Poolse president keurt overwinstbelasting voor brandstofbedrijven goed en eist lagere pompprijzen

[Pieszyce]

Poolse president keurt overwinstbelasting voor brandstofbedrijven goed en eist lagere pompprijzen

1 oktober 2026 

De Poolse president Karol Nawrocki maakte donderdag bekend dat hij een wetsvoorstel heeft ondertekend dat een belasting heft op de overwinsten van brandstofbedrijven; tevens eiste hij onmiddellijke prijsverlagingen bij tankstations.

Nawrocki bekrachtigde de wet nadat het Poolse parlement deze had goedgekeurd; de regering verwacht dat de heffing zal bijdragen aan de financiering van lagere brandstofprijzen voor consumenten.

Volgens functionarissen zal de wet middelen vrijmaken voor maatregelen om de pompprijzen te verlagen, die door het conflict in het Midden-Oosten tot recordhoogtes zijn gestegen.

De regering heeft verklaard dat de belasting ongeveer 4 miljard złoty (circa 900 miljoen euro of 1 miljard dollar) kan opleveren voor maatregelen die consumenten moeten beschermen tegen hoge brandstofprijzen.

In een televisietoespraak stelde Nawrocki dat de regering verantwoordelijk is voor het realiseren van lagere brandstofprijzen.

"De prijsverlagingen bij tankstations moeten onmiddellijk plaatsvinden," zei Nawrocki, eraan toevoegend dat de prijzen moeten dalen tot het niveau dat premier Donald Tusk tijdens de parlementsverkiezingen had beloofd.

Ook benadrukte hij dat "elke zloty" die via deze wet wordt opgehaald, moet worden ingezet om de brandstofprijzen te verlagen.

Nawrocki, een bondgenoot van de rechtse oppositie, uitte kritiek op de centrumgerichte regering en stelde dat hij al "maandenlang" aandrong op maatregelen om de brandstofkosten te drukken.

Hij herinnerde aan verkiezingsbeloftes dat benzine aan de pomp 5,19 złoty per liter (circa 1,19 euro of 1,33 dollar) zou kosten, en beschuldigde de regering-Tusk ervan de verantwoordelijkheid voor de sterk stijgende prijzen af te schuiven.

"Ik zal niet toestaan dat de regering haar verantwoordelijkheid voor deze ernstige situatie blijft ontlopen," aldus Nawrocki.

De president kondigde tevens aan de wet voor te leggen aan het Constitutioneel Tribunaal voor een zogenaamde 'achteraf-toetsing'; dit betekent dat de wet van kracht blijft terwijl de grondwettigheid ervan wordt onderzocht.

Hij voegde eraan toe dat het ondertekenen van de wet niet betekende dat hij zijn zorgen over de grondwettigheid ervan had laten varen. Nawrocki heeft eerder betoogd dat de wetgeving in strijd is met het grondwettelijke beginsel dat wetten niet met terugwerkende kracht mogen gelden, omdat er belasting wordt geheven over winsten die zijn behaald voordat de wet van kracht werd.

De regering heeft aangevoerd dat de maatregel een reactie is op de onvoorspelbare gevolgen van het conflict in het Midden-Oosten en binnen de toegestane uitzonderingen op het beginsel van niet-terugwerkende kracht valt.

De wet heft belasting op buitengewone winsten die tussen maart en december zijn behaald met de verkoop van vloeibare brandstoffen.

Nawrocki pleitte er ook voor om een deel van de opbrengst te gebruiken ter ondersteuning van boeren; hij stelde dat de hoge brandstofprijzen een zware last vormden voor de Poolse landbouwsector.

Hij riep op tot een verhoging van de brandstofbelastingteruggave voor boeren, tot een niveau dat zou bijdragen aan het herstel van de winstgevendheid van de landbouwproductie.

Daarnaast drong hij er bij het parlement op aan werk te maken van zijn eigen wetsvoorstel, dat gericht is op het verlagen van de brandstofprijzen en het beperken van de marges van brandstofbedrijven.

Het voorstel van de president voorziet in tijdelijke beperkingen op de marges van brandstofbedrijven en een tijdelijke vrijstelling van de verkoopbelasting voor brandstof.

Het is bedoeld als onderdeel van een streven om de prijzen aan de pomp te verlagen.

Een eerder gepresenteerd voorstel van de president voorzag in het terugbrengen van de verkoopbelasting op brandstof tot nul en meer flexibiliteit bij de accijnstarieven, zo meldde het staatspersbureau PAP.

Nawrocki zei niet te willen dat Polen "gevangen blijft in een voortdurende politieke strijd" en riep de regering op zich te richten op het verlagen van de kosten van levensonderhoud.

Het besluit van de president volgt op een eerdere confrontatie over een soortgelijk voorstel voor een belasting op overwinsten.

In juli hield Nawrocki een eerdere versie van de wetgeving tegen door deze naar het Constitutioneel Tribunaal te verwijzen zonder zijn handtekening te zetten. Dit betekende dat de maatregel niet van kracht kon worden zonder goedkeuring van het constitutionele hof.

(gs)

Bron: IAR/PAP, polskieradio.pl by (gs)      Englisch

[Pieszyce]

Alfonsina is weer eens erg arrogant. 

Was HIJ niet die persoon die TWEE keer een VETO op die wet zette? Nu de premier dreigen en eisen terwijl die al vele maanden wacht om eens verder te kunnen.

En zo zijn er meer wetten nog steeds geblokkeerd.     Nu doet hij Net of hij zo goed voor de Polen is.

Beter was als hij zou stoppen met snuiven.

[Pieszyce]

Tusk haalt uit naar Nawrocki: "Schaden, blokkeren, stilleggen, verlammen"

Cezary Nowak
1 oktober 2026

Karol Nawrocki heeft blijkbaar een manier gevonden om Polen te besturen zonder regering, zonder parlementaire meerderheid en zonder verantwoording af te leggen over de uitvoering van zijn eigen besluiten. Een veto volstaat. De regering bereidt een wetsvoorstel voor – de president blokkeert het. Het parlement neemt een maatregel aan – het Paleis zegt "nee". En wanneer de vraag rijst wat Nawrocki daar eigenlijk tegenover stelt, verschuift het narratief naar het beschermen van de Polen tegen een "slechte" regering.

Donald Tusk heeft deze werkwijze zojuist bij de naam genoemd: "schaden, blokkeren, stilleggen, verlammen". Dit is uiteraard de politieke visie van de premier, maar door de opeenvolging van presidentiële veto's wordt het steeds lastiger om dit af te doen als louter een partijpolitieke aanval. Nawrocki kreeg van de kiezers geen eigen regering of meerderheid in de Sejm; hij kreeg de vetomacht. Als hij probeert dit ene instrument te gebruiken om een alternatief centrum van uitvoerende macht op te bouwen, gaat het niet langer om individuele wetsvoorstellen. Het wordt een kwestie van hoe de president zijn eigen plaats binnen de staatsstructuur ziet.

"Het uitspreken van veto's tegen wetsvoorstellen is een methode. Het is een strategie om de fundamentele belangen van de staat te ondermijnen – al was het maar om de regering te schaden en de eigen status van de president te vergroten," aldus Tusk. Dit is een harde politieke diagnose, en het is onmogelijk te bewijzen dat elk veto van Nawrocki voortkomt uit een dergelijke intentie. De premier wijst echter op een reëel probleem: de omvang en de aard van de presidentiële blokkades.

Het openbaar vervoer is hier een treffend voorbeeld van. Nawrocki sprak zijn veto uit over het wetsvoorstel inzake openbaar vervoer. Tusk vraagt zich af: "Waarom haalde hij het in zijn hoofd om een veto uit te spreken over een wetsvoorstel dat bedoeld was om het lokale vervoer te stroomlijnen en te verbeteren?" Hij voegt eraan toe dat het doel was om vervoersverbindingen te garanderen voor inwoners van gebieden die niet per spoor worden bediend.

Een soortgelijke situatie deed zich voor rond de hervorming van het strafprocesrecht met betrekking tot voorlopige hechtenis. Ook hier sprak Nawrocki zijn veto uit. Tusk wijst erop dat het buitensporige gebruik van voorlopige hechtenis al langere tijd onderwerp van kritiek is. Hoewel er over de details van het wetsvoorstel te discussiëren valt, loste de "nee" van de president het onderliggende probleem niet op.

De kwestie rond SAFE was nog ingrijpender. Nawrocki sprak zijn veto uit over het wetsvoorstel inzake het Europese financieringsmechanisme voor defensie. Het presidentieel paleis had zijn eigen argumenten: de president waarschuwde voor EU-voorwaarden en stelde een alternatief financieringsmodel voor. Uiteindelijk vond de regering een manier om het programma toch te benutten, ondanks het veto. Tusk kan dus stellen: de president belemmerde de uitvoering, maar hield deze niet tegen.

En precies hier overstijgt het conflict de individuele wetsvoorstellen. "Waarom nam hij zo'n risico? Omdat de strategie erop gericht is schade aan te richten, te blokkeren, te vertragen en te verlammen," aldus de premier. Het woord "schade" weerspiegelt zijn inschatting van Nawrocki's beweegredenen, niet zozeer een bewezen feit. Het is veel lastiger om de rest van de kwestie te betwisten: opeenvolgende veto's belemmeren wel degelijk de uitvoering van de agenda van de parlementaire meerderheid.

De president is uiteraard niet louter een stempelautomaat voor de regering. De grondwet verleent hem het vetorecht juist zodat hij "nee" kan zeggen tegen de meerderheid. Er is echter een fundamenteel verschil tussen het kritisch toetsen van wetgeving en het proberen bij te sturen van het uitvoerend beleid door middel van een veto. Wanneer een president een regeringsvoorstel niet alleen verwerpt, maar regelmatig probeert te vervangen door een eigen voorstel, ontstaat er een conflict over de grenzen van zijn grondwettelijke rol.

Tusk wijst terecht op nog een cruciaal feit: de gevolgen van een veto worden niet gevoeld door een abstracte "regering". Ze worden gevoeld door de burger die op de bus wacht, de ondernemer, de militair of de persoon die wacht op een uitspraak van een overbelaste rechtbank. Een veto is geen klap die persoonlijk op de premier is gericht; het is een besluit over specifieke wetgeving en echte mensen.

Juist daarom moet Tusk Nawrocki blijven uitdagen en zijn bluf doorzien. Een president kan zijn veto uitspreken over een wetsvoorstel, maar hij kan niet doen alsof de politieke gevolgen van zijn besluit niet langer zijn verantwoordelijkheid zijn zodra hij dat veto ondertekent. Het volstaat niet om leuzen als "Polen eerst, de Polen eerst" te scanderen en tegelijkertijd maatregelen op het gebied van vervoer, de rechterlijke macht of defensiefinanciering te blokkeren. Nawrocki wilde met het veto blijk geven van kracht. Nu loopt hij echter steeds meer het risico dat dit veto het symbool wordt dat zijn presidentschap definieert: een presidentschap dat niet bij machte is te besturen en daarom zijn macht probeert te tonen door degenen die dat wel doen, te dwarsbomen. Tusk heeft de zwakste plek van deze strategie geraakt. Men kan maandenlang een politiek profiel opbouwen rond het woord "nee", maar uiteindelijk zullen de Polen wellicht één vraag stellen: als Nawrocki zo bedreven is in het tegenhouden van zaken, wat is hij dan eigenlijk in staat op te bouwen?

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku

[Pieszyce]

Czarzasty: President ondertekende wet op brandstofwinsten door publieke druk

2 oktober 2026 

Włodzimierz Czarzasty, voorzitter van de Poolse Sejm, verklaarde dat president Karol Nawrocki de wet inzake overwinsten van brandstofbedrijven heeft ondertekend onder druk van en uit angst voor de publieke opinie.


citaatfoto:  Włodzimierz Czarzasty PAP/Leszek Szymański

Nawrocki kondigde donderdag in een toespraak aan dat hij de wet op overwinsten had ondertekend en verwachtte dat de regering de prijzen aan de pomp onmiddellijk zou verlagen.

Tegelijkertijd kondigde de president aan dat hij de wet zou voorleggen aan het Constitutioneel Tribunaal voor een toetsing achteraf.

Tijdens een persconferentie op vrijdag zei Czarzasty dat de president de wet al twee maanden eerder had kunnen ondertekenen.

Czarzasty zette vraagtekens bij Nawrocki's besluit om een presidentiële toespraak te gebruiken voor de aankondiging van de ondertekening; hij stelde dat dergelijke toespraken bedoeld zijn om het publiek te informeren over dreigingen of kwesties van vitaal belang voor de nationale veiligheid.

Hij zei dat Nawrocki de toespraak had gebruikt omdat hij zijn veto niet over de wet had uitgesproken, en voegde eraan toe dat de president tot nu toe al meer dan 45 wetten had tegengehouden.

Czarzasty bekritiseerde Nawrocki ook vanwege zijn veto tegen de regeringswet die het EU-SAFE-mechanisme zou invoeren; hij stelde dat presidentiële veto's de Polen al meer dan 8 miljard PLN (1,8 miljard euro) hadden gekost.

Czarzasty zei te verwachten dat Nawrocki ambassadeurs zou benoemen die nog niet zijn aangesteld, onder meer voor Italië, India, Oekraïne, de Verenigde Staten, Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.

"Dit zet Polen voor schut, vooral omdat het belangrijk is dat aanstaande vrijdag de bijeenkomst van de Weimar-driehoek in Warschau plaatsvindt," zei Czarzasty tijdens de persconferentie op vrijdag.

Ook zei hij te verwachten dat Nawrocki de eed zou afnemen van Maciej Berek – de door de Sejm verkozen rechter van het Constitutioneel Tribunaal – en dat hij het hoofd van de Staatsbeschermingsdienst (SOP) en 46 rechters voor arrondissementsrechtbanken zou benoemen. "Ik verwacht dat de president tijdens de G20 een ondubbelzinnig negatieve houding aanneemt tegenover de crimineel en moordenaar Poetin. Ik verwacht dat de president effectief optreedt in zijn contacten met president Donald Trump tijdens de G20, en zich niet overgeeft aan verafgoding," aldus Czarzasty.

Hij stelde dat de dalende populariteitscijfers van Nawrocki diens gedrag beïnvloedden; zo zouden zijn cijfers na één jaar in functie tot onder de 50 procent zijn gezakt.

(sp)

Bron: PAP, polskieradio.pl  by (sp)  English

[Pieszyce]

Tusk dreef de spot met Nawrocki: "Wat had al dat spierballenvertoon eigenlijk voor zin?"

Cezary Nowak
2 oktober 2026

Donald Tusk had aan slechts zes woorden genoeg om wekenlang spierballenvertoon van de president samen te vatten. "Wat had al dat spierballenvertoon eigenlijk voor zin?" vroeg hij, terwijl hij met een kop koffie voor het Belvedere-paleis wandelde.

Bijtend? Zeker. Kinderachtig, zoals critici van de premier wellicht zouden beweren? Niet per se. In de politiek zegt één rake zin soms veel meer dan een persconferentie van een halfuur; in dit geval raakte Tusks opmerking Karol Nawrocki precies op het punt waar de president zich kwetsbaar had opgesteld. Het had een demonstratie van de onafhankelijkheid van het paleis moeten zijn, een krachtig "nee" tegen de regering en een teken van wie de touwtjes in handen had. Het eindigde met een handtekening onder de tweede versie van het wetsvoorstel voor de overwinstbelasting op brandstofbedrijven. Het is dan ook nauwelijks verrassend dat Tusk niet kon weerstaan aan een moment van voldoening.

Het verhaal begon met de eerste versie van het wetsvoorstel, waartegen Nawrocki bezwaar had gemaakt. De regering stelde vervolgens een herziene maatregel op, waarbij de premier publiekelijk druk uitoefende op de president en aanvoerde dat de middelen nodig waren om de brandstofkosten te verlagen. Het paleis reageerde met eigen voorstellen en beschuldigingen. De politieke spanningen liepen op, al was voor de automobilist aan de pomp iets veel eenvoudigers van belang: zou dit alles daadwerkelijk leiden tot een lagere rekening?

Uiteindelijk ondertekende Nawrocki de wet, al legde hij deze wel voor aan het Constitutioneel Tribunaal voor een latere toetsing. Tusk speelde direct in op de situatie. Op de vraag wie de strijd had gewonnen, antwoordde hij: "Voorlopig hebben de Poolse automobilisten gewonnen." En dat is een veel belangrijker onderdeel van zijn uitspraak dan het loutere gekibbel met de president.

De premier deed echter niet alsof de kwestie geen politieke dimensie had. "Het voelt goed om te winnen, vooral als de belangen zo groot zijn," zei hij. Direct daarna voegde hij er iets veel interessanters aan toe: "Ik zou liever zien dat de president zich realiseert dat samenwerking er altijd zo uit zou kunnen zien. Ik zou liever zien dat hij simpelweg zijn handtekening zet onder maatregelen die hout snijden."

En daarin schuilt de werkelijke sneer naar Nawrocki. Tusk probeert het beeld te schetsen van een president die erop staat een grote politieke strijd te voeren, om uiteindelijk toch te doen wat hij – in de ogen van de regering – ook zonder dat hele spektakel had kunnen doen. Vandaar de opmerking over "de hengst uithangen". Het gaat immers niet om paarden; het gaat om het ostentatieve galopperen richting een politiek gevecht, telkens wanneer er een wetsvoorstel van het kabinet van de premier binnenkomt.

Nawrocki heeft uiteraard het recht om wetsvoorstellen te vetoën, ze voor te leggen aan het Constitutioneel Tribunaal en eigen oplossingen voor te stellen. Hij is geen stempelautomaat van de regering. Een presidentschap dat echter vooral draait om het tonen dat men "nee" kan zeggen tegen de regering, loopt gemakkelijk in een valstrik. Als de president na een groot conflict uiteindelijk toch zijn handtekening zet, kan zijn tegenstander vragen – zoals Tusk deed – waar al die ophef nu eigenlijk over ging.

De premier moet op zijn beurt bedenken dat een politieke overwinning pas betekenis heeft als automobilisten de gevolgen van de nieuwe maatregelen daadwerkelijk merken. Het is niet voor niets dat zijn eerdere belofte van benzine voor 5,19 złoty vaak door zijn tegenstanders wordt aangehaald. De regering kan deze kwestie dus niet zomaar afsluiten met een dramatische aankomst bij het Belvedere-paleis. De handtekening van Nawrocki markeert het begin van de volgende fase: nu moeten er resultaten worden geboekt.

In de strijd om de beeldvorming scoorde Tusk dit keer echter een voltreffer. Nawrocki had geprobeerd het imago te cultiveren van een president die zich nooit zou laten dwingen toe te geven. Toch zette hij, na weken van politieke confrontatie, zijn handtekening onder precies dat wetsvoorstel waartegen het paleis campagne had gevoerd – ook al had hij tegelijkertijd een weg opengehouden om het aan te vechten bij het Constitutioneel Tribunaal. Tusk had geen grootse toespraak nodig; hij stapte simpelweg naar buiten bij het Belvedere, met een kop koffie in de hand, en vroeg: "Dus, wat had dat hele vertoon voor zin?" De uithaal was venijnig, maar precies daarom werkte hij. De beste politieke spot is die waarbij de tegenstander de clou zelf aanreikt. Dit keer leverde Nawrocki die clou aan Tusk, voorzien van zijn eigen handtekening.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku