Bondgenoten trekken zich terug, de afrekening versnelt. Ziobro staat er alleen voor.

[Pieszyce]

Bondgenoten trekken zich terug, de afrekening versnelt. Ziobro staat er alleen voor.

Cezary Nowak
2 juli 2026

Tot voor kort probeerde Zbigniew Ziobro zichzelf neer te zetten als een politieke balling, een slachtoffer van vervolging en een symbool van de strijd tegen de vermeende "wetteloosheid" van de huidige regering. Vandaag begint dit verhaal af te brokkelen.

Het besluit van de Hongaarse regering om de vluchtelingenstatus van Marcin Romanowski, Zbigniew Ziobro en Patrycja Kotecka-Ziobro in te trekken, verandert het politieke landschap rondom de voormalige minister van Justitie aanzienlijk. Bovenal toont het één ding aan: zelfs de meest standvastige bondgenoten beginnen zich af te vragen of voortdurende bescherming voor voormalige PiS-politici nog wel zinvol is.

Formeel betekent het verliezen van de vluchtelingenstatus niet direct detentie of uitlevering. Dat klopt. Maar de politieke betekenis van dit besluit is enorm. Ziobro verliest iets veel waardevollers dan zijn verblijfsvergunning: hij verliest een symbolische beschermende paraplu. En in de politiek kunnen symbolen net zo belangrijk zijn als juridische beslissingen.

Het kamp van Ziobro heeft maandenlang een verhaal opgebouwd van heroïsch verzet tegen de zogenaamd gepolitiseerde staat van Tusk. Het asiel in Hongarije moest het bewijs zijn dat "de wereld ziet" dat er misstanden plaatsvinden in Polen. Dit argument verliest echter terrein. Zelfs als de regering van Viktor Orbán – een van de nauwste ideologische partners van PiS in Europa – besluit de bescherming in te trekken, is het moeilijk om niet te vragen: wat is er veranderd?

Het antwoord zou pijnlijk kunnen zijn voor Ziobro. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat zijn politieke en juridische positie sneller verzwakt dan hij wil toegeven. De beschermende schilden beginnen één voor één te barsten. Wat overblijft is retoriek – steeds harder, hysterischer en steeds minder overtuigend.

Ziobro's eigen opmerkingen zijn daar een treffend voorbeeld van. De voormalige minister buldert dat de regering "een rechtszaak vreest waarover ze geen invloed heeft". Hij beschuldigt de autoriteiten ook van "manipulatie en het overtreden van de wet". Dit is typisch Ziobro: beschuldigingen overdrijven, radicaliserende taal gebruiken en proberen af te leiden van de kern van de zaak.

Zijn volgende woorden zijn echter veelzeggender: "De beschuldigingen zijn verzonnen – afkomstig van de vuile vingers van Tusk en Żurek." Zulke uitspraken tonen niet de kracht van zijn argumentatie aan. Integendeel, ze wekken de indruk van politieke wanhoop. Wanneer iemand steeds vaker zijn toevlucht neemt tot scheldwoorden in plaats van feiten, betekent dit meestal dat de grond onder zijn voeten begint te verschuiven.

Jarenlang bouwde Ziobro zijn positie op het imago van een onbuigzame, meedogenloze politicus die de staatsmacht volledig beheerst. Als minister van Justitie en procureur-generaal was hij een symbool van een vaste hand. Jarenlang bepaalde hij het lot van anderen, startte hij onderzoeken, diende hij aanklachten in en bouwde hij een verhaal op over de noodzaak van meedogenloze rechtshandhaving. De ironie van de politiek is dat hij zich nu aan de andere kant van dit systeem bevindt.

En dit is misschien wel het moeilijkste voor hem om te accepteren.

Acht jaar lang opereerde Ziobro in een wereld waarin politieke macht daadwerkelijke controle over instellingen bood. Die controle is nu verdwenen. Hij kan niet langer rekenen op de onvoorwaardelijke loyaliteit van het hele apparaat. Hij kan er niet langer van uitgaan dat elke politieke bondgenoot hem tot het einde trouw zal blijven. De Hongaarse uitspraak is daar een pijnlijke herinnering aan.

Het is ook belangrijk om te benadrukken dat de kwestie een bredere dimensie heeft dan de persoonlijke problemen van de voormalige minister. Het is een boodschap aan het hele voormalige kamp van Verenigd Rechts. Het tijdperk van de overtuiging dat politieke dekking voor altijd zou duren, loopt ten einde. Het wordt steeds duidelijker dat internationale contacten, mediaoptredens en ideologische allianties geen vervanging zijn voor antwoorden op concrete juridische vragen.

De problemen van Ziobro worden steeds ernstiger, niet omdat politieke tegenstanders de gemoederen verhitten. Ze worden ernstiger omdat de structuur waarop hij jarenlang zijn gevoel van veiligheid heeft gebouwd, aan het afbrokkelen is.

Wanneer de bescherming eindigt, begint de verantwoordelijkheid. En het is precies deze verantwoordelijkheid waarmee Zbigniew Ziobro binnenkort geconfronteerd kan worden, op een manier die zelfs met de meest agressieve retoriek niet te verzwijgen valt.

Beon:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku