Valse video's voeden desinformatie over de constitutionele crisis in Polen

[Pieszyce]

Valse video's voeden desinformatie over de constitutionele crisis in Polen

4 november 2026

Valse video's die westerse mediakanalen nabootsen, evenals beelden van een mars in Warschau uit 2017, circuleren online alsof ze actuele gebeurtenissen tonen in het kader van het conflict rond het Poolse Constitutionele Tribunaal. Het cybersecurity-instituut NASK heeft hiertegen gewaarschuwd.

Engelstalige socialemedia-accounts hebben gemanipuleerde video's verspreid die worden gepresenteerd als reportages van bekende westerse mediakanalen. Sommige video's maken gebruik van de toespraak die premier Donald Tusk afgelopen zaterdag hield, waarin hij sprak over Russische bots die actief zijn in het Poolse informatielandschap.

In één video wordt de onderzoeksjournalistieke groep Bellingcat nagebootst. Er wordt beweerd dat oprichter Eliot Higgins zou hebben vastgesteld dat de uitspraken van Tusk over Russische bots gebaseerd zijn op een rapport dat door de Duitse inlichtingendienst is vervalst. Bellingcat heeft echter nooit een dergelijk rapport gepubliceerd, en het is ook niet terug te vinden op de officiële socialemedia-accounts van Higgins.

Andere gemanipuleerde video's maken gebruik van de logo's en grafische vormgeving van de BBC, Euronews en Deutsche Welle. In een van deze video's wordt de Franse journaliste Caroline Fourest ten onrechte een uitspraak toegeschreven waarin zij stelt dat Tusk zijn reputatie heeft geschaad door Russische bots de schuld te geven van gebeurtenissen in Polen. Euronews heeft de video niet gepubliceerd, en Fourest heeft zich in werkelijkheid helemaal niet uitgelaten over de toespraak van de premier.

Het X-account "antibot4navalny", dat pro-Russische beïnvloedingsoperaties monitort, waarschuwde voor deze video's. Het nabootsen van westerse mediakanalen is een kenmerk van de Russische desinformatiecampagne die bekendstaat als "Matryoshka".

Daarnaast circuleren er beelden die een protest op de Poniatowski-brug in Warschau zouden tonen. In Engelstalige berichten wordt beweerd dat 300.000 Poolse patriotten de straat op zijn gegaan om te verklaren dat Polen een christelijk land is en dat de rest van Europa dit voorbeeld zou moeten volgen.

De beelden zijn in werkelijkheid afkomstig van de Onafhankelijkheidsmars uit 2017. Een soortgelijke foto werd destijds gemaakt door Paweł Supernak, fotograaf bij het Poolse persbureau PAP. Zowel de foto als de video's tonen een groen voertuig dat zich door de menigte beweegt, marsleiders in oranje hesjes en religieuze spandoeken met afbeeldingen van Jezus.

Berichten met deze beelden en vrijwel identieke bijschriften werden op X gedeeld door accounts die hun steun betuigen aan de Amerikaanse 'MAGA'-beweging. Sommige van die accounts worden vanuit Afrika beheerd.

In een reactie aan persbureau PAP over het gebruik van het conflict rond het Constitutioneel Tribunaal voor de verspreiding van desinformatie, liet het 'Disinformation Analysis Centre' van NASK weten dat sommige accounts oude beelden hebben gebruikt om emotioneel geladen verhalen te creëren. Het centrum voegde daaraan toe dat de kans groot is dat er in de nabije toekomst nog meer desinformatie over deze gebeurtenissen zal opduiken.

(sp)

Bron: PAP, polskieradio.pl by (sp)     English