Kaczyński waarschuwt opnieuw voor het einde van de democratie – ditmaal stelt hij dat Polen wordt bestuurd door een "ex

[Pieszyce]

Kaczyński waarschuwt opnieuw voor het einde van de democratie –
ditmaal stelt hij dat Polen wordt bestuurd door een "externe macht"
 
Cezary Nowak
10 november 2026

Jarosław Kaczyński schildert de Poolse politiek al lange tijd af als een eindeloze strijd om het vaderland te redden van krachten die er volgens hem op uit zijn het land zijn onafhankelijkheid te ontnemen. Hoewel regeringen, omstandigheden en politieke tegenstanders kunnen veranderen, blijft de kern van het narratief hetzelfde: Polen verkeert in levensgevaar, de democratie staat op instorten en de enige redding is het verwijderen van degenen die de voorzitter van de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) als een bedreiging beschouwt.

Tijdens de "maandelijkse Smoleńsk-herdenking" in november ging Kaczyński echter nog een stap verder. Hij verklaarde dat de huidige regering niet werkelijk Pools is, maar een "externe macht" vormt. Het is lastig om een zorgwekkender voorbeeld te vinden van retoriek die erop gericht is politieke tegenstanders uit te sluiten van de nationale gemeenschap.

"We zijn getuige van een poging om de Poolse democratie en de rechtsstaat af te breken – een proces dat al in volle gang is", stelde Kaczyński tijdens zijn toespraak op het Piłsudski-plein.

Als voornaamste bewijs verwees hij naar de gebeurtenissen rond het Constitutioneel Tribunaal, die hij omschreef als een "gedwongen overname, zonder enige juridische basis". Volgens de PiS-voorzitter maken de acties van de regering deel uit van een bredere operatie die erop gericht is onafhankelijke staatsinstellingen te onderwerpen.

Het geschil over het Constitutioneel Tribunaal raakt inderdaad aan fundamentele constitutionele kwesties. De rechtmatigheid van besluiten door het bestuur, de status van rechters die door de Sejm zijn gekozen en de toelaatbaarheid van politieoptreden vereisen stuk voor stuk een grondige juridische toetsing. Dit betekent echter niet dat de meest dramatische interpretatie van deze gebeurtenissen per definitie de enige juiste is. Toch presenteert Kaczyński zijn eigen standpunt als een onweerlegbare waarheid, terwijl hij zijn politieke tegenstanders vrijwel automatisch buiten de kaders van de rechtsstaat plaatst.

Het meest veelzeggende deel van zijn toespraak betrof echter niet het Constitutioneel Tribunaal, maar de legitimiteit van de huidige regering zelf. "Laten we niet vergeten: dit is een externe autoriteit. In feite is het geen Poolse autoriteit. Ze moet verdwijnen, en wij moeten daaraan bijdragen," betoogde de voorzitter van Wet en Rechtvaardigheid (PiS).

Deze paar zinnen vatten het fundamentele probleem met zijn politieke retoriek samen. Donald Tusk is immers niet door een buitenlandse staat aan de macht gebracht. Zijn regering kwam voort uit parlementsverkiezingen en kreeg het vertrouwen van een democratisch gekozen Sejm. Men kan uiteraard vraagtekens zetten bij het beleid, kritiek leveren op het programma en aandringen op een kabinetswissel – maar men kan de regering op die grond niet haar Poolse karakter ontzeggen.

Kaczyński lijkt de grens te doen vervagen tussen een politiek meningsverschil en een beschuldiging van ontrouw aan de eigen staat. In zijn narratief maakt een tegenstander niet simpelweg fouten of verdedigt hij een andere visie op Polen; nee, hij wordt neergezet als een instrument van duistere krachten die zich naar verluidt bedreigd voelen door de economische en militaire kracht van Polen.

Dit is een uiterst handige manier om een politiek debat te voeren. Het ontslaat iemand van de plicht om tot in detail aan te tonen waarom een specifiek regeringsbesluit schadelijk zou zijn. Het volstaat om te suggereren dat iets deel uitmaakt van een buitenlandse agenda, waarna elke poging om dat besluit te verdedigen kan worden afgeschilderd als nieuw bewijs voor een complot.

Er schuilt bovendien een zekere ironie in de uitspraken van de voorzitter PiS over de noodzaak om de wet te handhaven. "Als we accepteren dat de machthebbers de wet naar eigen inzicht mogen uitleggen en toepassen... dan zal elke volgende regering hetzelfde kunnen zeggen en doen,"waarschuwde hij.

Het is lastig om de geldigheid van het principe zelf te betwisten. Het probleem is echter dat Kaczyński het presenteert alsof de achtjarige regeerperiode van zijn eigen partij geen enkele reflectie behoefde. Juist in die periode vormden geschillen over de samenstelling van het Constitutioneel Tribunaal, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de grenzen aan politieke inmenging in het rechtssysteem de kern van de constitutionele crisis in Polen.

De leider van de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) riep bovendien op tot bestraffing van degenen die verantwoordelijk zouden zijn voor vermeende misstanden. Hij benadrukte dat het hier niet gaat om wraak, maar om het handhaven van de wet. Hoewel dat onderscheid relevant is, vereist echte strafrechtelijke aansprakelijkheid bewijsmateriaal, een onafhankelijk onderzoek en een definitief rechterlijk vonnis – en niet een politieke verklaring tijdens een partijbijeenkomst.

Kaczyński riep ook op tot maatschappelijke mobilisatie om de huidige coalitie bij de verkiezingen van volgend jaar aan de macht te onttrekken. Dat is uiteraard een legitiem doel voor een democratische oppositie. Het is echter opmerkelijk om een oproep tot deelname aan een democratisch verkiezingsproces te combineren met de bewering dat de democratie in feite al grotendeels is afgebroken.

Het meest zorgwekkend is de poging om burgers op te delen in "ware patriotten" en mensen die zogenaamd buitenlandse belangen dienen. Een democratische samenleving kan niet worden gestoeld op het uitgangspunt dat alleen de kiezers van één specifieke partij het "authentieke" Polen vertegenwoordigen.

Jarosław Kaczyński heeft uiteraard het recht om een regeringswissel te eisen, kritiek te uiten op Donald Tusk en zijn eigen visie op de constitutionele situatie te presenteren. Hij moet echter bedenken dat democratie ook inhoudt dat men het recht van politieke tegenstanders om te regeren erkent, mits zij daarvoor een electoraal mandaat hebben gekregen.

Polen heeft behoefte aan een serieus debat over het herstel van staatsinstellingen, in plaats van aan nog meer verhalen over buitenlandse krachten en de vermeende afbraak van de democratie. De grootste zwakte van dergelijke retoriek is dat zij, in plaats van werkelijke problemen aan te pakken, de politiek verandert in een eindeloze discussie over wie zich een "echte" Pool mag noemen.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku

[Pieszyce]

            

Ik wordt zo moe van die man. Wisten jullie dat Piński ontdekte dat de "Chłopak" van Kaczyński lid is van de ex KGB?

Je moet het maar aandurven om dan zulke speeches te houden.