31 jaar geleden gaf Oekraïne zijn nucleaire arsenaal op voor beloften van veiligheid

[Pieszyce]

31 jaar geleden gaf Oekraïne zijn nucleaire arsenaal op voor beloften van veiligheid

6 december 2025

In 1994 gaf Oekraïne het op twee na grootste nucleaire arsenaal ter wereld op voor een belofte van soevereiniteit en territoriale integriteit, ondertekend door Rusland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. De garanties bleken echter niet effectief – Moskou schond zijn verplichtingen door de Krim in 2014 te annexeren en in 2022 een grootschalige invasie te lanceren – en de andere ondertekenaars deden onvoldoende hun best om de invasie te stoppen.


De Amerikaanse president Clinton, de Russische president Jeltsin en de Oekraïense president Kravtsjoek na de ondertekening van de Trilaterale Verklaring in Moskou op 14 januari 1994. Wikimedia Commons / William J. Clinton Presidential Library - https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Presidents_after_signing_the_Trilateral_Statement,_Moscow,_1994.png

Vrijdag was het 31 jaar geleden dat het Memorandum van Boedapest werd ondertekend - de historische overeenkomst waarmee Oekraïne afstand deed van 's werelds op twee na grootste nucleaire arsenaal in ruil voor veiligheidsgaranties van Rusland, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Frankrijk en China gaven individuele garanties in afzonderlijke documenten.

Het document, ondertekend op 5 december 1994, was bedoeld om de soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne na de val van de Sovjet-Unie te verankeren. Het Memorandum van Boedapest formaliseerde de veiligheidsgaranties van Washington, Londen en Moskou, waaronder de toezegging om de Oekraïense grenzen te respecteren en zich te onthouden van het gebruik of de dreiging van geweld. De overeenkomst werd in 2009 herbevestigd in een gezamenlijke verklaring van de VS en Rusland, waarin werd bevestigd dat de veiligheidsbepalingen ook na afloop van de START-periode van kracht zouden blijven.

Zoals de geschiedenis heeft bewezen, bleek dit alles een van de grootste gebroken beloftes van de moderne tijd te zijn. Een van de ondertekenaars schond de belofte bruut en werd de agressor, terwijl de anderen geen directe actie ondernamen toen het erop aankwam - eerst na de regionale invasie van Moskou in 2014, die leidde tot de bezetting van de Krim en delen van Donbas en Loehansk, en vervolgens in 2022, toen Rusland zijn illegale grootschalige agressieoorlog tegen Oekraïne begon.

Toen het in 1991 onafhankelijk werd, erfde Oekraïne de 1900 kernkoppen, 176 intercontinentale ballistische raketten in geharde silo's, 44 strategische bommenwerpers en tot wel 4000 tactische nucleaire munitie van de USSR. Destijds beschikten alleen de VS en Rusland over meer kernwapens. Volgens de afspraken in het memorandum droeg Kyiv het arsenaal in 1996 terug aan Rusland. Ironisch genoeg worden sommige van de naar Moskou teruggebrachte bommenwerpers nu door Poetins troepen gebruikt om Oekraïense burgers te doden bij luchtaanvallen op Oekraïense steden.

De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Andrii Sybiha, markeerde de 31e verjaardag van het Memorandum van Boedapest door te verklaren dat zijn land geen "loze beloftes" meer zal accepteren in een mogelijke vredesregeling met Rusland. Hij noemde het Memorandum van Boedapest "een stuk papier dat synoniem is geworden met een mislukte veiligheidsregeling" en voegde eraan toe dat Oekraïne, gezien de bittere ervaringen in het verleden, geen vertrouwen meer heeft in loze beloftes.

(mm)

Bron: EuroMaidanPress, Kyiv Independent, United24Media, polskieradio.pl by (mm)  English