De president van de blokkade van Polen. Szczepkowska bekritiseert Nawrocki's veto's terecht

[Pieszyce]

De president van de blokkade van Polen.
Szczepkowska bekritiseert Nawrocki's veto's terecht

Cezary Nowak
31 augustus 2026

Karol Nawrocki beschouwt het presidentschap steeds minder als een ambt dat bedoeld is om de staat te stabiliseren, maar als een instrument van politieke oorlogsvoering tegen de regering. De opeenvolgende veto's lijken niet langer op een uitzonderlijk gebruik van constitutionele bevoegdheden, maar eerder op een manier om zijn ambt uit te oefenen. Joanna Szczepkowska verwoordde het scherp maar accuraat: "Wat Nawrocki met zijn constante veto's tegen onze regering doet, is oorlog. Er is geen andere manier om het te noemen."

Het conflict over het e-journaal van de staat illustreert dit probleem goed. Het wetsvoorstel was bedoeld om de basis te leggen voor een gratis systeem dat, in een pilotfase, een alternatief zou kunnen worden voor de commerciële oplossingen die momenteel door scholen worden gebruikt. De president sprak zijn veto uit over het wetsvoorstel, onder verwijzing naar kwesties als kosten, gegevensbeveiliging en de organisatie van de implementatie. Deze argumenten staan open voor analyse, en er is geen reden om te doen alsof elk regeringsvoorstel per definitie perfect is. Het probleem begint wanneer elke oplossing van de regering primair wordt beschouwd als een nieuwe aanleiding voor politieke wrijving.

Szczepkowska wijst op iets dat gemakkelijk verloren gaat in de discussie over het e-journaal zelf. "De oorlog die Nawrocki voert, is volkomen in strijd met het doel waarvoor de president in de Republiek Polen is aangesteld," schreef ze. Volgens haar is Nawrocki, in plaats van een waarborg voor de continuïteit van de staat te zijn, "van plan de acties ervan te blokkeren." Dit is een zeer sterke diagnose, maar moeilijk te negeren als men het presidentschap uitsluitend bekijkt door de lens van opeenvolgende conflicten en opeenvolgende veto's.

Szczepkowska gebruikt zelfs een historische vergelijking en schrijft dat Nawrocki "het liberum veto gebruikt." Het moderne presidentiële veto heeft natuurlijk niets gemeen met de systemische mechanismen van het voormalige Pools-Litouwse Gemenebest. Als politieke metafoor werkt de vergelijking echter wel. Het illustreert een situatie waarin de mogelijkheid om te blokkeren niet langer een waarborg voor het systeem is, maar een doel op zich wordt.

Het is ook belangrijk om op te merken dat Szczepkowska niet beweert dat de regering onfeilbaar is. Integendeel, ze schrijft ronduit: "Is de regering onfeilbaar en maakt ze geen fouten? Dan valt er zeker iets te bekritiseren." Dit is belangrijk omdat het ons in staat stelt de meest voor de hand liggende beschuldiging aan haar adres te weerleggen, namelijk dat ze automatisch elke actie van het kabinet van Donald Tusk steunt. Haar argument is anders: een staat kan niet effectief bestuurd worden als een van de belangrijkste overheidsorganen het blokkeren van een ander orgaan als haar voornaamste werkwijze beschouwt.

Nog botter is haar uitspraak dat "het doel simpelweg is om de staat te blokkeren." Dit kan natuurlijk niet alleen worden bewezen door het aantal veto's, aangezien de president het volste recht heeft om wetsvoorstellen te verwerpen die hij bezwaarlijk vindt. Een politieke beoordeling moet echter wel rekening houden met het gedragspatroon. Als opeenvolgende beslissingen de uitvoering van het programma van de parlementaire meerderheid steevast belemmeren, is de vraag naar de motivatie volkomen terecht.

In het geval van het e-tijdschrift is het bijzonder moeilijk te begrijpen waarom, in plaats van een pilot, testen en verbetering van het systeem toe te staan, voor de eenvoudigste oplossing is gekozen: het project stopzetten. Szczepkowska wijst er terecht op dat "testen" het mogelijk maken een oplossing te testen voordat deze op grote schaal wordt ingevoerd. De effecten kunnen worden geobserveerd, conclusies kunnen worden getrokken en de regelgeving kan worden aangepast als er problemen ontstaan.

Nawrocki kiest echter voor een beleid van "nee" zeggen. Dit is handig, omdat elk veto aan zijn kiezers kan worden gepresenteerd als verder bewijs van zijn onwrikbare steun aan de regering. De staat is echter geen arena waar de president punten moet scoren voor verdere blokkades. Burgers verwachten bovenal dat instellingen waar mogelijk samenwerken.

Daarom slaat Szczepkowska in het debat over de wijze waarop het presidentschap wordt uitgeoefend de spijker op zijn kop. De president heeft het recht om een veto uit te spreken, maar hij zou zijn hele politieke identiteit niet op dat recht moeten baseren. Als elk "nee" een machtsvertoon wordt, houdt het uiteindelijk op een instrument van controle te zijn en wordt het een instrument van verlamming.

https://wiesci24.pl/2026/08/31/prezydent-od-blokowania-polski-szczepkowska-trafnie-punktuje-weta-nawrockiego/]wiesci24.pl przez  Cezary Nowak [/url]    język po Polsku