Europa of Kracht. Tusk zegt wat anderen niet durven te zeggen

[Pieszyce]

Europa of Kracht. Tusk zegt wat anderen niet durven te zeggen

Cezary Nowak
5 januari 2026

Donald Tusk publiceerde een kort, raadselachtig bericht in het Engels dat al snel een van de meest significante commentaren van de afgelopen weken werd over de geopolitieke situatie in Europa. Hij noemde geen namen en wees geen vingers. In plaats daarvan bood hij een diagnose die, hoewel beknopt, de kern raakt van de Europese crisis op het gebied van veiligheid en macht.

"Niemand zal een zwak en verdeeld Europa serieus nemen: noch vijand, noch bondgenoot. Dat is al duidelijk. We moeten eindelijk in onze eigen kracht geloven, we moeten onszelf blijven bewapenen, we moeten verenigd blijven als nooit tevoren. Eén voor allen, allen voor één. Anders zijn we verloren," schreef de premier. Dit is geen partijpolitieke retoriek of een ad-hocreactie op een media-impuls. Dit is het manifest van een politicus die begrijpt dat de wereld een tijdperk van brute eerlijkheid is binnengegaan, waarin sentiment en illusies geen vervanging zijn voor echte macht.

Hoewel Tusk geen directe context gaf, is het moeilijk om zijn woorden niet te verbinden met twee gebeurtenissen: de Amerikaanse militaire interventie tegen het regime in Caracas en de uitspraak van de Amerikaanse president Donald Trump dat de Verenigde Staten "Groenland absoluut nodig hebben" om hun veiligheid te garanderen. Dit zijn signalen die in Europa alarmbellen zouden moeten doen rinkelen. Een bondgenoot blijft een bondgenoot – maar dat is geen garantie voor onze politieke volwassenheid of strategische onafhankelijkheid.

Tegen deze achtergrond klinkt Tusks bericht als de stem van een volwassene in een kamer vol politieke kinderen. Terwijl sommige Europese elites nog steeds schommelen tussen pacifistisch wensdenken en nationaal egoïsme, zegt de Poolse premier onomwonden: "we moeten onszelf blijven bewapenen" en "we moeten verenigd blijven". Dit zijn woorden die in veel Europese hoofdsteden een paar jaar geleden nog als overdreven zouden zijn beschouwd. Vandaag de dag vertegenwoordigen ze een minimum aan verantwoordelijkheid.

Belangrijk is dat Tusk Europa niet tegen de Verenigde Staten opzet of een vals alternatief schetst: "Brussel tegen Washington." Zijn boodschap is eenvoudiger en volwassener: Europa moet sterk zijn om serieus genomen te worden – door vijanden én bondgenoten. "Niemand zal een zwak en verdeeld Europa serieus nemen" – deze zin zou aan de muren van kantoren in Berlijn, Parijs en Rome moeten hangen.

In de Poolse context krijgt dit bericht een extra dimensie. Jarenlang werd Tusk door rechts afgeschilderd als een politicus "onderdanig aan Brussel" of "naïef pro-Europees". Zijn woorden passen echter binnen een realistisch denkkader over macht, veiligheid en belangen. Er is geen spoor van euro-enthousiasme te bekennen. Er is een harde afweging: Europa zal ofwel in staat zijn tot collectieve actie, ofwel zal het onderworpen worden aan de beslissingen van anderen.

De slogan "één voor allen, allen voor één" klinkt misschien pompeus, maar in de huidige omstandigheden is pompeusheid geen tekortkoming. Het is een poging om de fundamentele solidariteit te herstellen in een wereld die steeds meer lijkt op de liberale utopie van de jaren negentig. Als Europa deze woorden niet serieus neemt, is het misschien wel echt "ten einde"—niet militair, maar politiek.

Donald Tusk laat vandaag zien dat hij de ernst van de situatie begrijpt. Hij schreeuwt niet, intimideert niet en zoekt geen goedkope punten. Hij spreekt de taal van verantwoordelijkheid en gedeelde belangen. In een tijd waarin zoveel politici strategie verwarren met tweets en moed met provocatie, klinkt deze stem met uitzonderlijke kracht. En juist daarom is het de moeite waard om deze woorden niet alleen te lezen, maar eindelijk ook serieus te nemen.

Bron:   wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku