PiS verliest meer dan 30 parlementsleden door interne conflicten

[Pieszyce]

PiS verliest meer dan 30 parlementsleden door interne conflicten

De belangrijkste oppositiepartij van Polen, Wet en Rechtvaardigheid (PiS), heeft meer dan 30 parlementsleden verloren nadat zij hun partijlidmaatschap hadden opgezegd vanwege een intern conflict, zei partijleider Jarosław Kaczyński vrijdag.


Citaatfoto - Jarosław KaczyńskiPAP/Leszek Szymańsk

Het conflict draait om een politieke vereniging die is opgericht door voormalig premier Mateusz Morawiecki, een van de meest prominente figuren binnen de partij, meldde het staatsnieuwsagentschap PAP.

Kaczyński zei dat de partijleiding dinsdag bijeen zou komen om de ontslagen formeel te erkennen.

De aankondiging volgde op een deadline van donderdag middernacht voor parlementsleden om te verklaren dat zij geen lid waren van externe politieke verenigingen, anders zouden zij uit de partij worden gezet.

Kaczyński zei dat het conflict niet alleen betrekking had op Morawiecki's vereniging Ontwikkeling Plus, maar ook op wat hij omschreef als voorstellen die enkele weken geleden waren gedaan om de partij te splitsen.

"Onder deze omstandigheden konden we de vereniging alleen maar zien als onderdeel van een plan om onze partij te verdelen," zei Kaczyński.

Hij voegde eraan toe dat de parlementsleden zich bewust waren van de gevolgen van het weigeren een verklaring te ondertekenen waarin ze hun lidmaatschap van externe verenigingen zouden opzeggen.

Volgens Kaczyński heeft de partijleiding aanzienlijke concessies gedaan, waaronder het laten vallen van de eis dat de vereniging Ontwikkeling Plus zou worden ontbonden.

In plaats daarvan stelde de leiding voor dat de vereniging haar activiteiten zou opschorten tot na de parlementsverkiezingen van volgend jaar, maar Kaczyński zei dat dit aanbod werd afgewezen.

De vertrekken zijn het meest recente teken van de groeiende interne spanningen binnen de conservatieve partij, die Polen regeerde van 2015 tot ze de macht verloor bij de parlementsverkiezingen van 2023.

Morawiecki zei vrijdag dat hij had geweigerd een zogenaamde "loyaliteitsverklaring" van de partij te ondertekenen en bood aan af te treden als een van de vice-partijleiders van PiS.

(gs)

Bron: PAP, polskieradio.pl by (gs)   English

[Pieszyce]

Drie rechtse partijen, geen toekomst. Nawrocki zal deze chaos niet verenigen.

Cezary Nowak
25 juli 2026

Karol Nawrocki wordt steeds vaker afgeschilderd als een toekomstige "integrator van rechts", een man die strijdende groeperingen zal verenigen en een nieuw kamp zal creëren dat in staat is de macht te grijpen.

Het klinkt indrukwekkend, maar bovenal klinkt het als een politieke fantasie. Het is moeilijk om een grote vereniger te worden wanneer juist het weefsel dat zou moeten verenigen, uit elkaar valt. En het is nog moeilijker om kiezers ervan te overtuigen dat de oplossing voor de crisis ligt in het creëren van meer partijstructuren die voortkomen uit dezelfde groep, die al maandenlang verwikkeld is in een interne strijd.

De splitsing binnen PiS is niet het gevolg van programmatische of ideologische verschillen. Het is een strijd om ambitie, persoonlijke belangen en invloed. Jarosław Kaczyński kondigde aan dat zo'n dertig tot veertig parlementsleden die banden hebben met Mateusz Morawiecki hun PiS-lidmaatschap zullen verliezen omdat ze weigerden een verklaring over politieke associaties te ondertekenen. De voorzitter gaf zelf toe dat de activiteiten van Rozwoju Plus tot een splitsing binnen de partij hebben geleid en dat "het in zekere zin voorbij is".

Als "het voorbij is", is het moeilijk te begrijpen waarom sommigen Karol Nawrocki nu al zien als de toekomstige architect van de rechtse heropleving. Professor Antoni Dudek gelooft dat de president een van de grootste winnaars van de crisis zal zijn. Hij stelde dat Nawrocki de potentie heeft om "een grote beschermheer van de geïntegreerde rechtervleugel" te worden, en hoe meer ruziënde groeperingen hij weet te verenigen, hoe groter zijn triomf.

Dit druist echter in tegen de logica van de politiek. Je bouwt geen stabiel kamp door conflicten te vermenigvuldigen en vervolgens de overwinning uit te roepen nadat ze gedeeltelijk zijn opgelost. Als er twee nieuwe partijen ontstaan uit de PiS partij, zal elk proberen te bewijzen dat zij het "echte" conservatisme, het "echte" patriottisme en de "ware" erfenis van rechts vertegenwoordigt. In de praktijk betekent dit geen samenwerking, maar juist een nog fellere concurrentie om hetzelfde electoraat.

De geschiedenis van de Poolse rechtervleugel laat bovendien zien dat splitsingen zelden eindigen in een harmonieuze verzoening. Ze laten meestal blijvende wrok, persoonlijke conflicten en wederzijdse beschuldigingen achter. Het is moeilijk voor te stellen dat de leiders van de nieuwe groeperingen, na maanden van publieke aanvallen, plotseling aan dezelfde tafel zouden gaan zitten, alleen omdat de president dat eist.

Bovendien lijkt Karol Nawrocki zelf zijn eigen politieke basis te bouwen. Zijn rol wordt steeds vaker besproken als beschermheer van het toekomstige kamp, in plaats van als onpartijdige scheidsrechter. In zo'n situatie is het moeilijk te geloven dat hij een bemiddelaar zal zijn. Het is veel waarschijnlijker dat hij een van de deelnemers aan de machtsstrijd zal worden.

De overtuiging dat de toekomstige premier bovenal "Nawrocki's man" moet zijn, is eveneens verontrustend. Dudek merkt op dat "voor hem de kern van de zaak is dat zijn eigen man premier wordt, want dan zal hij een werkelijk aanzienlijke hoeveelheid macht hebben." Het is moeilijk om niet de indruk te krijgen dat er steeds minder over het staatsprogramma wordt gesproken en steeds meer over het aanknopen van persoonlijke connecties en het opbouwen van een politieke basis rond één persoon.

De waarschuwing van de professor over de race om het premierschap is echter terecht. "Elke PiS-politicus met premierambities moet die nu begraven houden en de uitslag van de verkiezingen van 2027 afwachten," zei hij. Dit is een van de weinige diagnoses waar moeilijk tegenin te brengen valt. Het probleem is dat niemand luistert. Ambities zijn momenteel de brandstof die het hele conflict aanwakkert.

De grootste paradox van de huidige situatie is echter dat rechts, in plaats van kiezers van hun eigen ideeën te overtuigen, voortdurend zijn eigen kring verdeelt. Nieuwe groeperingen, nieuwe facties, nieuwe partijen en nieuwe zelfbenoemde leiders duiken op. Iedereen roept zichzelf uit tot de toekomst van het kamp, maar niemand kan de vraag beantwoorden waarom kiezers zouden moeten stemmen voor wéér een nieuwe versie van hetzelfde project.

Nawrocki mag dan dromen van een grote verenigende rol. Het probleem is dat politieke eenheid niet voortkomt uit persoonlijke ambitie of presidentiële patronage. Het ontstaat wanneer er een gemeenschappelijk doel en wederzijds vertrouwen is. Vandaag de dag is daar binnen rechts geen sprake van. In plaats daarvan zijn er drie concurrerende centra, die elk zichzelf beschouwen als de enige hoeder van de waarheid. Dit is geen plan voor de overwinning. Het is een recept voor jarenlange oorlog onder dezelfde vlag.

Bron:   wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku

[Pieszyce]

Morawiecki is weg, en het feest is begonnen.
De politieke buit wordt al binnen de PiS partij verdeeld.

Cezary Nowak
25 juli 2026

Nog maar een paar maanden geleden werd Mateusz Morawiecki gepresenteerd als de natuurlijke opvolger van Jarosław Kaczyński. De voormalige premier had een eigen achterban, een groep loyale parlementsleden en een uitgebreid netwerk van medewerkers. Nu verlaat hij PiS en neemt hij een aantal van zijn parlementsleden met zich mee. De paradox is echter dat de grootste winnaars van deze breuk wellicht niet Morawiecki's aanhangers zijn, maar juist de PiS-politici die voorheen in zijn schaduw stonden.

De splitsing zelf is bovenal een bewijs van de diepe crisis binnen de partij. Tot voor kort presenteerde PiS zich als een monolithisch geheel, een groep gebouwd op discipline en onwankelbare loyaliteit aan haar voorzitter. Vandaag is dit imago voor de ogen van het publiek in duigen gevallen. Het is duidelijk geworden dat er onder de oppervlakte al lange tijd een meedogenloze strijd woedt om invloed, posities en toekomstig leiderschap. Niet om een programma, niet om een visie voor het land, maar om een plek aan de onderhandelingstafel.

Dit is Jarosław Kaczyński's grootste mislukking als leider. Jarenlang bouwde hij een partij op basis van zijn eigen gezag, waarmee hij effectief alle persoonlijke conflicten de kop indrukte. Toen zijn politieke dominantie echter begon af te nemen, bleek dat hij er niet in was geslaagd een mechanisme te creëren voor een vreedzame machtsoverdracht. In plaats van opvolgers voor te bereiden op samenwerking, kweekte hij rivalen die bereid waren elkaar tot het laatste moment te bestrijden.

De grootste winnaars van Morawiecki's vertrek zijn degenen die voorheen geen kans hadden om door zijn invloed heen te breken. Przemysław Czarnek profiteert er vooral van. Tot voor kort was zijn kandidatuur voor het premierschap zelfs binnen de partij PiS zeer controversieel. Vandaag heeft een van zijn grootste rivalen de partij verlaten. Czarnek krijgt meer media-aandacht, grotere invloed op het partijverhaal en een makkelijkere weg naar de rol van een van de belangrijkste leiders van het kamp.

Ook Mariusz Błaszczak profiteert hiervan. Als jarenlange medewerker van Jarosław Kaczyński blijft hij een symbool van loyaliteit aan de leider. Wanneer sommige activisten de partij verlaten, neemt zijn positie automatisch toe. Niet omdat hij plotseling een prominentere politicus is geworden, maar omdat de concurrentie is verzwakt.

Jongere PiS-politici, die tot nu toe opereerden in de schaduw van twee grote kampen – de aanhangers van Kaczyński en die van Morawiecki – krijgen ook hun kans. Voor hen betekent de splitsing nieuwe posities op de kieslijsten, meer zichtbaarheid en de mogelijkheid om hun eigen facties op te bouwen.

Dit zijn echter voordelen op de korte termijn.

Elke politicus die vandaag de dag het vertrek van Morawiecki viert, moet bedenken dat PiS zojuist een van zijn meest herkenbare leiders heeft verloren. De voormalige premier had zowel voor- als tegenstanders, maar het valt moeilijk te ontkennen dat hij een van de bekendste politici van de partij bleef. Met zijn vertrek verlaten echter ook bepaalde structuren, activisten en kiezers de partij. Dit kan niet worden opgelost met een simpele verschuiving van namen in de partijhiërarchie.

Het grootste probleem ligt echter elders. PiS toont wederom aan dat het conflicten alleen kan oplossen door middel van interne verdeeldheid en het uitschakelen van tegenstanders. Elk groot conflict eindigt in vertrek, uitsluiting of de vorming van nieuwe kringen. Dit is niet het gedrag van een partij die vertrouwen heeft in haar eigen kracht. Dit is het gedrag van een organisatie die steeds meer lijkt op een federatie van rivaliserende rechtbanken.

Ook het niveau van het debat binnen de partij is verontrustend. In plaats van discussies over veiligheid, de economie of de positie van Polen in Europa, houden activisten zich bezig met persoonlijke ruzies. Wie wordt premier? Wie volgt de president op? Wie neemt de structuren over? Wie krijgt invloed? De politiek is gereduceerd tot een interne machtsstrijd.

Paradoxaal genoeg is de grootste winnaar van de splitsing misschien wel... de oppositie. Elke maand die PiS in interne strijd doorbrengt, is een maand die de partij niet gebruikt om kiezers te overtuigen. In plaats van een alternatief voor de regering te presenteren, richt de partij zich op zichzelf. Kiezers zien een partij die verteerd wordt door interne conflicten en steeds verder verwijderd raakt van de zorgen van de gewone burger.

Het vertrek van Mateusz Morawiecki maakt de weg vrij voor een aantal ambitieuze PiS-politici. Maar het sluit ook een hoofdstuk af in de geschiedenis van de partij. Voor het eerst in vele jaren lijkt de rechtervleugel niet langer een georganiseerd kamp, maar eerder een verzameling concurrerende groeperingen, die zichzelf elk beschouwen als de rechtmatige opvolger van Jarosław Kaczyński.

En dit is precies de grootste overwinning voor individuele politici en de grootste nederlaag voor de partij PiSals geheel. Want je kunt een interne machtsstrijd winnen en tegelijkertijd de partij verliezen die je naar de overwinning had moeten leiden.

Bron:   wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku

[Pieszyce]

Een vuile oorlog aan de rechterkant.
PiS stelt zijn eigen premier ter verantwoording

Cezary Nowak
26 juli 2026

Nog maar een paar maanden geleden was Mateusz Morawiecki een van de belangrijkste politici van PiS. Nu beschuldigen voormalige collega's hem er publiekelijk van dat hij zich verzet tegen het 500+-programma, probeert de aankoop van F-35 gevechtsvliegtuigen te blokkeren en zelfs plannen smeedt om zijn eigen partij te splitsen. De voormalige premier reageerde zelf met een bericht op sociale media, waarin hij zijn tegenstanders beschuldigde van "een festival van nepnieuws, insinuaties en politieke modder"-. Een treffender beeld van een partij die zich jarenlang heeft voorgesteld als een monolithisch geheel dat in staat is het land efficiënt te besturen, is nauwelijks denkbaar.

Morawiecki schreef op het X-portaal: "Als de argumenten opraken, begint een festival van nepnieuws, insinuaties en politieke modder." Het probleem is echter dat PiS al jaren soortgelijke taal gebruikt tegen zijn tegenstanders. Vandaag de dag worden dezelfde methoden intern binnen de partij ingezet. Het mechanisme dat bedoeld was om politieke rivalen uit te schakelen, begint nu zijn eigen bedenkers te vernietigen.

Jarosław Kaczyński liet de voormalige premier weinig ruimte voor interpretatie. Hij herinnerde aan zijn vroegere banden met liberale kringen en zei: "Hij was zelfs adviseur van Tusk." Deze uitspraak is geen toeval. Binnen de partij PiS dient de beschuldiging van banden met Donald Tusk al jaren als een politiek wapen. Dat de voorzitter het nu zelf gebruikt tegen een man die hij jarenlang als zijn naaste medewerker heeft afgeschilderd, betekent maar één ding: het vertrouwen is definitief verdwenen.

Nog veelzeggender zijn de beschuldigingen van een vermeend voorstel om PiS in twee partijen te splitsen. Kaczyński beweert getuigen te zijn van een dergelijk gesprek, wat Morawiecki ten stelligste ontkent. Ongeacht welke versie waar is, het feit dat deze oorlog wordt gevoerd, toont de omvang van de crisis aan. De partij, die symbool zou moeten staan voor discipline en eenheid, is veranderd in een arena van verwijten en afrekeningen.

PiS-woordvoerder Rafał Bochenek mengde zich in de aanval. Volgens hem zou Morawiecki zich hebben verzet tegen het 500+-programma en de aankoop van F-35 gevechtsvliegtuigen. "De mensen die dit programma tijdens regeringsvergaderingen bekritiseerden en het als een slecht programma bestempelden, waren de heer Gowin en de heer Morawiecki," betoogde hij. Hij voegde eraan toe dat de voormalige premier de aankoop van de vijfde generatie vliegtuigen probeerde te blokkeren.

Als deze beschuldigingen waar zijn, dan heeft PiS jarenlang bewust een politicus naar het publiek geslingerd die het niet eens was met de belangrijkste beslissingen van zijn eigen partij. Als ze echter onwaar zijn, betekent dit dat de partijleiding de ernstigste beschuldigingen uitsluitend gebruikt om een politieke rivaal uit te schakelen. Beide scenario's schaden de partij evenzeer.

Het meest opvallende is echter de hypocrisie van het hele conflict. Morawiecki betoogt dat "een meningsverschil geen verraad is, en samenwerken aan een programma geen breuk in de partij betekent." Het is moeilijk om niet op te merken dat dergelijke argumenten tijdens de acht jaar dat PiS aan de macht was, zelden werden geaccepteerd door degenen die hun eigen mening durfden te uiten. Loyaliteit aan de leiding was van het grootste belang binnen de partij. Vandaag de dag ondervindt de voormalige premier de gevolgen van het systeem dat hij mede heeft gecreëerd.

Het nieuws over het vertrek van een dertig in het parlement laat zien dat het conflict niet langer slechts een uitwisseling van beledigingen tussen leiders is. Het is nu een openlijke organisatorische crisis. In plaats van zich voor te bereiden op een herovering van de macht, is PiS verwikkeld in een interne oorlog. Energie die gebruikt had kunnen worden om een programma te ontwikkelen en kiezers te overtuigen, wordt opgeslokt door wederzijdse beschuldigingen, persconferenties en medialekken.

Dit hele verhaal is ook een persoonlijk falen voor Mateusz Morawiecki. De politicus, die jarenlang een imago heeft opgebouwd als technocraat en efficiënte manager, bevindt zich in een situatie waarin hij zich publiekelijk moet verantwoorden tegenover zijn eigen kring. In plaats van de toekomst vorm te geven, vecht hij voor zijn politieke overleving.

Maar de verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij hem. De huidige desintegratie van PiS is een gevolg van een politiek model dat meer gebaseerd is op onvoorwaardelijke loyaliteit dan op een echt debat. Wanneer meningsverschillen jarenlang worden onderdrukt, barsten ze uiteindelijk in alle hevigheid los. Morawiecki's huidige conflict met de PiS-leiding is dan ook geen toeval. Het is een afrekening voor de manier waarop politiek werd bedreven, wat vroeg of laat tot zo'n einde moest leiden.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku[/b]