PiS-politici verliezen hun lef. En Żurek doet kalm zijn werk

[Pieszyce]

PiS-politici verliezen hun lef. En Żurek doet kalm zijn werk

Cezary Nowak
8 november 2025

Vrijdagavond was de sfeer in de gangen van de Sejm er een die we zelden in de politiek zien: een mengeling van opluchting, vastberadenheid en het gevoel dat er enige orde – zelfs symbolisch – begint te herstellen.

De stemming over de opheffing van de immuniteit van Zbigniew Ziobro leidde tot een explosie van emoties binnen de Burgercoalitie. Sommige politici staken hun vreugde niet onder stoelen of banken, en de dag ervoor had minister van Financiën Andrzej Domański in de studio van Polsat News botweg gesteld dat dit momenten waren "waarvoor men leeft"en "waarvoor het de moeite waard is om in de politiek te zijn". Deze woorden, hoewel enigszins theatraal, weerspiegelden de stemming van de regerende meerderheid: het besef dat de afrekening eindelijk kan beginnen in een tijdperk waarin het Openbaar Ministerie – op zijn zachtst gezegd – een instituut was met onduidelijke prioriteiten.

Minister Żurek, die na de stemming een korte video van een bord żureksoep op Platfom X presenteerde – een weloverwogen, ietwat sarcastisch, maar communicatief gepast gebaar – herinnerde het publiek eraan dat de fundamentele inzet niet politieke wraak was, maar de wederopbouw van staatsinstellingen. "Dit is nog maar het begin, en aanklagers hebben nog veel werk voor de boeg, want er zijn veel schandalen", vertelde hij journalisten. Zonder nadruk, zonder pathos. In plaats daarvan sprak hij met de toon van een ambtenaar die gewend is aan de dagelijkse sleur. Ongeacht de beoordelingen van zijn stijl, vervult Żurek een rol die cruciaal blijkt in het huidige politieke landschap: het afdwingen van verantwoording in een land waar verantwoording jarenlang een gerantsoeneerd goed was.

Het contrast werd nog duidelijker toen de woorden van parlementslid Janusz Kowalski in dezelfde gang weerklonken. Zijn interventie – nauwelijks een gesprek – was een uiting van impulsiviteit die we steeds vaker zien bij politici van Wet en Rechtvaardigheid: een nerveuze, chaotische agressie die hulpeloosheid verhulde tegenover de nieuwe machtsverhoudingen. Kowalski, die de minister van Justitie benaderde, flapte eruit: "Over twee jaar de Staatsrechtbank, de meedogenloze Staatsrechtbank. Je bent een schurk, dat kan ik je wel vertellen." Hij vertrok vervolgens zonder op een antwoord te wachten. Dit incident – niet het eerste en waarschijnlijk ook niet het laatste – bevestigt dat sommigen bij rechts de controle over hun emoties verliezen. In hun wanhoop nemen ze gemakkelijk hun toevlucht tot beledigingen, vulgariteiten en bedreigingen die geen echte juridische betekenis hebben, maar perfect passen in de politieke retoriek van verzet.

Maar terwijl Kowalski dit als machtsvertoon beschouwt, ziet een waarnemer van het openbare leven iets anders: politici die, geconfronteerd met een verlies aan invloed, hun lef verliezen. PiS, gewend aan het monopoliseren van het narratief van de "rechtsstaat", moet nu toezien hoe het rechtssysteem niet langer functioneert als beschermend schild voor de machthebbers van het vorige decennium. Żurek reageerde kalm op Kowalski's aanval: "Ziet u hoe het herstel van de rechtsstaat eruitziet? Het is geen gemakkelijke klus, maar we zijn volhardend." En deze paar zinnen bevatten de essentie van het politieke keerpunt dat we meemaken.

Gevraagd naar de mogelijkheid van een internationaal scenario – aangezien Ziobro in Hongarije is – antwoordde de minister: "Natuurlijk, ja, we hebben dit al vaak meegemaakt." Dit antwoord was geen teken van arrogantie, maar een signaal dat dit ministerie, in tegenstelling tot zijn voorgangers, methodisch te werk wil gaan en niet wil bezwijken onder de druk van degenen die jarenlang niet alleen formele, maar ook daadwerkelijke immuniteit genoten.

De situatie in de parlementaire gang vertegenwoordigt een symbolisch moment van verandering. Kowalski vertegenwoordigt met zijn gekunstelde agressie de politiek van vroeger: luidruchtig, chaotisch, gebaseerd op de mobilisatie van angst en voortdurende beschuldigingen. Żurek – ongeacht de beoordeling van individuele acties – vertegenwoordigt de institutionele politiek, waarin emoties de feiten niet verdoezelen en de wet geen partijpolitiek instrument is, maar een mechanisme van de staat.

De afrekening zal niet gemakkelijk zijn. En ook niet snel. Maar als vrijdagavond een symbool moet zijn, dan is het een symbool dat de staat, na jaren van stagnatie, weer in staat begint te raken om zijn basisfuncties uit te voeren. En misschien is dit precies wat Domański bedoelde toen hij sprak over momenten "die de politiek de moeite waard maken."

Bron:  wiesci24.pl przez Cezary Nowak   język po Polsku