Kaczyński gaf Tusk een staande ovatie. De premier legde de machteloosheid van de PiS partij bloot

[Pieszyce]

Kaczyński gaf Tusk een staande ovatie.
De premier greep het moment aan en legde de machteloosheid van de PiS partij bloot.

Cezary Nowak
2026-09-04

Jarosław Kaczyński en de PiS-parlementsleden wilden een machtsvertoon in de Sejm opvoeren. Dat pakte averechts uit. Toen Zbigniew Bogucki zijn vurige toespraak beëindigde, stonden de leden van Wet en Rechtvaardigheid op om te applaudisseren en begonnen de parlementsleden te scanderen: "Russische maffia – Tusks mensen!" Even later nam Donald Tusk het woord en maakte een einde aan het hele schouwspel met één enkele zin: "Dank u voor de erkenning en de staande ovatie. Het is lang geleden dat Jarosław Kaczyński mij een staande ovatie gaf. U kunt gaan zitten."

Het was sarcasme, maar wel een bijzonder treffend sarcasme. Kaczyński wilde de eenheid binnen zijn eigen kamp tonen en Bogucki steunen, maar in plaats daarvan werd hij onderdeel van een door Tusk bedacht schouwspel. De premier voelt zich al lang het meest op zijn gemak in precies dit soort situaties: wanneer een tegenstander de gemoederen opstookt, reageert Tusk met ironie en dwingt hij hem om op zijn eigen voorwaarden te spelen. Vrijdag bood de PiS-leider hem de perfecte gelegenheid.

Bogucki probeerde de discussie naar Roman Giertych te verschuiven door te vragen wanneer hij voor het eerst contact had opgenomen met Przemysław Kral en waarom hij zijn advocaat was geworden. "Waarom besloot u de advocaat te worden van een man die premier Donald Tusk een lid van de Russische maffia noemt?", vroeg het hoofd van de presidentiële kanselarij. Deze vraag is misschien politiek relevant, maar gaat niet in op de fundamentele kwestie: waarom de PiS-aanhang zich zo sterk verzette tegen het wetsvoorstel dat de staat meer toezicht zou geven op de cryptomarkt.

Tusk concentreerde zijn antwoord precies hierop. "Waarom bent u tegen het wetsvoorstel dat de staat in staat stelt om basiscontrole uit te oefenen op de cryptomarkt?", vroeg hij de premier. Dit is een veel serieuzere vraag dan de tirades in het parlement. Men hoeft het niet met alle beoordelingen van Tusk over Zondacrypto eens te zijn, en men mag bewijs eisen voor specifieke beschuldigingen, maar het is moeilijk om redelijkerwijs te beargumenteren dat een markt waar miljarden worden verhandeld, buiten de effectieve controle van de staat zou moeten blijven.

De PiS partij slaagde er echter niet in een overtuigend antwoord te geven. In plaats daarvan kregen we een bekend repertoire voorgeschoteld: geschreeuw, persoonlijke aanvallen, beschuldigingen van hypocrisie en pogingen om het gesprek naar de tegenstander te verschuiven. Dit is een methode die Kaczyński al jaren gebruikt. Als het onderwerp ongemakkelijk wordt, moet men een ander, luider en emotioneler onderwerp vinden, bij voorkeur een onderwerp waarbij men "Tusk!" kan roepen en de discussie als afgesloten kan beschouwen.

Maar deze keer is de zaak te serieus om te worden overstemd door gezang. De Sejm (het lagerhuis van het parlement) heeft gestemd om het presidentiële veto op het wetsvoorstel inzake cryptovaluta ongedaan te maken. 241 parlementsleden stemden voor, 198 tegen, en kwamen 25 stemmen tekort voor de vereiste meerderheid. Het veto blijft van kracht. Dit is de derde poging om deze markt te reguleren, die tot nu toe is mislukt vanwege de bezwaren van de president en een gebrek aan een voldoende meerderheid in het parlement.

Natuurlijk kunnen de details van het wetsvoorstel worden besproken. President Karol Nawrocki betoogde eerder dat de voorgestelde regelgeving zou kunnen leiden tot overregulering en Poolse bedrijven zou kunnen schaden. Zo'n debat is noodzakelijk. Het probleem is echter dat de PiS partij, in plaats van een eigen coherente visie op de regulering van de cryptomarkt te presenteren, steeds meer reageert met politiek theater.

Kaczyński bevindt zich in een bijzonder lastige positie. Steeds meer namen uit het bredere rechtse kamp duiken op rond Zondacrypto, en de president probeert te beargumenteren dat dit geen systemisch probleem aangeeft. De ene dag spreekt hij over individuele "fouten", de volgende over een provocatie, en de dag erna schreeuwen zijn parlementsleden vanaf de banken over "Tusks mensen". Beide versies zijn geldig, zolang de verantwoordelijkheid maar zo ver mogelijk bij Nowogrodzka vandaan wordt gehouden.

Tusk voelde deze zwakte aan, en daarom was zijn reactie in het parlement meer dan een humoristische opmerking. Het toonde aan dat Kaczyński steeds meer reactief dan daadkrachtig optreedt. Het is de premier die de vragen stelt, terwijl PiS probeert ze te smoren. Nog maar een paar jaar geleden waren de rollen precies omgekeerd.

Het meest symbolische beeld van de dag zal nogal pervers blijven: Jarosław Kaczyński die met zijn parlementsleden staat te applaudisseren vlak voor de toespraak van Donald Tusk. De premier maakte slechts handig gebruik van de situatie en herinnerde hem eraan wie momenteel het politieke ritme van het debat bepaalt. Kaczyński wilde de kracht van zijn eigen kamp demonstreren, maar werd uiteindelijk het mikpunt van een grap van zijn grootste tegenstander.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku