Nawrocki zaait verwarring. Ten koste van ons.

[Pieszyce]

Nawrocki zaait verwarring. Ten koste van ons.

Cezary Nowak
25 februari 2026

Het SAFE-programma had een kans voor Polen moeten zijn – een impuls om de defensie-industrie te moderniseren en de veiligheid daadwerkelijk te versterken in een tijd van toenemende dreigingen. In plaats van politieke consensus te creëren rond een strategisch project, introduceert president Karol Nawrocki echter onzekerheid en wakkert hij angst aan die de positie van Polen in de Europese Unie zou kunnen verzwakken. Daarmee handelt hij tegen de vitale belangen van het land in, dat vandaag de dag behoefte heeft aan daadkracht, niet aan opzichtige afstandelijkheid.

Op 11 februari heeft de Raad van Ministers een wetsontwerp aangenomen betreffende het SAFE-financieel instrument ter versterking van de veiligheid, waarmee de weg wordt vrijgemaakt voor het gebruik van middelen uit het EU-programma voor de ontwikkeling van veiligheid en defensie. Polen heeft een lening aangevraagd van bijna 200 miljard złoty. Dit is een enorm bedrag, maar ook een enorme kans – om de productiecapaciteit uit te breiden, het leger te moderniseren en te investeren in toekomstgerichte technologieën. In een wereld waar de oorlog woedt tot ver buiten de oostgrens en de veiligheid van Europa op het spel staat, zouden dergelijke maatregelen de strategische positie van het land voor decennia kunnen bepalen.

De president tempert echter zijn enthousiasme. "We moeten er zeker van zijn dat deze maatregelen niet worden opgeschort of stopgezet. Zekerheid is veiligheid, onzekerheid is gevaar," zei hij tijdens een briefing van de medewerkers van het Ministerie van Nationale Defensie. Hij voegde eraan toe dat de ervaring met de KPO het risico van een conflict met de EU aantoont. Het is waar dat de geschiedenis van de KPO moeilijk is geweest. Maar de schuld ligt volledig bij de PiS-leiding. Maar moet het antwoord op die spanningen vandaag de dag bestaan uit politieke waarborgen die het vertrouwen in nieuwe samenwerkingsmechanismen ondermijnen?

Nawrocki benadrukt dat "we dit risico niet kunnen uitsluiten met een preambule of andere collectieve verklaring van de Sejm of de Senaat." Hij biedt echter geen alternatief. In plaats van concrete oplossingen voor te stellen om het risico te minimaliseren – betere controlemechanismen, transparante procedures en strikte tijdlijnen – kiest hij voor retoriek van twijfel. In het veiligheidsbeleid draait het ondertussen om het vermogen om te handelen ondanks risico's, niet om de opzichtige blootstelling ervan.

De president pleit voor nb"een nuchtere beoordeling, een kalm en eerlijk debat, en geen politieke onrust". Het is moeilijk om het oneens te zijn met dit voorstel. Het probleem is echter dat zijn eigen toespraak past in de logica van politieke distantie ten opzichte van de regering. Door te wijzen op de "enorme schuld die de Poolse staat decennialang zal moeten aflossen", schetst hij een beeld van financiële dreiging zonder dit te balanceren met een analyse van de voordelen. Elke grote publieke investering – van snelwegen tot energiecentrales – gaat gepaard met schulden. De cruciale vraag is: levert het rendement op in de vorm van een grotere capaciteit van de staat? In het geval van SAFE lijkt het antwoord voor de hand liggend.

Nawrocki benadrukt de noodzaak om de lijst van 139 projecten openbaar te maken en de twijfels over de bestedingsperiode tot 2030. Dit zijn terechte vragen. Transparantie en efficiëntie vormen de basis van verantwoord beleid. De manier waarop ze worden geformuleerd, suggereert echter een poging om het hele project te ondermijnen in plaats van constructieve steun voor de verbetering ervan. In een situatie waarin Polen met andere landen concurreert om invloed, orders en de locatie van defensie-investeringen, kan een signaal van verdeeldheid kostbaar blijken.

Het is voor Polen van vitaal belang om de beschikbare financiële instrumenten optimaal te benutten om zijn militaire en industriële macht te versterken. Dit betekent harde onderhandelingen in Brussel, maar ook geloofwaardigheid en voorspelbaarheid. Als de hoogste overheidsfunctionarissen publiekelijk de nadruk leggen op risico en onzekerheid, verzwakken ze de onderhandelingspositie van het land. Partners zouden dan kunnen concluderen dat Polen zelf niet overtuigd is van het project waarvoor het een aanvraag indient.

Het debat over SAFE zou zich moeten richten op de voorwaarden, de planning en het toezicht – niet op de voordelen van het gebruik van het programma. Gezien de geopolitieke uitdagingen kan uitstel kostbaar zijn. De president, als hoeder van de nationale veiligheid, zou strategische projecten moeten versterken, in plaats van er een sfeer van wantrouwen omheen te creëren. De geschiedenis leert ons dat landen die op cruciale momenten aarzelen meer verliezen dan landen die risico's nemen in het belang van de lange termijn.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku