Patriottisme in ballingschap. Romanowski vlucht in propaganda

[Pieszyce]

Patriottisme in ballingschap. Romanowski vlucht in propaganda

Cezary Nowak
14 mei 2026

Romanowski zendt tegenwoordig vanuit een veilige afstand uit en probeert zichzelf neer te zetten als een politieke emigrant, bijna een ondergrondse held die tegen het 'regime' vecht. Het probleem is echter dat hij niet aan de dictatuur is ontsnapt, maar aan zijn verantwoordelijkheid. En dat is een fundamenteel verschil. In de Poolse politiek valt nog veel te vergeven, maar je juridische problemen omtoveren tot een romantisch epos over de 'strijd voor Polen' is ronduit grotesk.

De opname werd gepubliceerd op sociale media en op het YouTube-kanaal van Marcin Romanowski, 'Reclaiming Poland'. Alleen al de toon ervan geeft aan dat de voormalige onderminister van Justitie nu een legende rond zichzelf wil bouwen als politiek vervolger. Achter dit verhaal schuilt echter vooral een poging om aan verantwoordelijkheid te ontkomen en ongemakkelijke vragen te verhullen met een nieuwe dosis pathos.

In de opname spreekt Romanowski over "Tusks cryptodictatuur", "onderdrukking", "wetteloosheid" en "brutale politieke strijd". Het klinkt bijna als een fragment van een manifest dat haastig tussen vluchten door is geschreven. Alleen schuilt achter deze bombastische woorden geen nationaal drama, maar een politicus die verbonden is met het kamp dat acht jaar lang staatsinstellingen, het openbaar ministerie, de publieke media en staatsbedrijven onderdrukte. Het is moeilijk om deze tirades vandaag de dag aan te horen zonder een gevoel van schaamte.

Romanowski betoogt: "De omstandigheden veranderen, maar de strijd voor Polen gaat door en zal doorgaan." Deze "strijd" lijkt echter steeds meer op een wanhopige poging om zijn imago te redden. We hebben immers niet te maken met een man die vervolgd wordt vanwege zijn politieke opvattingen. Niemand zet hem gevangen vanwege zijn overtuigingen, zijn journalistiek of zijn oppositieactiviteiten. Het probleem van Romanowski is dat zijn naam opduikt in de context van zeer specifieke beschuldigingen en zeer specifieke vragen over het functioneren van de staat onder de partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS).

Wat echter het meest opvalt, is iets anders: de mate van politieke megalomanie. Romanowski spreekt over zichzelf alsof het lot van Polen van zijn daden afhangt. "Ik heb wetteloosheid gedocumenteerd", "Ik heb fundamentele kwesties voor Polen verdedigd", "Ik heb het mechanisme van de wetteloosheid van de coalitie van 13 december blootgelegd", somt hij nadrukkelijk op. Dit is een kenmerkende stijl van politici uit de vorige regering: ze presenteren zichzelf altijd als de laatste verdedigers van het vaderland, zelfs als het doel simpelweg is om verantwoordelijkheid te ontlopen. Hoe groter het probleem, hoe groter de woorden.

Het is moeilijk om de ironie niet te zien in het feit dat politici die geassocieerd worden met het kamp van Zbigniew Ziobro plotseling een voorliefde hebben ontdekt voor onafhankelijke instellingen en de rechtsstaat. Jarenlang hebben we gehoord dat de rechtspraak "hervormd"moet worden, dat onafhankelijke rechters een kaste vormen en dat procedures een obstakel zijn voor effectief bestuur. Nu hebben diezelfde mensen het over "druk op rechters" en "manipulatie van procedures". Toen ze dit zelf deden, noemden ze het het herstellen van de staat. Wanneer iemand hen ter verantwoording probeert te roepen, noemen ze het dictatuur.

Nog iets dat bijzonder opvalt aan Romanowski's opname: een compleet gebrek aan reflectie. Geen woord over de mogelijkheid om zaken op te helderen bij de Poolse wetshandhaving. Geen woord over politieke verantwoording. Geen greintje nederigheid. In plaats daarvan wordt er voortdurend een sfeer van een belegerde vesting gecreëerd. Elke beschuldiging is "wraak", elke kritiek is "onderdrukking", elke actie is onderdeel van een politieke samenzwering.

Dit is een erg handig verhaal, omdat het de belangrijkste vraag ontwijkt: waarom zou iemand die overtuigd is van zijn onschuld kiezen voor politieke ballingschap en media-aandacht in plaats van regelmatige deelname aan procedures? Het antwoord lijkt vrij voor de hand liggend. Het is makkelijker om de rol van een vervolgde patriot te spelen dan de feiten onder ogen te zien.

Romanowski probeert vandaag de dag de rol van een politieke balling te spelen, maar hij lijkt meer op de held van een slecht geschreven propagandastuk. Pathos wordt vermengd met een gevoel van straffeloosheid, en grootse woorden moeten een zeer ongemakkelijke realiteit verbergen. Het probleem is echter dat Polen de politici beu zijn die elke poging tot verantwoording afleggen afschilderen als een aanval op de democratie.

Want democratie gaat er niet om dat politici boven de wet staan. Integendeel, het betekent dat zelfs de meest invloedrijke persoon uiteindelijk verantwoording moet afleggen voor zijn of haar daden. En dat is precies waar Romanowski bang voor lijkt te zijn.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku