Een biografie onder de loep. Nawrocki moet deze vraag beantwoorden

[Pieszyce]

Een biografie onder de loep. Nawrocki moet deze vraag beantwoorden

Cezary Nowak
4 februari 2026

In de Poolse politiek komt het zelden voor dat een overheidsfunctionaris ons zo duidelijk laat zien dat in een democratie zelfs de president niet boven kritiek verheven is. De brief van Marek Siwiec, hoofd van de Kanselarij van de Sejm, aan Sławomir Cenckiewicz, hoofd van het Bureau voor Nationale Veiligheid, is geen nieuw element in de huidige politieke strijd. Het is eerder een test van de fundamentele volwassenheid van de staatsinstelling.

Siwiec eist dat de agenda van de Nationale Veiligheidsraad wordt uitgebreid met een agendapunt over het verleden van president Karol Nawrocki – zijn contacten met hooligangroepen en zijn werk als bewaker in het Grand Hotel Sopot. In de brief staat: "Ik ben ervan overtuigd dat het bespreken van deze kwesties tijdens een vergadering van de Nationale Veiligheidsraad, gebaseerd op betrouwbare informatie en de standpunten van de relevante diensten, zal bijdragen aan het vergroten van het vertrouwen van de burgers in het staatshoofd."

Deze zin moet worden beschouwd als een definitie van een democratische norm. Het gaat hier niet om insinuaties, niet om een mediahype, maar om het institutioneel ophelderen van twijfels. In een normale situatie zou een dergelijk voorstel geen nerveuze reacties oproepen, maar als vanzelfsprekend worden geaccepteerd. Als een staatshoofd vertrouwen wil wekken, is transparantie juist essentieel.

Het probleem is dat vandaag niet Siwiec, maar Nawrocki in de problemen zit. Het feit dat er vragen opduiken over zijn vroegere relaties en professionele verleden zet de president in de verdediging. Niet omdat iemand zijn schuld bij voorbaat veroordeelt, maar omdat zwijgen of het vermijden van het onderwerp nationale veiligheidskwesties klinkt als een teken van zwakte.

De afgelopen jaren is een gevaarlijke gewoonte ingeburgerd geraakt in de Poolse politiek: hoe hoger de functie, hoe minder bereidheid tot uitleg. De president hoort een symbolische, bijna heilige figuur te zijn, geen bureaucraat die aan controle onderworpen is. Ondertussen herinnert Siwiec ons aan iets fundamenteels: een ambt maakt een biografie niet ongeldig. Integendeel – hoe groter de macht, hoe groter de behoefte aan transparantie.

"De Nationale Veiligheidsraad is geen discussieclub, maar een constitutioneel adviesorgaan voor de president" – zo zou je Siwiecs brief kunnen parafraseren. Aangezien staatsveiligheidskwesties onder de bevoegdheid van de raad vallen, staan de vroegere relaties van de president met groeperingen die soms in verband worden gebracht met criminaliteit of extremisme, zeker op de agenda. Doen alsof dit "privézaken" zijn, getuigt van politieke naïviteit of een opzettelijke ontwijking van verantwoordelijkheid.

Bovendien handelt Siwiec op een voorbeeldige manier: hij brengt de zaak niet naar de media, hij organiseert geen persconferentie met de "schandaal van de eeuw"-sensatie, maar richt zich tot de relevante instanties. Hij stelt voor dat "betrouwbare informatie en standpunten van de relevante diensten" de basis vormen voor het gesprek. Dit is precies het tegenovergestelde van politiek populisme – het is bureaucratisch, saai, maar een gezonde staatsprocedure.

Voor Nawrocki is dit een ongemakkelijke situatie, die hem dwingt te kiezen tussen twee strategieën. De eerste is openheid: instemmen met discussie, het overleggen van documenten en toegang tot de diensten voor verificatie. De tweede is de waardigheid van het ambt verdedigen door middel van aanvallen: beschuldigingen van een "heksenjacht", een "politieke lastercampagne" en "destabilisatie van de staat". De geschiedenis van de Derde Poolse Republiek laat zien dat politici meestal voor de laatste weg kiezen – omdat die gemakkelijker, emotioneler en op de korte termijn effectiever is.

Maar deze keer staat er meer op het spel. Het gaat niet om het imago van één enkele politicus, maar om de vraag of de Poolse staat in staat is tot zelfbeheersing. Siwiec presenteert een eenvoudige maar gedurfde stelling: vertrouwen van de burgers komt niet voort uit stilte, maar uit uitleg. Nawrocki moet daarentegen beslissen of hij een transparante president wil zijn of slechts een onaantastbare president. En dat is zijn werkelijke probleem.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku

[Pieszyce]

Marek Siwiec