderen. In plaats van een krachtig "hier is het bewijs dat de getuige liegt", horen we een groots verhaal over een samenzwering tegen de hele rechtervleugel.

Misschien kan Ziobro de vrijgegeven getuigenis inderdaad aanvechten. Misschien zal het onderzoek uitwijzen dat de ernstigste beschuldigingen van de getuige vals waren. Maar tot nu toe heeft de voormalige minister geen argumenten aangevoerd die recht doen aan de ernst van de beschuldigingen die vanaf het parlementaire podium zijn geuit. En in het geval van een politicus die jarenlang meedogenloze verantwoordingsplicht tot zijn handelsmerk heeft gemaakt, is zo'n trage verdediging bijzonder veelzeggend.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku

[Pieszyce]

Sasin dreigt PiS te delegaliseren. Hoe minder bewijs, hoe groter de zekerheid.

Cezary Nowak
6 september 2026

Jacek Sasin heeft duidelijk voor elk probleem van Wet en Rechtvaardigheid een politieke oplossing gevonden. Wanneer er vragen rijzen over mensen die met rechts in verband worden gebracht, is het een "jacht". Wanneer het Openbaar Ministerie een onderzoek naar iemand start, is het een "provocatie". Wanneer tegenstanders van PiS invloed krijgen op overheidsinstellingen, worden die "overgenomen". En als zelfs dat niet genoeg is, is er altijd nog het ultieme argument: Donald Tusk wil PiS delegaliseren en rechts uit het politieke leven verwijderen.

"De enige kans om aan de macht te blijven is door de tegenstander uit te schakelen", betoogt Sasin. Na een moment gaat hij nog een stap verder: "Er zal zeker een poging worden gedaan om PiS uit te schakelen." Het is belangrijk om de woorden "zeker" te benadrukken. Niet "ik vrees", niet "ik vermoed", niet "er bestaat zo'n risico". Sasin weet al, en beweert zelfs, dat PiS eerder "signalen" had ontvangen dat een dergelijk plan zou worden uitgevoerd na een mogelijke overwinning van Rafał Trzaskowski.

Welke signalen? Van wie kwamen ze? Wie moest de operatie voorbereiden om de grootste oppositiepartij te verbannen, en hoe was het plan om die uit te voeren? Sasin legt dit niet uit. En precies hier begint zijn politieke methode: hoe ernstiger de beschuldiging, hoe minder details er nodig zijn. Het is voldoende om te suggereren dat er een mysterieus plan bestond, en de kiezers moeten de rest zelf invullen.

De verdediging van Radosław Piesiewicz is vergelijkbaar.  "Er werd op Piesiewicz gejaagd", zegt de voormalige minister van Staatsactiva, en hij stelt dat de poging om de voorzitter van het Pools Olympisch Comité af te schilderen als iemand die hij heeft gepromoot "volkomen onwaar" is. Natuurlijk kun je Piesiewicz verdedigen, de acties van de onderzoekers in twijfel trekken, de media bekritiseren en eisen dat de procedures worden gevolgd. Sasin kiest echter voor het woord 'jacht' omdat dit de aard van de zaak onmiddellijk verandert: in plaats van vragen over de feiten krijgen we een verhaal over politieke vervolging.

Hetzelfde patroon herhaalt zich in elke volgende zaak. Donald Tusk, volgens Sasin, voert een 'mediaspektakel' op, er is een 'enorme provocatie' gaande tegen rechts, en de verkiezing van Maciej Berek tot het Constitutioneel Hof is bedoeld om dit 'over te nemen'. Alles begint op zijn plaats te vallen in een ongelooflijk handige structuur, waarin bijna elke actie van de huidige parlementaire meerderheid deel uitmaakt van een groot plan gericht tegen de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS). Het is niet nodig om individuele gevallen te analyseren, want het antwoord staat al vast: rechts is het slachtoffer.

Dit is bijzonder merkwaardig als we terugdenken aan de acht jaar dat Wet en Rechtvaardigheid aan de macht was. De partij, die haar parlementaire meerderheid zonder enige schroom gebruikte en ingrijpende veranderingen in de staatsinstellingen doorvoerde, presenteert zich nu als een hulpeloos slachtoffer van het systeem. Nog niet zo lang geleden beweerden PiS-politici dat de winnaar van de verkiezingen een mandaat had gekregen om hun programma uit te voeren. Tegenwoordig worden de acties van politieke tegenstanders in hun verhaal al snel gebruikt als bewijs van vervolging.

Sasin gaat echter het verst wanneer hij de mogelijkheid van delegalisering van PiS bespreekt. Dit is een buitengewoon ernstige beschuldiging, aangezien het neerkomt op een poging om de grootste oppositiepartij administratief uit te schakelen in de democratische competitie. Als de vicevoorzitter van PiS werkelijk op de hoogte is van een dergelijk plan, moet hij dit onmiddellijk openbaar maken: documenten, namen, conceptbesluiten of ander concreet bewijs overleggen. Als hij dit nalaat, blijven zijn woorden in de eerste plaats een politieke bangmakerij, bedoeld om PiS-aanhangers ervan te overtuigen dat de partij in levensgevaar verkeert.

Dit verhaal komt PiS enorm goed uit, omdat het hen in staat stelt alle problemen van de partij samen te voegen tot één groot verhaal. Er zijn geen afzonderlijke onderzoeken, controverses, verdenkingen of vragen over de verantwoordelijkheid van specifieke personen meer. In plaats daarvan is er Tusk, de "jacht", de "provocatie" en het grote plan om rechts te vernietigen. Jacek Sasin blonk uit als verteller van dit verhaal: hoe minder bewijs hij presenteert, hoe zekerder hij overkomt, en hoe ernstiger de beschuldiging, hoe minder ruimte er is voor ongemakkelijke vragen.

En daarin schuilt het grootste probleem met Sasins toespraak. Een politicus kan waarschuwen voor machtsmisbruik en moet daarop toezien, maar als hij beweert dat de eliminatie van de democratische oppositie wordt voorbereid, moet hij meer aantonen dan alleen zijn eigen overtuiging. Anders is het geen alarm ter verdediging van de democratie, maar een zoveelste uiting van de angstpolitiek. PiS moet opnieuw worden afgeschilderd als een omsingelde vesting, Donald Tusk als een almachtige tegenstander, en kiezers moeten geloven dat achter elk partijprobleem een complot schuilgaat – nooit de verantwoordelijkheid van de eigen bevolking.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku

[Pieszyce]

Miljoenen en grote vragen. Het PiS-schandaal op de achtergrond


Cezary Nowak
12 september 2026

Radosław Piesiewicz zou een van de symbolen van de nieuwe generatie Poolse sportfiguren worden: dynamisch, effectief, in staat om geld in te zamelen en grootschalige projecten op te zetten. Zijn carrière ontwikkelde zich snel en politici die met PiS verbonden waren, keken er duidelijk met bewondering naar. Nu, in plaats van vragen over de latere successen van de voorzitter van het Pools Olympisch Comité, hebben we vragen over miljoenen, contracten en de belangen van de geheime diensten. En het is de moeite waard om degenen die Piesiewicz steunden te vragen: zagen jullie werkelijk geen probleem?

"Rzeczpospolita" bericht over de zaak van 3 miljoen złoty die door het bedrijf Massimo Fund naar het Pools Olympisch Comité is overgemaakt. Volgens de geheime diensten zou het geld afkomstig kunnen zijn "van winsten die verband houden met het plegen van een verboden handeling", en een van de contracten die door het PKO zijn gesloten, wordt onderzocht op mogelijke witwaspraktijken. Dit is een uiterst ernstig vermoeden, hoewel het duidelijk moet worden gesteld: het vormt geen bewijs van schuld voor Piesiewicz of wie dan ook. Het is aan het Openbaar Ministerie en de rechtbank om de feiten vast te stellen.

Politiek gezien ziet de situatie er echter al somber uit. Het Pools Olympisch Comité (POC) gaf tegenover "Rzeczpospolita" toe dat het "geen informatie heeft over de financiële situatie van het eerdergenoemde bedrijf". Het is moeilijk om zo'n verklaring te negeren. Het gaat immers om drie miljoen zloty die naar een van de belangrijkste sportorganisaties van het land is gegaan.

De financiële situatie van het bedrijf zelf, zoals gerapporteerd door "Rzeczpospolita", roept nog meer vragen op. Eind 2023 zou het bedrijf geen liquide middelen hebben, maar slechts enkele maanden later was het in staat om drie miljoen zloty over te maken naar het POC. Het was de herkomst van dit geld en de manier waarop het werd overgemaakt die de aandacht van de autoriteiten trokken. En zelfs als uiteindelijk blijkt dat alles legaal was, is het moeilijk om dit beeld van de financiering van het Poolse Olympische Comité als een toonbeeld van transparantie te beschouwen.

Maar Piesiewicz is niet zomaar uit het niets in de Poolse sportwereld terechtgekomen. Zijn bliksemcarrière viel samen met de regeerperiode van de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) en de nauwe samenwerking tussen de organisaties die hij leidde en staatsbedrijven. De media hebben herhaaldelijk zijn goede relatie met Jacek Sasin beschreven. Piesiewicz zelf verwierp suggesties dat hij zijn positie te danken had aan politieke patronage, maar de politieke sympathieën rondom zijn carrière waren geen geheim.

Na zijn verkiezing tot voorzitter van het Poolse Olympische Comité zei de toenmalige minister van Sport, Kamil Bortniczuk: "Ik accepteer de verkiezing van Radosław Piesiewicz tot voorzitter van het Poolse Olympische Comité met de hoop op een zeer goede samenwerking." Hij prees ook het "zeer ambitieuze programma" van de nieuwe voorzitter. Destijds werd van Piesiewicz verwacht dat hij meer geld voor de Poolse sport zou binnenhalen. Tegenwoordig is geld een van de grootste imagoproblemen van zijn voorzitterschap geworden.

En daarom moeten PiS-politici nu niet doen alsof ze toevallige toeschouwers zijn. Toen Piesiewicz de sportwereld opklom, werden zijn successen gretig gepresenteerd als bewijs van de effectiviteit van het nieuwe managementmodel. Toen staatsbedrijven hun portemonnee openden voor de sport, maakten politici gretig foto's van zichzelf bij de daaropvolgende projecten. Als ze destijds wilden meedelen in het succes, zouden ze ook de moed moeten hebben om dat model ter verantwoording te roepen.

De belangrijkste vraag is dus niet eens of Piesiewicz persoonlijk op de hoogte was van mogelijke problemen met de herkomst van het geld. Dat is iets wat onderzoekers moeten vaststellen. De politieke vraag is anders: hoe functioneerde een systeem waarin zoveel afhing van connecties, politiek vertrouwen, sponsoring door staatsbedrijven en de mogelijkheid om miljoenen te verwerven?

Jarenlang verzekerde de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) de Polen dat ze een nieuwe elite aan het opbouwen was. Piesiewicz zou een van de gezichten van deze verandering moeten zijn. Nu moeten politici die zijn carrière toejuichten ophouden te doen alsof ze hem nooit gekend hebben.

Want toen het goed met hem ging, was er geen gebrek aan mensen die Piesiewicz wilden steunen. Nu er vragen zijn over de drie miljoen en de interesse van de geheime diensten, is het tijd dat zijn voormalige politieke bewonderaars uitleggen waarom ze zo sterk in hem geloofden.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku

[Pieszyce]

Waar vond Kaczyński zulke mensen? Piesiewicz een symbool van PiS-personeel

Cezary Nowak
14 september 2026

Hoe meer we te weten komen over de financiën van het Pools Olympisch Comité tijdens het bewind van Radosław Piesiewicz, hoe relevanter de vraag wordt, niet alleen over de voorzitter van het Pools Olympisch Comité (POC) zelf, maar ook over het politieke selectiemechanisme binnen Wet en Rechtvaardigheid (PiS). Waar vond Jarosław Kaczyński deze mensen? Hoe konden individuen, die na al die jaren nog steeds zulke serieuze vragen oproepen, aan de top komen van publieke instellingen en organisaties van zo'n enorm belang?

"Rzeczpospolita" heeft zojuist een nieuw buitengewoon verhaal over de financiën van het POC onthuld. In 2024 ontving het Comité meer dan 5,8 miljoen złoty van drie particuliere entiteiten. Een van hen was Agnieszka Piesiewicz, de vrouw van president Radosław Piesiewicz, die als privépersoon meer dan 2 miljoen zloty doneerde. Er werd een ongebruikelijke contractconstructie gebruikt om de openstaande vorderingen van het Pools Olympisch Comité (POC) op het Internationaal Olympisch Comité (IOC) te regelen. Het Openbaar Ministerie van Gdańsk onderzoekt de zaak momenteel.

Het Pools Olympisch Comité (POC) zelf stelt dat alles rationeel was. De overeenkomsten werden gesloten "om de huidige financiële situatie te verbeteren" en de voorwaarden zouden gunstiger zijn geweest dan krediet, leningen of factoring. Het comité verzekert ook dat Agnieszka Piesiewicz geen vergoeding heeft ontvangen voor het verstrekken van de gelden. En natuurlijk moeten deze verklaringen worden opgemerkt.

Het is echter moeilijk om het hele verhaal als alledaags af te doen. De organisatie onder leiding van Radosław Piesiewicz heeft miljoenen zloty nodig, en het geld wordt onder andere verstrekt door zijn vrouw en de vrouw van een andere sportfunctionaris. De derde partij is een privébedrijf. Nu meldt "Rzeczpospolita" ook dat de autoriteiten onderzoeken of de 3 miljoen zloty die door dit bedrijf is overgemaakt, afkomstig is van winsten die verband houden met een verboden handeling. Dit is niet langer een onbeduidende boekhoudkundige curiositeit.

En hier komt de politiek weer om de hoek kijken. Piesiewicz verscheen niet zomaar uit het niets in de openbaarheid. Hij was verbonden aan de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS), stond aan het hoofd van de Poolse basketbalcompetitie en de Poolse basketbalbond, en werd vervolgens voorzitter van het Poolse Olympische Comité. Het was een van die bliksemcarrières die in het PiS-tijdperk de opkomst van nieuwe elites moesten aantonen.

Vandaag de dag is het gepast om Kaczyński te vragen op welke criteria deze elites eigenlijk gebaseerd waren. Competentie? Ervaring? Transparantie? Of misschien, bovenal, politiek inzicht en het behoren tot de juiste kringen? Want wanneer we jaren later een kijkje achter de schermen van latere instellingen nemen, blijkt maar al te vaak dat verhalen over professionaliteit plaatsmaken voor vragen van aanklagers, accountants en journalisten.

Dit betekent natuurlijk niet dat iedereen die met PiS verbonden is, verantwoordelijk is voor onregelmatigheden, noch dat een onderzoek op zich iemands schuld kan vaststellen. Het probleem is politiek en veel breder. Acht jaar lang beweerde de partij van Kaczyński dat ze een grote reorganisatie binnen de elite doorvoerde en de staat overdroeg aan eerlijke, competente mensen die zich lieten leiden door het algemeen belang. Tegenwoordig moeten we de kwaliteit van deze reorganisatie steeds meer in twijfel trekken.

De informatie over de financiering van het Pools Olympisch Comité (POC) is bijzonder onthullend. De vrouw van de voorzitter draagt meer dan 2 miljoen zloty bij, de vrouw van een andere functionaris 700.000 zloty en een privébedrijf 3 miljoen zloty, allemaal via ongebruikelijke overeenkomsten die bedoeld zijn om de liquiditeit van het Comité te verbeteren. Zelfs als deze regelingen uiteindelijk legaal blijken te zijn, blijft de vraag waarom een van de belangrijkste Poolse sportorganisaties zich in een situatie bevond die zulke ongebruikelijke financiering vereiste.

Jarenlang beweerde Kaczyński dat de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) nieuwe, betere elites had gecreëerd. Tegenwoordig is het goed om hem aan deze verklaringen te herinneren telkens wanneer onderzoekers nieuwe dossiers openen. Want het grootste probleem van PiS zijn niet langer individuele namen. Het probleem is het hele systeem dat deze namen naar de top heeft gebracht.

En dat is precies waarom de zaak-Piesiewicz zo onwelkom is voor PiS. Het gaat niet alleen om één sportfunctionaris en zijn entourage. Het roept een veel pijnlijkere vraag op: waar vond Kaczyński zulke mensen en waarom werden hen zo vaak invloedrijke posities en instellingen toevertrouwd?

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku

[Pieszyce]

PiS heeft eindelijk een overwinning geboekt.
De partij is van Moskal af – althans voorlopig.

Cezary Nowak
26 september 2026

Wet en Rechtvaardigheid (PiS) kan eindelijk de champagne ontkurken. Het is misschien een bescheiden succes, maar gezien de huidige staat van de partij van Jarosław Kaczyński kan men niet kieskeurig zijn: Michał Moskal maakt geen deel meer uit van de PiS-fractie. Formeel heeft hij zijn lidmaatschap zelf opgeschort, maar deze stap volgde op een gesprek met Kaczyński en vond plaats op een moment dat de kwestie rond zijn contacten met de topman van Zondacrypto steeds problematischer werd voor de partij. Men zou dus kunnen zeggen dat PiS eindelijk met succes een politieke manoeuvre heeft uitgevoerd. Het enige addertje onder het gras is dat het slachtoffer van deze zet een van de eigen parlementsleden bleek te zijn.

De reden hiervoor ligt in nieuwe berichten over Moskals contacten met Przemysław Kral, de topman van Zondacrypto. Volgens bevindingen van Onet werd een conceptversie van amendementen op de wet inzake crypto-activa – waaraan Moskal had meegewerkt – via voormalig CBA-functionaris Artur Chodziński naar Kral gestuurd, nog voordat deze bij de Sejm werden ingediend. Het is onduidelijk of de opmerkingen van Kral invloed hebben gehad op de uiteindelijke vorm van de amendementen, en Moskal ontkent zelf dat hij ze met hem heeft besproken. Eerder hadden media al bericht over een ontmoeting tussen Moskal en Kral op Ibiza.

Het parlementslid besloot daarom zichzelf te redden – en daarmee ook de partij. "Uit verantwoordelijkheidsgevoel heb ik besloten mijn lidmaatschap van de fractie van Wet en Rechtvaardigheid op te schorten," zo kondigde hij aan na zijn gesprek met Jarosław Kaczyński. Tegelijkertijd omschreef hij de hele affaire als een "ongekende aanval op basis van insinuaties" die gericht was tegen hemzelf en PiS.

Hier doet zich een klassieke politieke paradox voor. Moskal neemt verantwoordelijkheid voor een situatie waarvoor hij – zoals hij tegelijkertijd volhoudt – eigenlijk niet aansprakelijk zou moeten worden gesteld, aangezien het hele verhaal naar verluidt op insinuaties berust. Maar als de kwestie slechts een aanval van politieke tegenstanders is, waarom dan die opschorting? Omgekeerd geldt: als de schorsing noodzakelijk was, is het probleem klaarblijkelijk ernstiger dan het parlementslid ons wil doen geloven.

De reactie van Beata Szydło is nog interessanter. De voormalige premier verklaarde tegenover RMF FM: "Natuurlijk is dit een goede stap; het is goed dat parlementslid Michał Moskal zijn lidmaatschap van de fractie van Wet en Rechtvaardigheid (PiS) heeft opgeschort." Even later voegde ze daar een nog veelzeggender opmerking aan toe: "De situatie die is ontstaan, had nooit mogen gebeuren."

Het is moeilijk om het op dit punt oneens te zijn met Szydło. Het probleem is echter dat precies hetzelfde al eerder gezegd had kunnen worden. Media hadden eind augustus al bericht over de ontmoeting tussen Moskal en Kral op Ibiza. Destijds verklaarde Moskal zelf dat hij de kwestie had besproken met Jarosław Kaczyński en Mariusz Błaszczak, en dat hij niet op de hoogte was van eventuele consequenties vanuit de partij. Kennelijk zag de PiS-top destijds nog geen aanleiding voor zo'n drastische maatregel.

Pas door latere berichtgeving liep de situatie echt hoog op. Janusz Kowalski, een van de mede-indieners van de amendementen, viel Moskal publiekelijk aan. "Michał, je bent schaamteloos!"schreef hij. Daarmee ging het niet langer alleen om wat Moskal had gedaan. De kwestie draaide nu ook om de vraag wie binnen PiS wat wist, hoe de amendementen tot stand kwamen en waarom de partij pas reageerde na verdere berichtgeving in de media.

Szydło probeert op haar beurt de aandacht direct te verleggen. "Ik kan er met mijn verstand niet bij hoe de veiligheidsdiensten ZondaCrypto hun gang hebben laten gaan," zei ze. Dit is een wel erg gemakkelijke manier om het narratief te veranderen. Uiteraard moeten er vragen worden gesteld over het optreden van de veiligheidsdiensten en de verantwoordelijkheid van overheidsinstanties. Dit neemt echter niet de vragen weg over de contacten tussen PiS-politici en vertegenwoordigers van een bedrijf dat belang heeft bij de regelgeving waaraan het parlement werkt.

PiS kan hiermee een eerste kleine overwinning in deze affaire bijschrijven: Moskal is uit de fractie gezet. Dat betekent echter niet dat het probleem daarmee ook is verdwenen. Integendeel: zijn schorsing wijst erop dat de partijtop de kwestie blijkbaar ernstig genoeg achtte om een van haar meest herkenbare jonge politici op een zijspoor te zetten.

Jarosław Kaczyński kan dus een overwinning claimen; hij heeft Moskal uit de fractie gezet. Toch doet het denken aan het succes van een kapitein die, bij het zien van water onderdeks, de bemanning trots meldt dat hij een nat tapijt overboord heeft gegooid. Het tapijt is weg, maar het water blijft binnenstromen. En precies daarom blijft de belangrijkste uitspraak in deze hele affaire de opmerking van Beata Szydło: "De situatie die is ontstaan, had nooit mogen gebeuren." PiS moet nu niet alleen uitleggen waarom dit is gebeurd, maar ook waarom men pas reageerde toen Moskal de partij in zijn val dreigde mee te sleuren.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku

[Pieszyce]

PiS heeft een probleem met Moskal. Uiteraard krijgt Tusk de schuld.

Cezary Nowak
26 september 2026

Er heeft zich iets opmerkelijks voorgedaan binnen de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS). Een PiS-parlementslid kwam in het middelpunt te staan van lastige vragen over amendementen die door PiS-politici werden gesteund, werd publiekelijk aangevallen door een politicus die eerder met PiS in verband werd gebracht, schortte zijn lidmaatschap van de PiS-fractie op na een gesprek met Jarosław Kaczyński – en toch bleek het uiteindelijk een "schandaal van de regering-Donald Tusk" te zijn. Men moet toegeven dat dit, zelfs naar de maatstaven van de Poolse politiek, een indrukwekkende narratieve constructie is. Marcin Kierwiński had slechts enkele zinnen nodig om de absurditeit ervan bloot te leggen.

"Michał Moskal vertegenwoordigt een mentaliteit die typerend is voor PiS. Hij schortte zijn lidmaatschap van de PiS-fractie op vanwege... het 'Tusk-schandaal'," schreef de minister van Binnenlandse Zaken en Administratie. Hij voegde er droogjes aan toe: "Klinkt aannemelijk!" De ironie is hier bijzonder treffend, omdat er nauwelijks verdere toelichting nodig is. Moskal kondigde inderdaad aan dat hij na een gesprek met Kaczyński zijn fractielidmaatschap opschortte; tegelijkertijd bestempelde hij de hele situatie echter als een "ongekende aanval op basis van insinuaties", gelinkt aan het "Zondacrypto-schandaal van de regering-Donald Tusk".

Het probleem is echter dat de vragen die de afgelopen dagen zijn opgekomen, niets met Donald Tusk te maken hebben. Ze hebben betrekking op Michał Moskal en de wijze waarop de amendementen die door PiS-politici werden gesteund, tot stand zijn gekomen.

Volgens bevindingen van Onet werd de tekst van de amendementen op het wetsvoorstel inzake crypto-activa naar Przemysław Kral, de CEO van Zondacrypto, gestuurd voordat ze formeel werden ingediend. Moskal ontkent dat hij over de amendementen heeft overlegd en benadrukt dat hij niet heeft deelgenomen aan het opstellen van de inhoud ervan. Dit is een belangrijk voorbehoud. Het verandert echter niets aan het feit dat de affaire een ernstig conflict binnen de rechterflank van het politieke spectrum heeft veroorzaakt. Het meest problematische voor PiS is dat de beschuldigingen niet uitsluitend afkomstig zijn van de regering of van media die vijandig staan tegenover de partij van Kaczyński. Janusz Kowalski, die samen met Moskal de amendementen indiende, liet weinig ruimte voor twijfel. "Ik ben geschokt. De amendementen die ik namens de PiS-fractie had voorbereid, zijn terechtgekomen bij een man die voor Kral werkt, en bij Kral zelf," zei hij.

En hier begint het narratief van een "Tusk-schandaal" te wankelen. Want als de hele affaire slechts een politieke provocatie van de regering is, waarom schorst Moskal dan zijn lidmaatschap van de fractie? Waarom doet hij dat na een gesprek met Jarosław Kaczyński? Waarom reageert een politieke bondgenoot van hemzelf met de woorden: "Ik ben geschokt"? En tot slot: waarom probeert PiS, in plaats van rustig antwoord te geven op deze vragen, opnieuw Donald Tusk in het middelpunt van het verhaal te plaatsen?

Kierwiński drijft op treffende wijze de spot met precies dit mechanisme. "Bovendien hebben de Russische geheime diensten het op hem gemunt," schreef hij, verwijzend naar de argumenten die rondom Moskal de ronde doen. "Klinkt geloofwaardig!" concludeerde hij.

PiS kan uiteraard opheldering eisen over de activiteiten van Zondacrypto en het handelen van overheidsinstanties. Dat zouden ze zelfs moeten doen. Als er sprake is geweest van nalatigheid, moet dat worden opgehelderd, ongeacht wie er op dat moment aan de macht is. Dit neemt echter de vragen over het handelen van PiS-politici niet weg. Het ene sluit het andere niet uit.

Dat is precies het probleem waar de partij van Kaczyński mee kampt. In de loop der jaren heeft ze haar politici een handige politieke reflex aangeleerd: als er problemen ontstaan, zoek dan een tegenstander om de schuld te geven. Tegenwoordig wordt Tusk bijna automatisch die tegenstander. Het probleem is dat dit mechanisme deze keer uitzonderlijk snel haperde.

Moskal heeft zijn lidmaatschap van de PiS-fractie opgeschort. Kowalski zegt "geschokt" te zijn. Kaczyński heeft met Moskal gesproken. En toch zou het schandaal de schuld van Tusk zijn. Kierwiński hoefde er eigenlijk niet op te reageren; het simpelweg naast elkaar zetten van de feiten volstond.

En misschien is dat wel precies de reden waarom zijn opmerking "Klinkt geloofwaardig!" zo ongemakkelijk is voor PiS. Want het probleem voor de partij van Kaczyński is niet langer alleen Moskal. Het probleem is de overtuiging dat elk verhaal volgens hetzelfde stramien aan de kiezer kan worden voorgeschoteld: als er bij ons iets misgaat, roep je gewoon "Tusk!" Dit keer overstemde dat geschreeuw de vragen niet. Integendeel: het maakte ze alleen maar luider.

Wat betreft pakkende, veelzeggende koppen, zou ik me iets kunnen voorstellen als: "Moskal uit fractie gezet – Tusk krijgt de schuld. PiS wijst nu zelfs bij schandalen in eigen gelederen naar de premier", "PiS vindt zondebok: Moskal in de problemen, maar Tusk is uiteraard verantwoordelijk" of – korter en in typische tabloidstijl – "Moskal zinkt, PiS schreeuwt 'Tusk!': Kierwiński legt in één bericht de absurditeit van die verdediging bloot."

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku