Kaczyński's hel: Wanneer een politicus zijn eigen propaganda begint te geloven

[Pieszyce]

Kaczyński's hel: Wanneer een politicus zijn eigen propaganda begint te geloven

Cezary Nowak
8 juni 2026

Jarosław Kaczyński heeft de Polen er wederom aan herinnerd waarom zijn visie op de politiek steeds meer lijkt op een wereld die in een eigen bubbel leeft. In een interview met Wirtualna Polska werd de PiS-leider een simpele vraag gesteld: of Donald Tusk in zijn bijna dertig maanden aan de macht iets goed heeft gedaan. Het antwoord was bedoeld om aan te tonen of de leider van de grootste oppositiepartij nog wel in staat is tot elementaire objectiviteit. Het resultaat was gênant voor hem.

Na even nadenken wees Kaczyński één specifieke beslissing aan: "Een loonsverhoging voor leraren. Dat heeft hij echt gedaan." Het is moeilijk om niet op te merken dat zelfs dit compliment direct werd genuanceerd. "Als wij nog aan de macht waren, zouden we het ook doen," voegde de PiS-leider eraan toe, alsof hij de gedachte dat zijn politieke tegenstander enig succes zou behalen niet kon verdragen.

Dit is kenmerkend voor Kaczyński's denkwijze. Het succes van de tegenstander is nooit echt een succes. Als iets lukt, komt dat doordat PiS hetzelfde zou hebben gedaan. Als iets mislukt, is het uitsluitend Tusks schuld. In zo'n wereld is er geen ruimte voor een feitelijke beoordeling van de werkelijkheid. Er heerst alleen maar eindeloze stammenstrijd.

Het meest schokkend waren echter de volgende woorden van de PiS-voorzitter. "Bovendien heeft Donald Tusk zoveel verkeerd gedaan dat, zelfs als er een paar kleine, heldere kaarsjes in zijn voordeel branden, het hellevuur dat hem te wachten staat onvergelijkbaar veel groter is," verklaarde Kaczyński.

Deze uitspraak zegt meer over de auteur zelf dan over Donald Tusk. Het is moeilijk om een leider van een democratische partij in Europa te herinneren die zo openlijk metafysische oordelen over politieke tegenstanders velt. Kaczyński beperkt zich niet langer tot het bekritiseren van regeringsbeslissingen. Hij suggereert morele veroordeling en kondigt zelfs een politieke en spirituele vloek aan over zijn tegenstander.

Dit is gevaarlijke taal. Niet omdat het Tusk beledigt. Politici zijn gewend aan brute aanvallen. Het probleem is dat deze manier van debatteren het hele publieke leven vergiftigt. Als de tegenstander niet zomaar een politieke rivaal is, maar iemand die "de hel" tegemoet gaat, waarom zou je dan met hem praten? Waarom zou je een compromis zoeken? Waarom zou je het democratische oordeel van de kiezers accepteren?

Nog veelzeggender was het verhaal over het begin van zijn kennismaking met Donald Tusk. Kaczyński herinnerde zich de woorden van zijn overleden broer Lech, die naar verluidt beweerde dat Tusks kring "vreselijk loog", dat "ze niet te vertrouwen zijn" en dat "je geen deal met ze kunt sluiten".

Het is veelzeggend dat Jarosław Kaczyński, na bijna veertig jaar in de politiek, zijn verhaal nog steeds baseert op oude wrok en persoonlijke vijandigheden. Polen is onherkenbaar veranderd. Europa is veranderd. De wereld is veranderd. Alleen de PiS-leider is nog steeds gegijzeld door de conflicten van begin jaren negentig.

Steeds vaker krijg je de indruk dat Kaczyński niet meer in de werkelijkheid bestaat, maar in een door hemzelf gecreëerd verhaal. In dit verhaal blijft hij de laatste hoeder van de waarheid, en zijn al zijn tegenstanders ofwel oneerlijk, immoreel, of ronduit verwerpelijk. Het probleem is dat politiek geen religieus eindoordeel is. Het is de kunst om de problemen van burgers op te lossen.

Ondertussen laten de Polen steeds vaker merken dat ze genoeg hebben van deze voortdurende oorlog. Ze willen praten over de economie, veiligheid, gezondheidszorg en onderwijs. Ze zijn niet geïnteresseerd in verdere ontwikkelingen in het persoonlijke conflict tussen Kaczyński en Tusk, vooral niet wanneer dit conflict de vorm aanneemt van moralistische tirades over de hel en eeuwige verdoemenis.

Het grootste probleem van de PiS-voorzitter is dat hij steeds meer overkomt als een politicus die is gestopt met het proberen nieuwe kiezers te winnen en zich nu uitsluitend richt op zijn eigen, meest loyale achterban. Zo'n strategie mag dan wel applaus opleveren van partijactivisten, maar het biedt geen antwoord op de vraag hoe het vertrouwen van de meerderheid van de Polen terug te winnen.

Als Jarosław Kaczyński echt terug aan de macht wil komen, moet hij ophouden met praten over de hel van zijn tegenstanders. Het zou veel verstandiger zijn om uit te leggen waarom zijn partij, na acht jaar aan de macht, zulke diepe verdeeldheid heeft achtergelaten dat ze er nog steeds moeite mee heeft om die te overbruggen. Voorlopig wijst alles er echter op dat de PiS-leider liever een politieke kruistocht voert dan een serieus debat over de toekomst van Polen.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku