Het openbaar ministerie werkt trager. Wachten ze op de verkiezingen van 2027?

[Pieszyce]

Het openbaar ministerie werkt trager. Wachten ze op de verkiezingen van 2027?

Karolina Gorczycka
12 januari 2026

We leven in een fictieve staat. Steeds meer zaken, steeds minder beslissingen. Steeds langere termijnen, steeds vaker "aanvullend materiaal", "noodzaak tot nader onderzoek" en "gebrek aan gronden om in dit stadium actie te ondernemen". Het openbaar ministerie werkt duidelijk trager. En het is moeilijk om de indruk te ontwijken dat dit geen toeval is. De politieke agenda begint opnieuw een belangrijke rol te spelen. Waarom lopen sommige onderzoeken, vooral spraakmakende en politiek onwelkome zaken, meer vertraging op dan ooit tevoren? Waarom lopen zaken die onlangs nog als prioriteit werden beschouwd, nu vast in procedurele bureaucratie? Het antwoord is pijnlijk eenvoudig: de verkiezingen komen eraan. En de herfst van 2027 kan voor veel officieren van justitie redding of ramp betekenen.

Het openbaar ministerie in Polen opereert niet in een vacuüm. Het is politiek, persoonlijk en mentaal verweven. Tijdens de acht jaar dat de PiS aan de macht was, werd het een instrument van de macht, geen onafhankelijke bewaker van de wet. Nu de machtsverhoudingen mogelijk opnieuw verschuiven, geven veel officieren van justitie er de voorkeur aan om af te wachten. Om zich gedeisd te houden. Om te voorkomen dat ze beslissingen nemen die later slecht uitpakken.

Want als de kringen rond Kaczyński en Ziobro in 2027 weer aan de macht komen, zal de lijst met "schuldigen"snel worden samengesteld. Degenen die nu te fanatiek zijn in het uitvoeren van onwelkome onderzoeken, zouden wel eens in het vizier kunnen komen. Degradaties, overplaatsingen, tuchtprocedures – iedereen kent dit scenario. Denk maar aan de "hervorming" van het openbaar ministerie na 2015.

Aan de andere kant, als het huidige politieke systeem aanhoudt, zou uitstelgedrag ook bestraft kunnen worden. Maar dit risico is minder tastbaar, verder weg, minder persoonlijk. Daarom lijkt de strategie van "niets doen, niets ondertekenen, niets concluderen" voor velen het veiligst. De tijd speelt in hun voordeel.

Dit is met name duidelijk in zaken die leden van de kampen van Kaczyński en Ziobro betreffen. Onderzoeken naar misstanden bij staatsbedrijven, beslissingen genomen tijdens het tijdperk van "Soeverein Polen", de financiering van fondsen, subsidies en de acties van het Ministerie van Justitie – alles lijkt in slow motion te verlopen. Alsof iemand opzettelijk op de rem heeft getrapt. Officieel zal niemand dit zeggen. Alles lijkt in de persberichten in orde: het Openbaar Ministerie werkt, analyseert en verzamelt bewijsmateriaal. Onofficieel is de sfeer echter totaal anders. Achter de schermen klinkt één woord: "Laten we wachten." Laten we wachten op de verkiezingen. Laten we wachten tot we weten wie er wint. Laten we wachten met het nemen van beslissingen die niet meer teruggedraaid kunnen worden.

Dit is een toestand van diepe staatspathologie. Omdat het openbaar ministerie, in afwachting van de verkiezingsuitslag, ophoudt een rechtshandhavingsinstantie te zijn en een politieke speler wordt. De wet is niet langer van toepassing in het hier en nu, maar wordt voorwaardelijk – afhankelijk van peilingen en voorspellingen.

Beschamend. Deprimerend. En het laat zien hoe diep we in de problemen zitten.

Bron:   wiesci24.pl przez  Karolina Gorczycka     język po Polsku