Twee longen of twee kampen? Sasin onthult per ongeluk de waarheid over PiS

[Pieszyce]

Twee longen of twee kampen? Sasin onthult per ongeluk de waarheid over PiS

Cezary Nowak
11 juni 2026

Jacek Sasin is al lange tijd een van die politici die met een paar zinnen zijn eigen partij meer schade kan berokkenen dan zijn felste tegenstander. Dat was nu weer het geval.

In een gesprek over de nieuwe vereniging "Polen Eerst" probeerde hij het publiek ervan te overtuigen dat Wet en Rechtvaardigheid (PiS) gekenmerkt wordt door harmonie, eenheid en een goede samenwerking tussen de verschillende groepen. Het effect bleek precies het tegenovergestelde. Sasins uitspraak schetst een beeld van een partij die verdeeld is in concurrerende facties, die steeds meer op "twee longen" lijken en steeds meer op twee rivaliserende kampen.

Nog maar een paar jaar geleden presenteerde PiS zich graag als een monolithische eenheid. De partij van Jarosław Kaczyński moest een gedisciplineerde organisatie zijn, die volgens één plan en één strategie kon opereren. Vandaag de dag brokkelt dit beeld voor de ogen van de kiezers af. Eerst richtte Mateusz Morawiecki de vereniging "Rozwój Plus" op, en nu lanceert Jacek Sasin "Po Pierwsze Polska" (Polen eerst). Hoewel beide projecten officieel bedoeld zijn om de partij ten goede te komen, geeft Sasin zelf toe dat ze "vooral verschillen in hun programmatische richting en de groep kiezers die we willen bereiken".

Deze uitspraak is veel belangrijker dan het lijkt. Het betekent dat er binnen de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) niet alleen persoonlijke verschillen bestaan, maar ook verschillen in hun agenda. Morawiecki moet zich richten op "meer liberale, stedelijke en centrumgerichte" kiezers. Sasin wil strijden voor een "meer conservatief, meer rechts en patriottisch" electoraat. Met andere woorden, beide groepen erkennen dat ze verschillende Polen aanspreken en hen verschillende politieke visies bieden.

Het is moeilijk om een duidelijker bewijs te vinden dat de mythe van een verenigde PiS tot het verleden behoort.

Sasin probeert dit probleem natuurlijk te verhullen met een treffende metafoor. Hij spreekt over "de tweede long van Wet en Rechtvaardigheid", die samen met de eerste zou moeten ademen. Het probleem is echter dat politiek geen biologisch organisme is. Wanneer er binnen een partij twee aantrekkingskrachten, twee achterban en twee politieke strategieën ontstaan, leidt dat heel vaak tot conflicten. De geschiedenis van Poolse partijen zit vol met dergelijke voorbeelden.

De beweringen over rechtse eenheid klinken nog amusanter. Sasin verklaart dat "eenheid noodzakelijk is" en roept op tot een gezamenlijk plan om de huidige coalitie van de macht te verdrijven. Eenheid vereist echter meestal geen constante herhaling van haar bestaan. Als politici de publieke opinie voortdurend moeten overtuigen van hun eigen consensus, betekent dat meestal dat er geen consensus is.

De opmerkingen aan het adres van de Confederatie zijn ook bijzonder interessant. Sasin beweert dat politici van deze groepering boos zijn omdat PiS de kiezers hetzelfde vertelt als zij, maar dan met meer geloofwaardigheid. "We hebben met onze regeringen al bewezen dat we effectief kunnen regeren", betoogt de voormalige minister.

Dit is een gewaagde bewering, vooral van een politicus wiens naam voor veel Polen symbool staat voor kostbare en mislukte overheidsinitiatieven. Als PiS vandaag de dag wil voortbouwen op het argument van competentie, moet de partij haar ambassadeurs zeer zorgvuldig kiezen.

Maar iets anders is veelzeggender. Tot voor kort beweerden PiS-politici dat de overwinning van Karol Nawrocki de grote kracht van hun kamp aantoonde. Nu, in plaats van een samenhangende strategie voor de toekomst te ontwikkelen, vormen ze nieuwe coalities, bouwen ze nieuwe vlaggen en creëren ze hun eigen politieke territoria. Dit lijkt minder op een mars om de macht te heroveren en meer op het begin van een machtsstrijd na het tijdperk van de absolute dominantie van Jarosław Kaczyński.

Daarom zijn de woorden van Sasin zo interessant. Niet omdat ze pleiten voor eenheid binnen PiS. Integendeel. Ze vormen verder bewijs dat steeds minder mensen geloven in het beeld van de partij als een samenhangende en verenigde formatie. Twee coalities, twee programmatische richtingen, twee soorten kiezers en steeds duidelijker wordende ambities van de afzonderlijke groeperingen. Dit zijn geen tekenen van een politieke monolith.

Dit zijn symptomen van een partij die met meerdere stemmen begint te spreken. En kiezers hebben doorgaans snel het verschil tussen een eensgezind koor en een kakofonie.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku