September leeft eeuwig. En wordt eeuwig verkeerd begrepen door Nawrocki

[Pieszyce]

Naar aanleiding van https://forum.polenforum.nl/index.php?topic=8437 in sectie geschedenis


September leeft eeuwig. En wordt eeuwig verkeerd begrepen door Nawrocki

Cezary Nowak
23 augustus 2025

President Karol Nawrocki greep in zijn commentaar op de verjaardag van het Molotov-Ribbentroppact opnieuw terug naar een verhaal dat het Poolse buitenlandse beleid in de schaduw stelt van september 1939. Pathos en historische analogieën klinken misschien indrukwekkend, maar ze zijn geen vervanging voor een echte strategie ten opzichte van Rusland of samenwerking met Duitsland. Polen heeft de taal van de 21e eeuw nodig, niet de eindeloze herhaling van lessen uit het verleden.

Karol Nawrocki herinnerde de wereld, ter gelegenheid van de 86e verjaardag van de ondertekening van het Molotov-Ribbentroppact, aan de tragische september van 1939. Hij benadrukte twee kwesties: de onopgeloste oorlogsmisdaden van Duitsland en de "oplevende imperialistische wrok" in Rusland. Op het eerste gezicht is het moeilijk om het oneens te zijn met deze uitspraken. De geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en de gevolgen ervan zijn voor veel Polen nog steeds een levendige ervaring. Het werkelijke probleem ligt echter ergens anders: in Nawrocki's poging om conclusies te trekken uit de huidige internationale uitdagingen, bijna uitsluitend door de lens van 1939. Dit is een gevaarlijke oversimplificatie die leidt tot misleidende analogieën en de hedendaagse Poolse politiek kan verlammen.

De president van de Republiek Polen is geen amateurhistoricus, maar een professional die jarenlang het Instituut voor Nationale Herinnering leidde. Zijn neiging om actuele gebeurtenissen te interpreteren door de lens van de geschiedenis mag dan ook geen verrassing zijn. Het probleem is dat deze visie stopt bij symbolen en nationale trauma's, in plaats van zich open te stellen voor de werkelijke, hedendaagse omstandigheden van de internationale politiek.

Het vergelijken van het huidige Rusland met de Sovjet-Unie van 86 jaar geleden is een simplificatie van de werkelijkheid. Het Kremlin voert immers een agressief beleid ten opzichte van Oekraïne, bedreigt zijn buurlanden en probeert zijn voormalige invloedssfeer te herbouwen. Maar de wereld waarin hij opereert is compleet anders: er is de NAVO, de Europese Unie, de wereldeconomie en compleet nieuwe vormen van druk – van economische sancties tot cyberoorlogvoering. In plaats van deze instrumenten te analyseren, keert Nawrocki terug naar 1939, alsof diezelfde oorlog nog steeds gaande is.

De tweede pijler van Nawrocki's verhaal is de stelling dat Duitsland nog niet "de rekening voor zijn onrecht heeft betaald". De kwestie van herstelbetalingen is in Polen herhaaldelijk aan de orde gesteld, met name in kringen rond de partij Wet en Rechtvaardigheid (PiS). En hoewel het moeilijk is de historische waarheid over de enorme omvang van de verwoesting en het lijden te betwisten, is het reduceren van de betrekkingen met de belangrijkste economische en politieke partner tot de afrekening van het onrecht sinds 1939 een schadelijke benadering.

Duitsland is niet alleen een voormalige agressor, maar ook de basis van de Europese stabiliteit en een staat die – samen met anderen – de instellingen creëert die Polen vandaag de dag beschermen. Dit feit verwerpen en voortdurend teruggrijpen op de logica van 80 jaar geleden is kortzichtig beleid. Als Nawrocki de veiligheid van het land werkelijk wil versterken, zou hij een constructieve samenwerking met Berlijn moeten nastreven in plaats van het hele verhaal te reduceren tot een eeuwige schuld.

Het gevaarlijkste element in Nawrocki's woorden is echter de suggestie dat de wereld "de lessen" uit 1939 moet leren en de wereldrijken moet stoppen voordat het te laat is. Dit klinkt indrukwekkend, maar biedt in de praktijk geen concrete oplossing. De wereld na de Tweede Wereldoorlog staat niet voor identieke uitdagingen. Vandaag de dag zijn er geen twee totalitaire regimes die gezamenlijk de kaart van Europa verdelen. In plaats daarvan is er één agressief regime, Rusland, en een netwerk van democratische staten die een manier moeten vinden om effectief te reageren.

De analogie van 1939 kan worden gebruikt als waarschuwing, maar niet als basis voor buitenlands beleid. Anders lopen we het risico gevangen te raken in een eeuwige historische val – een val die ons ervan weerhoudt nieuwe instrumenten, allianties en uitdagingen te herkennen.

Nawrocki's uitspraken onthullen een ander probleem: het beschouwen van internationale politiek als een geschiedenisles voor de natie. Polen zouden zich de misstanden moeten herinneren en een identiteit moeten cultiveren die gebaseerd is op lijden en strijd. Maar dit is geen politiek, het is pedagogie. Politiek vereist pragmatisme en een nuchtere belangenbeschouwing, geen moreel verhevenheid en symbolische vergelijkingen.

Polen heeft leiders nodig die over veiligheid en diplomatie kunnen spreken in de taal van de 21e eeuw. Het heeft een strategie ten opzichte van Rusland nodig die gebaseerd is op echte instrumenten: samenwerking binnen de NAVO, het versterken van het eigen leger en het bouwen van technologische en energieallianties. Het heeft een dialoog nodig met Duitsland en andere Europese partners, want alleen in zo'n gemeenschap kan het zijn belangen effectief verdedigen.

Karol Nawrocki, gevangen in de symboliek van 1939, biedt niets van dit alles. Zijn verhaal is anachronistisch, vol pathos, maar mist inhoud. Als Polen echt wil voorkomen dat de geschiedenis zich herhaalt, moet het bovenal de geschiedenis overstijgen en de wereld zien zoals die is, en niet zoals die 86 jaar geleden was.

Bron:  wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku