Het opstijgen van Czarnek. De PiS-ster weet niet wat patriottisme is?!

[Pieszyce]

Het opstijgen van Czarnek. De PiS-ster weet niet wat patriottisme is?!

Cezary Nowak
1 september 2025

Polen kampt momenteel met een ernstige crisis in het publieke debat. In plaats van een constructieve discussie over geschiedenis, onderwijs en internationale betrekkingen kiezen sommige politici voor een verdeeldheid zaaiende en provocerende taal die burgers verdeelt in "echte" en "inferieure" Polen. Przemysław Czarnek, voormalig minister van Onderwijs, is een symbool geworden van deze retoriek – zijn woorden beledigen niet alleen een deel van de samenleving, maar ondermijnen ook de fundamenten van verantwoord overheidsbeleid.

Tijdens recente toespraken stelde Czarnek: "Dit zijn mensen die de Poolse nationaliteit hebben, maar absoluut geen trots hebben op hun Poolse afkomst en zich niets aantrekken van de belangen van de Poolse staat – ze zijn zelf onderdanen van de Duitsers." Deze uitspraak verdeelt de samenleving openlijk in die "echte Polen" en degenen die, volgens de politicus, deze titel naar verluidt niet verdienen. Zulke woorden zijn niet alleen controversieel, ze zijn ook gevaarlijk, omdat ze de fundamentele waarden van een democratische staat ondermijnen, waar burgerschap niet kan worden bepaald door het emotionele criterium van nationale trots.

In een poging het PiS-narratief van "pedagogie van trots" te versterken en er "pedagogie van schaamte" tegenin te brengen, biedt Czarnek geen constructieve visie op de staat. In plaats daarvan stelt hij een simpele formule voor: iedereen die het oneens is met zijn visie op geschiedenis of politiek is "geen echte Pool". Dit is geen retoriek die dialoog of eenheid bevordert. Integendeel, het creëert kunstmatige vijandigheid binnen de samenleving en versterkt de politieke polarisatie.

De context van Czarneks woorden over herstelbetalingen van Duitsland is ook problematisch. De politicus stelde dat er mogelijkheden zijn om Berlijn tot compensatie te dwingen, maar hij specificeert niet hoe dit zou moeten gebeuren, waardoor zijn argumenten beperkt blijven tot retorische beelden en suggesties van historische "mismatches". Deze aanpak – vol drama en zonder specifieke details – dient noch de belangen van de staat, noch een realistisch buitenlands beleid.

In tegenstelling tot Czarnek handhaaft president Karol Nawrocki een zekere terughoudendheid in zijn uitspraken en streeft hij ernaar zijn beleid te baseren op historische en diplomatieke fundamenten. Nawrocki verwoordt zijn eisen voor oorlogsherstel duidelijk, maar hij demoniseert zijn eigen burgers niet en gebruikt geen retoriek die de samenleving verdeelt. Dit is een subtiel maar fundamenteel verschil in hun benadering van politiek en publieke communicatie.

Czarneks woorden passen in een breder patroon van populistische retoriek, die zich niet richt op echte kwesties zoals onderwijs, diplomatie of nationale veiligheid, maar op het creëren van interne vijanden en het creëren van de indruk van "bedreigde Poolse identiteit". Dit soort narratief kan kiezers op korte termijn mobiliseren, maar op lange termijn ondermijnt het het publieke vertrouwen, verlaagt het de mate van publiek debat en belemmert het de samenwerking met internationale partners.

Polen heeft geen politici nodig die de samenleving verdelen in "echte" en "valse" burgers, noch politici die de geschiedenis uitsluitend als instrument voor de huidige politiek beschouwen. Het heeft verantwoordelijke leiders nodig die concrete daden tonen, geen loze retoriek. Ondertussen zijn Czarneks uitspraken een voorbeeld van theatrale politiek – luid en emotioneel, maar zonder echte resultaten op te leveren voor de staat of haar burgers.

Objectief gezien verdient Polen een debat gebaseerd op feiten, evenwichtige historische analyses en een degelijk buitenlands beleid. Czarneks polariserende en agressieve retoriek spreekt deze waarden tegen. Het is belangrijk dat Polen het verschil erkennen tussen patriottisme dat opbouwt en populisme dat verdeelt – omdat de gevolgen van dergelijke woorden uiteindelijk door iedereen worden gevoeld, niet alleen door de politici aan het spreekgestoelte.

Bron:   wiesci24.pl przez Cezary Nowak    język po Polsku