De partij ligt aan een infuus, de voorzitter zit aan de gootsteen. Kaczyński zoekt goedgelovige mensen om zijn politieke

[Pieszyce]

De partij ligt aan een infuus, de voorzitter zit aan de gootsteen.
Kaczyński zoekt goedgelovige mensen om zijn politieke museum te financieren.

Cezary Nowak
13 mei 2026

Jarosław Kaczyński heeft opnieuw een dramatische oproep gedaan aan zijn aanhangers om geld in te zamelen. En het is moeilijk om de indruk te ontwijken dat dit hele verhaal niet eens meer over politiek gaat, maar over een wanhopige poging om een partijapparaat in leven te houden dat steeds meer lijkt op een duur en versleten mechanisme uit een vervlogen tijdperk. Kaczyński zegt vandaag in wezen maar één ding tegen zijn kiezers: betaal, want zonder jullie bijdragen zou dit systeem kunnen instorten.

Dit is een zeer symbolisch moment. Nog niet zo lang geleden presenteerde PiS zich als de machtigste politieke machine van Polen – een partij met controle over de staat, de publieke media, staatsbedrijven en gigantische propagandabudgetten. Nu gaat de leider van de partij van congres naar congres en vraagt hij zijn aanhangers om "zelfs kleine donaties". Het is moeilijk om een treffender beeld van politiek verval te bedenken.

"Elke politieke formatie in de moderne wereld heeft middelen nodig," legde Kaczyński uit. En hij heeft natuurlijk gelijk. Het probleem is echter dat PiS jarenlang niet functioneerde als een normale democratische partij, maar als een gigantische politieke corporatie, ervan overtuigd dat staatsgeld en invloed onophoudelijk zouden blijven stromen. Nu wordt de rekening voor dit beleid betaald.

De PiS-voorzitter klaagt dat de achterstand in betalingen "al 46 miljoen zloty bedraagt." Dit klinkt bijna grotesk in een land waar miljoenen mensen worstelen met reële economische problemen. Gepensioneerden tellen elke zloty, jongeren kunnen geen appartement kopen, ondernemers hebben moeite om de bedrijfskosten te dekken, en Kaczyński klaagt publiekelijk dat zijn partij te weinig geld heeft voor "jongerencampussen" en verdere politieke projecten.

Het meest absurde is echter dat PiS zichzelf probeert af te schilderen als slachtoffer van het systeem, terwijl de financiële problemen van de partij het gevolg zijn van zeer specifieke beslissingen en onregelmatigheden die door de Nationale Kiescommissie zijn vastgesteld. De Nationale Kiescommissie verwierp het financiële rapport van het comité van de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) vanwege onregelmatigheden in de campagne-uitgaven ter waarde van 3,6 miljoen złoty. Dit is geen "Tusk-samenzwering", zoals politici van Nowogrodzka proberen te suggereren. Het is een gevolg van de werkwijze van de partij, die in de loop der jaren gewend is geraakt aan een gevoel van volledige straffeloosheid.

Kaczyński spreekt vandaag over "programmatische initiatieven" en de kosten die verbonden zijn aan de promotie van Przemysław Czarnek. En hier rijst een fundamentele vraag: waarom zouden gewone kiezers verdere politieke spektakels moeten financieren van mensen die acht jaar lang de staat als een privéboerderij hebben behandeld? Waarom zou een gepensioneerde uit een klein stadje bijdragen aan het onderhoud van een partijapparaat dat tot voor kort alles bemande, van energiebedrijven tot culturele instellingen?

Wat echter het meest opvalt aan dit verhaal, is de wanhoop. Kaczyński doet niet eens meer een poging om een grootse politieke visie te schetsen. Hij spreekt niet over de toekomst van Polen, hervormingen of ambitieuze projecten. Hij praat in wezen alleen maar over geld. Over financiële tekorten. Over campagnekosten. Over de noodzaak van bijdragen. Dit is de taal van een partijleider in crisis, die heel goed begrijpt dat zonder een constante geldstroom zijn politieke apparaat zal beginnen af te brokkelen.

En daarom zoekt de PiS-leider nu naar naïeve mensen die bereid zijn dit falende mechanisme te financieren. Hij probeert zijn kiezers ervan te overtuigen dat bijdragen aan de partijkas bijna een patriottische plicht is. "Ook wij kunnen winnen (...) maar zonder geld zal het niet alleen heel moeilijk, maar gewoonweg onmogelijk zijn," waarschuwt Kaczyński.

Deze verklaring klinkt echter eerder als een uiting van zwakte dan van politieke kracht. Nog maar een paar jaar geleden presenteerde PiS zich als een beweging met een bijna historische missie. Nu lijkt het meer op een uitgeputte organisatie die worstelt om haar financiële basis te behouden.

De grootste paradox is dat Kaczyński zelf een systeem heeft gecreëerd dat gebaseerd is op de enorme kosten van politieke propaganda en de voortdurende mobilisatie van zijn eigen kiezers. Nu verslindt dit systeem zijn eigen scheppers. En daarom klinken latere oproepen tot donaties steeds minder als een oproep om voor Polen te vechten, en steeds meer als een dramatische inzamelingsactie om een politiek openluchtmuseum in stand te houden dat steeds meer de grip op de realiteit verliest.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku