Polenforum.nl Polenforum.nl

Nieuws - links - informatie en forum over Polen

Sinds 7 januari 2004

Recente berichten

#51


Nawrocki ontdekt de econoom in zichzelf. Tot nu toe gaat het hem niet al te best af.

Cezary Nowak
14 september 2026

Karol Nawrocki probeert in toenemende mate zijn politieke repertoire te verbreden. Hij heeft zich al gebogen over geschiedenis, veiligheidsbeleid en grote geopolitieke vraagstukken. Nu heeft de president klaarblijkelijk besloten zich ook als econoom te profileren. Het probleem is echter dat de economische analyse die hij presenteerde, niet veel meer om het lijf heeft dan een verzameling pakkende slogans; van een werkelijk inzichtelijke ontwikkelingsvisie is geen sprake.

Tijdens een bijeenkomst met ondernemers uit de regio van het Drie-Zeeëninitiatief kondigde Nawrocki aan dat Polen zich sterker wil laten gelden tijdens de G20-top in Miami, die in december plaatsvindt. "Ik wil dat de stem van de gehele regio van het Drie-Zeeëninitiatief gehoord wordt tijdens de G20-top in Miami in december," zo verklaarde hij. Die ambitie is op zichzelf natuurlijk prijzenswaardig. Polen zou moeten streven naar versterking van zijn economische en politieke positie, met name in de betrekkingen met andere landen in de regio. Problematisch wordt het echter wanneer de president economische argumenten aanvoert die zo vaag zijn dat er nauwelijks een inhoudelijk debat over te voeren valt.

Opvallend was vooral zijn waarschuwing tegen een terugkeer naar een "neoliberale ontwikkelingsvisie". Nawrocki stelde dat "ongebreidelde privatisering en een gebrek aan sociale beschermingsmechanismen de norm waren tijdens de hervormingen van eind jaren tachtig en begin jaren negentig". Dit is een politiek gezien handig narratief, omdat het mogelijk maakt om het volledige, uiterst complexe tijdperk van de Poolse transformatie in één enkele zin af te doen. Toch mag men van een president die over economie spreekt, meer verwachten dan slechts een reeks begrippen die rechtstreeks lijken te zijn overgenomen uit politieke toespraken van meer dan tien jaar geleden.

De transformatie na 1989 ging onmiskenbaar gepaard met kosten, fouten en sociale slachtoffers. Ze leverde echter ook resultaten op zonder welke Polen vandaag de dag niet in de positie zou verkeren om überhaupt te kunnen streven naar gesprekken met 's werelds grootste economieën. Dit proces reduceren tot "ongebreidelde privatisering" levert misschien een treffende oneliner op, maar getuigt economisch gezien van een nogal simplistische blik. Als Nawrocki kritiek wil leveren op het economische model van de Derde Poolse Republiek, zou hij eerst een eigen model moeten presenteren. De president probeert dit te schetsen aan de hand van het 'FDI+'-concept. Volgens hem moeten buitenlandse investeringen niet louter door de bril van kapitaal worden bekeken, maar ook in termen van "technologieoverdracht, de betrokkenheid van lokale toeleveranciers, de oprichting van R&D-centra en het behoud van een groter deel van de toegevoegde waarde in het gastland." Dat klinkt redelijk. Het probleem is echter dat het lastig is hierin iets werkelijk nieuws te ontdekken; economen en opeenvolgende Poolse regeringen debatteren al jaren over de kwaliteit van buitenlandse investeringen, lokale toeleveringsketens, R&D-centra en technologieoverdracht.

Hetzelfde geldt voor de demografie. Nawrocki merkt terecht op dat Europa kampt met vergrijzing en een toenemend aantal kinderloze mensen. Hij pleit voor steun aan het ouderschap, de terugkeer van emigranten en de actieve betrokkenheid van ouderen. Dit klinkt allemaal goed, maar blijft niet meer dan een wensenlijstje. De moeilijkste vraag is immers niet "wat willen we bereiken?", maar "hoe doen we dat?". Op dat vlak biedt de analyse van de president veel minder houvast.

Het onderdeel over energiebeleid lijkt het meest concreet. "Veerkracht vereist diversificatie van bronnen, aanvoerroutes en grensoverschrijdende infrastructuur, evenals het afstappen van een gevaarlijke afhankelijkheid van één enkele leverancier," aldus Nawrocki. Toch is ook hier nauwelijks sprake van een intellectuele doorbraak. Gezien de Europese ervaringen met Russisch gas vormt dit tegenwoordig eerder het uitgangspunt voor elk serieus energiebeleid dan een vernieuwend Pools recept voor de wereld.

De president merkte terecht op: "We presenteren geen universele formule of één enkel ontwikkelingsmodel voor iedereen." En gelukkig maar, want het zou lastig zijn om zo'n formule te smeden op basis van de gepresenteerde voorstellen. Voorlopig stelt Karol Nawrocki, in zijn hoedanigheid van econoom, een mix voor van sociale solidariteit, degelijke investeringen, gezinssteun, nieuwe technologieën en energiezekerheid. Kortom: alles wat vrijwel elke regering zou wensen.

Misschien heeft de G20 juist dit soort retoriek nodig. Als Nawrocki echter het imago wil opbouwen van een president met een uitgesproken economische visie, zal hij een stap verder moeten gaan: van slogans naar instrumenten, kosten, belastingen, regelgeving en concrete beslissingen. Voorlopig doet zijn debuut als econoom denken aan een lezing die weliswaar tal van steekhoudende punten bevat, maar weinig nieuws biedt dat we nog niet eerder hebben gehoord.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku
#52


Tusks verontrustende woorden: Rusland zou dichter bij Polen kunnen toeslaan

Cezary Nowak
13 september 2026

De Russische oorlog is allang voorbij aan de frontlinies in de Donbas of Zaporizjja. De gevolgen ervan verschuiven steeds meer naar het westen, richting de Poolse grens, de transportinfrastructuur en de hulproutes voor Oekraïne. De waarschuwing van Donald Tusk van zondag klinkt daarom niet als een poging om politieke spanningen aan te wakkeren, maar eerder als een nuchtere diagnose van een situatie die steeds alarmerender wordt.

"De escalatie van de acties van de Russische Federatie wordt een feit, en de voorbeelden daarvan komen steeds dichter bij onze grens," zei de premier na een bijeenkomst met ministers en inlichtingenchefs. Deze uitspraak moet serieus worden genomen, vooral omdat het niet langer gaat om militaire operaties in de verte, maar om incidenten die zich pal aan de Poolse grens afspelen.

Tusk merkte iets nog verontrustender op: Rusland hoeft Poolse steden niet rechtstreeks aan te vallen om ernstige schade aan te richten. Het destabiliseren van grensovergangen, spoorvervoer, werkplekken en cruciale infrastructuur is al genoeg. "We wisten dat het Russische plan erop gericht was de Oekraïense grensovergangen te ontwrichten, te verlammen en misschien zelfs te vernietigen, dus dit geldt ook voor ons land", zei de premier.

Dit is belangrijk omdat moderne oorlogsvoering niet hoeft te beginnen met colonnes tanks die de grens oversteken. Het kan beginnen met sabotage, een cyberaanval, een doorgesneden spoorlijn, beschadigde energie-infrastructuur of drones die in de buurt van belangrijke faciliteiten verschijnen. Tusk sprak rechtstreeks over nieuwe straaljagerdrones, waarvan het "bereik en de precisie alarmerend zijn". Dit soort dreiging kan bijzonder moeilijk te beheersen zijn, omdat er niet altijd tijd is voor langdurige procedures en politieke beraadslagingen.

De premier benadrukte ook dat zelfs Oekraïne, met zijn ruime ervaring in de bestrijding van drones, niet alle machines kan onderscheppen. "Oekraïne, dat zeer goed voorbereid is op de verdediging tegen drones, is ook niet 100 procent effectief", zei hij. Dit zou ook in Polen een ontnuchterende gedachte moeten zijn. Er bestaat geen enkel defensiesysteem dat absolute veiligheid garandeert.

In deze context zijn de woorden van Tusk over het bewaren van de kalmte belangrijk. "We willen absoluut niet nerveus worden. Emoties zijn hier het minst gepast," zei hij. Dit is de juiste toon. De staat moet de dreiging niet bagatelliseren en ook niet in hysterie vervallen. De meest verstandige reactie is een verhoogde paraatheid van de strijdkrachten, de bescherming van cruciale infrastructuur en een snelle uitwisseling van informatie met bondgenoten.

Het is geen toeval dat Tusk ook spreekt over de noodzaak om "onze bondgenoten te mobiliseren". De veiligheid van Polen kan niet alleen op eigen capaciteiten berusten. In de huidige situatie is niet alleen het aantal troepen of defensiesystemen van belang, maar vooral de geloofwaardigheid van het gehele NAVO-systeem en de bereidheid van de geallieerde staten om gezamenlijk te reageren.

Het is bijzonder verontrustend dat Russische aanvallen zo dicht bij de grens plaatsvinden. De aanval bij de grensovergang Dorohusk-Yagodzin en de aanslag op de locomotief van de trein Kyiv-Warschau laten zien hoe klein de afstand tussen militaire operaties en Pools grondgebied tegenwoordig is. Dit is niet langer een abstracte kaart in een televisiestudio. Dit zijn plaatsen die zich op een paar honderd meter, of zelfs een paar kilometer, van Polen bevinden.

De komende weken zouden inderdaad wel eens moeilijker kunnen worden dan de voorgaande. Rusland test de veerkracht van Oekraïne, maar tegelijkertijd test het ook de reacties van de landen die Kyiv steunen. Polen staat in de voorhoede van deze test. Daarom zou de slechtst mogelijke reactie vandaag de dag zijn om onszelf wijs te maken dat er niets bijzonders aan de hand is. Tusk heeft gelijk: paniek is onnodig, maar illusies zouden nog veel gevaarlijker zijn.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku
#53
➤ Drones boven Polen, wat te doen? / UPDATE: Pools leger haalt verm...
Laatste bericht door Pieszyce - 14 september 2026, 19:52


UPDATE: Pools leger haalt vermoedelijke Russische drone uit de Oostzee

14 september2026

Het Poolse leger heeft een drone gelokaliseerd en geborgen uit de Oostzee, voor de noordwestkust van het land. Uit voorlopig onderzoek blijkt dat het om een Russische drone gaat, zo maakte minister van Defensie Władysław Kosiniak-Kamysz maandag bekend.


citaatfoto: Władysław Kosiniak-Kamysz  - gov.pl

Kosiniak-Kamysz, die ook vicepremier is, maakte de vondst bekend via het sociale mediaplatform X.

Hij verklaarde dat uit een eerste onderzoek bleek dat het onbemande toestel – dat werd aangetroffen nabij Rusinowo, vlak bij de populaire badplaats Jarosławiec – een Russische militaire drone was.

Volgens Kosiniak-Kamysz zijn deskundigen bezig de vindplaats en de geborgen apparatuur veilig te stellen.


citaatfoto:  TVN24.pl

Onderminister van Defensie Cezary Tomczyk, die maandag in het parlement naar het incident werd gevraagd, zei dat alles erop wees dat de drone van Russische oorsprong was.

Hij voegde eraan toe dat Polen "in veel opzichten" een belangrijk doelwit is voor Russische hybride aanvallen en surveillanceactiviteiten.

"Zolang de dreiging vanuit Rusland bestaat, zullen we op verschillende manieren op de proef worden gesteld," zei Tomczyk, waarbij hij het publiek opriep tot meer bewustzijn en weerbaarheid.

Hij zei dat Polen Russische surveillancevliegtuigen en gevechtsvliegtuigen boven internationale wateren in zijn exclusieve economische zone zal blijven onderscheppen.

Ook meldde hij dat het ministerie van Defensie meer informatie zou verstrekken zodra er nieuwe details over de drone bekend zouden worden.

Luitenant-kolonel Jacek Goryszewski, woordvoerder van het Operationeel Commando van de Poolse strijdkrachten, zei dat de drone in de Oostzee was gevonden door een hydrografisch schip van de marine.

Politie en militaire politie waren ter plaatse, en ook militaire explosievenexperts zouden het object gaan onderzoeken.

De autoriteiten vermoedden dat de drone vanuit internationale wateren was komen aandrijven, zo meldde persbureau IAR van de publieke omroep Polish Radio.

Luitenant-kolonel Dariusz Rozkosz, woordvoerder van de commandant van de militaire politie, bevestigde dat het object door het leger was gelokaliseerd en geborgen. "Alle diensten zijn ter plaatse – politie, militaire politie, grenswacht en de relevante diensten voor dit soort incidenten," vertelde Rozkosz aan het Poolse persbureau PAP.

Hij zei dat de autoriteiten moesten vaststellen of het toestel veilig was, voordat ze een gedetailleerd onderzoek konden uitvoeren en het konden veiligstellen.

Tijdens een speciale veiligheidsvergadering in Warschau op zondagavond verklaarde premier Donald Tusk dat Rusland de oorlog tegen Oekraïne aan het escaleren was en dat er steeds vaker tekenen van deze escalatie dicht bij de Poolse grens zichtbaar waren.

Naar aanleiding van Russische aanvallen op doelen in West-Oekraïne, vlak bij de Poolse grens, op zondagochtend, kondigde Tusk aan dat Polen extra maatregelen zou nemen om de veiligheid van de grenzen te waarborgen. Dit omvat onder meer een nauwere samenwerking tussen het leger, de politie, de grenswacht en de douane.

Poolse systemen detecteerden zondag een aanval met meer dan twaalf door straalmotoren aangedreven Geran-5-drones in West-Oekraïne. Het Poolse leger liet gevechtsvliegtuigen opstijgen, terwijl de autoriteiten inwoners van provincies nabij de Oekraïense grens waarschuwden voor een mogelijk gevaar.

Er werden twee drone-aanvallen gemeld in de directe nabijheid van de Poolse grens. Volgens functionarissen raakte bij een van de aanvallen een trein beschadigd op het station van Jahodyn in Oekraïne, op ongeveer twee kilometer van de grens.

De Oekraïense nieuwszender Suspilne meldde, op gezag van een adjunct-directeur van de Oekraïense staatsspoorwegmaatschappij Ukrzaliznytsia, dat de trein onderweg was van Kyiv naar Warschau.

Een tweede drone trof een locatie nabij een tankstation vlak bij de grensovergang Dorohusk-Jahodyn tussen Polen en Oekraïne, zo meldde persbureau PAP.

Rusland begon op 24 februari 2022 met een grootschalige invasie van Oekraïne, waarmee het grootste gewapende conflict in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog van start ging.

(gs)

Bron: IAR/PAP, polskieradio.pl by (gs)[/b]     English
#54


Trein met Boris Johnson reed vlak voor Russische aanval over Oekraïens spoor

Maurice Hettfleisch von Ehrenhelm
Nieuwsredacteur
13 sep 2026

Een trein met westerse politici en diplomaten is kort voor een Russische aanval op een trein in Oekraïne hetzelfde stuk spoor gepasseerd. Onder anderen de voormalige Britse premier Boris Johnson zat in de trein richting Polen.

De Europese diplomaten waren na een bezoek aan de Oekraïense hoofdstad Kyiv met de nachttrein onderweg naar Warschau. Zondagochtend voerde Rusland een grote aanval uit op doelen in West-Oekraïne, vlak bij de grens met Polen. Daarbij sloeg een drone in op een locomotief van een trein naar de Poolse hoofdstad.

Kort daarvoor was de chartertrein met de Europese diplomaten het traject gepasseerd, meldt de Zweedse politicus Carl Bildt op X. "Dat was niet onze trein, maar die slechts enkele minu .  . . . . . . .

Bron:   nu.nl . . . . .LEES hier verder . . . .
#55

Russische drone raakt Oekraïense trein bij Poolse grens  Video

14 sep 2026

Een trein met westerse politici en diplomaten was kort voor de Russische aanval op een trein in Oekraïne hetzelfde stuk spoor gepasseerd.

Video inslag . . . . . . .

Bron: nu.nl . .  . . .. .


#56


Russische drone raakt trein van Kyiv naar Warschau nabij Poolse grens

13 september 2026

Een Russische drone raakte de locomotief van een passagierstrein van Kyiv naar Warschau op ongeveer twee kilometer van de Poolse grens; er raakten geen passagiers gewond.


citaatfoto:  De "Kyiv Express"-trein van station Kyiv Pasazhyrskyi naar station Warszawa Wschodnia
na aankomst op het eindstation. RAIL P (RAIL.PHOTOGRAPHY), CC0, via Wikimedia Commons

Het incident vond plaats in de regio Wolynië, vlak bij de Poolse grens. Oleksandr Sjevtsjenko, adjunct-directeur personenvervoer bij de Oekraïense spoorwegen, bevestigde dit bericht aan de publieke omroep Suspilne.

De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha reageerde op X op de situatie met de woorden: "Russische barbaren staan voor jullie deur, beste partners."

De Poolse vicepremier en minister van Defensie Władysław Kosiniak-Kamysz verklaarde dat een van de drones die zondag Oekraïne aanvielen, insloeg op één kilometer van de Poolse grens, terwijl een andere op vijf kilometer afstand neerkwam. Hij gaf aan dat het ging om drones van het type Geran-5 (aangedreven door een straalmotor) en benadrukte dat het Poolse luchtruim niet was geschonden.

"In de vroege ochtend detecteerden onze systemen een aanval met meer dan twaalf Geran-5-drones met straalaandrijving in West-Oekraïne," schreef Kosiniak-Kamysz op X. Hij merkte op dat het Poolse luchtruim in de gaten werd gehouden door F-16-gevechtsvliegtuigen, helikopters en een SAAB-verkenningsvliegtuig, en herhaalde dat er geen sprake was van een grensschending.

Zondagochtend maakte het Operationeel Commando van de Strijdkrachten bekend dat er militaire vliegtuigen in het Poolse luchtruim actief waren vanwege Russische drone-activiteiten boven Oekraïne. Voor 10.00 uur meldde het commando dat de inzet van gevechtsvliegtuigen was beëindigd en bevestigde het dat het Poolse luchtruim niet was geschonden.

(pu)

Bron: IAR, PAP, polskieradio.pl  by (pu)    English
#57


De post-PiS-partij gaat tot het uiterste. Nu dreigt ze zelfs met een burgeroorlog.

Cezary Nowak
13 september 2026

In de Poolse politiek zijn we eraan gewend geraakt dat elke nieuwe ruzie wordt gepresenteerd als de ultieme gebeurtenis. Soms is het het einde van de democratie, soms van de staat, soms van de soevereiniteit. Maar wanneer politici die verbonden zijn aan de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) en haar groeiende aantal afsplitsingen het hebben over "grenzend aan een burgeroorlog", is het belangrijk om duidelijk te stellen: dit is niet zomaar een overdrijving. Het is ronduit onverantwoordelijk taalgebruik.


citaatfoto wiesci24.pl/

Krzysztof Szczucki, voormalig hoofd van het Regeringswetgevend Centrum, schetst een visie waarin de huidige regering zich voorbereidt om het Constitutioneel Hof over te nemen en vervolgens misschien zelfs Karol Nawrocki uit zijn functie als president te ontslaan. Hij levert geen enkel bewijs voor een dergelijk plan. In plaats daarvan zijn er vermoedens, analogieën, speculaties en politieke scenario's die rechtstreeks uit een thriller lijken te komen. "Sommigen beweren dat dit een proeftuin is voor wat er bij het Constitutioneel Hof gaat gebeuren," zegt hij over de gebeurtenissen rond de Academie voor Justitie.

De kern is precies dat "sommige mensen beweren". Op die manier kun je vrijwel elk verhaal construeren. Het is niet nodig om te specificeren wie het precies beweert, op welke basis, of welk bewijs er is. Het is voldoende om een mogelijkheid te suggereren en die vervolgens een paar minuten te bespreken alsof het een echt politiek plan is.

Vervolgens wordt de spanning nog verder opgevoerd. Szczucki bespreekt een hypothetische poging om de president af te zetten en concludeert: "Als deze mensen het zouden proberen, zouden ze een enorme opschudding veroorzaken. Ik denk dat we op de rand van een burgeroorlog zouden staan."

Burgeroorlog. Geen constitutionele crisis, geen jurisdictiegeschil, geen groot politiek conflict. Burgeroorlog.

Dit laat zien hoe ver het taalgebruik van de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) en de kringen die daarop volgden, is geëvolueerd. Als er geen effectief argument meer is, kun je altijd nog terugvallen op angst. Als de "aanval op de democratie" niet meer genoeg indruk maakt, rest er niets anders dan mensen te vertellen dat ze binnenkort tegenover elkaar op straat kunnen komen te staan. Zo ziet politieke woordinflatie eruit: elke volgende metafoor moet gevaarlijker zijn dan de vorige.

Wat bijzonder opmerkelijk is, is dat Szczucki zelf soms het gevaar van zo'n escalatie lijkt te erkennen. Hij roept demonstranten op zich verstandig te gedragen en geen schermutselingen met de politie aan te gaan. "We verdedigen instellingen, maar laten we ze verstandig verdedigen, binnen de grenzen van de wet," betoogt hij. Het is een verstandige uitspraak. Het is echter moeilijk te rijmen dat men de emoties op straat tempert en tegelijkertijd miljoenen mensen vertelt dat het land praktisch op de rand van een burgeroorlog staat.

De structuur van het hele verhaal is des te intrigerender. De politie wordt verondersteld een instrument van politiek geweld te zijn, de Academie van Justitie een proeftuin, het Constitutioneel Hof het volgende doelwit en Karol Nawrocki een potentieel slachtoffer van een door de regering geleide operatie. Al deze elementen vormen een dramatisch verhaal, maar er ontbreekt één ding: overtuigend bewijs dat een dergelijk plan daadwerkelijk bestaat.

Natuurlijk kan men kritiek uiten op het optreden van de regering ten aanzien van staatsinstellingen. Men kan discussiëren over de grenzen van de politiebevoegdheden, de status van het Constitutioneel Hof, de manier waarop personeelswisselingen worden doorgevoerd of de wettigheid van specifieke beslissingen. Daar is democratisch debat voor. Maar een juridisch geschil is één ding, en suggereren dat een burgeroorlog daarin zou kunnen eindigen, is iets heel anders.

De Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) en de post-PiS gedragen zich steeds meer alsof elke politieke nederlaag een ramp voor de staat betekent. Als hun tegenstander de verkiezingen wint, regeren ze niet alleen – ze "nemen de staat over". Als ze de leiding van een instelling veranderen, gaan ze geen juridisch geschil aan – ze organiseren een "coup". Als het conflict het Constitutioneel Hof betreft, staan we op het punt "een burgeroorlog" te beginnen.

Dergelijke retoriek kan zelfs de meest fervente kiezers mobiliseren. Politici moeten echter soms bedenken dat woorden gevolgen hebben. Dreigen met een burgeroorlog is geen teken van moed of inzicht. Het is een bewijs dat de politieke strijd aan kracht verliest.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku
#58


Budka haalt hard uit naar PiS.
"Politieke gangsters hebben radicale methoden nodig"


Cezary Nowak
13 september 2026

Borys Budka gebruikte harde, soms zelfs brute taal. "Vandalisme met een honkbalknuppel", "politieke gangsters", "totaalwapens"—dit zijn geen termen die je normaal gesproken associeert met een beleefd debat over de rechtsstaat.

Maar te midden van al deze commotie is het gemakkelijk om het belangrijkste punt uit het oog te verliezen: Budka beschrijft de realiteit die door Wet en Rechtvaardigheid is gecreëerd. Acht jaar lang heeft PiS grenzen verlegd, staatsinstellingen onderworpen aan haar eigen bevolking en beweerd dat alles geoorloofd is zolang het maar "onze" kant dient. Nu zijn politici van deze partij plotseling verontwaardigd dat iemand effectieve methoden wil toepassen op het systeem dat zij hebben achtergelaten.

Budka is hier heel direct over. "In een totale oorlog worden totale wapens gebruikt, maar aan de andere kant hebben we politieke gangsters", stelde hij. Natuurlijk kan de staat geen "oorlog" voeren tegen burgers of de oppositie. Evenmin kan de staat buiten de wet opereren. Maar de strekking van Budka's politieke metafoor is moeilijk te missen. Jarenlang heeft PiS staatsinstellingen behandeld als te veroveren gebied, niet als een algemeen belang. Het Constitutioneel Hof is daarvan een van de meest sprekende voorbeelden.

Daarom is de beschuldiging dat de huidige meerderheid "in de voetsporen van Ziobro treedt" even effectief als oppervlakkig. Er is een fundamenteel verschil tussen het overnemen van instellingen om ze aan de partij te onderwerpen en het proberen om hun normale functioneren te herstellen. Men kan discussiëren over specifieke oplossingen, men kan de kandidatuur van Maciej Berek bekritiseren, maar het is onmogelijk te doen alsof de huidige situatie spontaan is ontstaan. Het is een gevolg van beslissingen die PiS in de afgelopen acht jaar heeft genomen.

Budka herinnert eraan dat hij zelf heeft deelgenomen aan protesten tegen de afbraak van het rechtssysteem. "Ik heb ook meegedaan aan de protesten en ik heb gestreden om te voorkomen dat het Constitutioneel Hof zou veranderen in wat het nu is geworden," zei hij. Vandaag de dag trekt hij een nogal bittere conclusie uit die ervaringen: een beroep doen op de goede wil van de andere partij is niet genoeg. "Als het niet kan zoals de ngo's het voor ogen hadden, dan moet het op een brute, maar effectieve en legale manier gebeuren."

En die laatste woorden zijn hier cruciaal: "legaal." Het gaat hier niet om vergelding, wraak of het overtreden van procedures. Het gaat erom dat de staat zijn eigen beslissingen kan uitvoeren en niet gegijzeld wordt door mensen die in instellingen zijn geplaatst om een regeringswisseling te blokkeren. Een democratie die machteloos moet toekijken hoe haar eigen lichaam verlamd raakt, houdt al snel op een effectieve democratie te zijn.

Budka gebruikte ook treffend de vergelijking met een "honkbalhooligan". "Ik vind het moeilijk om met madeliefjes naar hem toe te gaan," zei hij. Je kunt je neus ophalen voor de stijl, maar het beeld is duidelijk. Als de ene partij jarenlang normen heeft genegeerd, instellingen heeft gekaapt en daarbinnen politieke bolwerken heeft opgebouwd, kan de andere partij zich niet beperken tot hoogdravende verklaringen en verwachten dat alles vanzelf goed komt.

Het meest kenmerkend in deze context is de verontwaardiging van de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS). De partij, die jarenlang werd beschuldigd van het ondermijnen van het rechtssysteem, presenteert zich nu bijna als de hoeder van institutionele finesse. Het is inderdaad, zoals Budka in een andere context zei, "de Himalaya van de hypocrisie".

De staat moet daadkrachtig optreden, maar wel binnen de grenzen van de wet. Als dit is wat Budka bedoelt met "radicale methoden", dan valt daar moeilijk tegenin te brengen. Na acht jaar PiS-regering is het probleem niet een overdaad aan daadkracht. Het probleem is dat er te lang van werd uitgegaan dat de politieke bolwerken van de vorige regering vanzelf zouden instorten.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku
#59

Sikorski maakte het duidelijk. Kyiv kan de UPA niet verheerlijken.

Cezary Nowak
13 september 2026

Radosław Sikorski zei in Kyiv iets wat in de Pools-Oekraïense betrekkingen vanzelfsprekend zou moeten zijn: Polen kan Oekraïne steunen, kan een bondgenoot zijn en kan de tragedie van de oorlog begrijpen, maar dit betekent niet dat het verplicht is te zwijgen wanneer het Oekraïense historische beleid de Poolse herinnering schaadt. En juist daarom verdienen de woorden van de minister van Buitenlandse Zaken steun. Ze zijn vastberaden, maar niet hysterisch. Kritisch, maar zonder anti-Oekraïense retoriek.

Het besluit van Volodymyr Zelensky om een van de Oekraïense militaire eenheden te vernoemen naar de Helden van de UPA heeft de spanningen tussen Warschau en Kyiv verder aangewakkerd. Men zou natuurlijk kunnen verklaren dat de Oekraïense historische herinnering zich onder andere omstandigheden heeft ontwikkeld dan in Polen, en dat de oorlog met Rusland een bijzonder intense zoektocht naar symbolen van nationaal verzet aanwakkert. Maar er is een punt voorbij waar een dergelijke verklaring niet langer volstaat. Voor Polen is de UPA geen neutraal symbool van de strijd voor onafhankelijkheid. Het is een organisatie die vooral geassocieerd wordt met de massamoord op Poolse burgers.

Sikorski zei het zonder diplomatieke omwegen. "De UPA hing de ideologie van één natie aan, begrepen als een staat zonder nationale minderheden, en voerde een campagne van etnische zuivering waarbij tienduizenden mensen werden vermoord," zei hij. Het is moeilijk te verwachten dat het hoofd van de Poolse diplomatie in zo'n kwestie eufemismen zal gebruiken, simpelweg omdat de gesprekspartner een land is dat Polen al jaren helpt.

Dit is precies waar een volwassen buitenlands beleid om draait. Een bondgenoot is niet iemand met wie je het ongeacht de omstandigheden eens moet zijn. Integendeel, landen die echt dicht bij elkaar staan, zouden moeilijke zaken moeten kunnen bespreken. Polen hoeft niet te kiezen tussen steun aan Oekraïne en het verdedigen van zijn eigen historische herinnering. Dat is een valse tegenstelling. Men kan tegelijkertijd een onafhankelijk Oekraïne strategisch belangrijk achten voor de Poolse veiligheid en de Oekraïners vertellen dat de verering van de UPA onaanvaardbaar is voor Polen.

Het belangrijkste in Sikorski's verklaring was echter iets anders. De minister beperkte zich niet tot veroordeling. Hij wees erop dat Oekraïne zulke controversiële beschermheren echt niet nodig heeft. "Als Oekraïners hebben jullie genoeg echte helden. Zet geen mensen met dubieuze prestaties op een voetstuk, want daarmee doen jullie jezelf geen recht," zei hij. Dit is een veel sterker argument dan weer een historische discussie. Oekraïne heeft immers zijn eigen hedendaagse helden, mensen die vochten en stierven ter verdediging van het land. Het hoeft zijn identiteit niet uitsluitend te baseren op figuren en organisaties die een dramatische erfenis achterlaten.

Sikorski voegde er treffend aan toe: "En als jullie dit doen, wees dan niet verbaasd als het controversieel is." Deze ene zin vat het fundamentele probleem samen. Kyiv heeft het recht om zijn eigen herinneringsbeleid te voeren, maar kan niet verwachten dat Polen onverschillig staat tegenover de inhoud ervan. Voor Polen is de geschiedenis van de UPA geen buitenlands academisch debat. Het betreft duizenden families, slachtoffers en plaatsen waarvan de herinneringen nog steeds levendig zijn.

Het is niet anti-Oekraïens om deze feiten in herinnering te brengen. Het zou juist anti-Oekraïens zijn om te beweren dat beide naties niet in staat zijn tot een eerlijk gesprek over de geschiedenis en dat het daarom beter is om bepaalde zaken onbesproken te laten. Sikorski koos een andere weg: steun voor Oekraïne zonder historisch geheugenverlies. En juist deze aanpak biedt een grotere kans op een duurzaam Pools-Oekraïens partnerschap dan het onder het tapijt vegen van de moeilijkste kwesties.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku
#60


Nawrocki ontdekt het "echte Polen".
Presidentieel populisme op het oogstfeestpodium


Cezary Nowak
13 september 2026

Karol Nawrocki reisde naar de regio Podkarpacie en deed precies wat je zou verwachten: in plaats van de boeren te vertellen over hun echte problemen, vertelde hij hen over de duizendjarige geschiedenis van Polen, Koninklijke insignes, christelijke waarden en de verbondenheid met het land. Het klonk allemaal plechtig, vertrouwd en veilig. Je zou echter waarschijnlijk meer verwachten van de president van de republiek dan een vlotte uiteenzetting van een catalogus van symbolen die goed resoneren tijdens een oogstfeest.

"Polen is iets groots omdat het al meer dan duizend jaar bestaat," zei Nawrocki, terwijl hij de oogstkransen bekeek. Toen zag hij de koninklijke insignes erin en verklaarde dat "het Poolse platteland nooit zal vergeten, en niet vergeten is," de duizendjarige continuïteit van de staat. De historische juistheid van zo'n visie kan zeker worden betwist, maar iets anders is belangrijker. Wat betekent dit nu eigenlijk voor de moderne boer?

Niet veel. Een boer is niet alleen geïnteresseerd in een koninklijke kroon geweven van korenaren, maar ook in inkoopprijzen, kunstmest, brandstof- en energiekosten, kredietbeschikbaarheid, buitenlandse concurrentie, het landbouwbeleid van de Europese Unie en de winstgevendheid van de productie. Het Poolse platteland is geen openluchtmuseum waar politici op de maat van volksliederen kunnen rondwandelen en nationale tradities kunnen vertellen. Het maakt deel uit van een moderne economie en kampt met problemen die concrete oplossingen vereisen.

Nawrocki koos echter voor een veel gemakkelijkere weg. "Polen op het Poolse platteland, in onze harten, is gebouwd op christelijke waarden, die ook standhouden," betoogde hij. En hier begint het pure populisme. De president biedt geen oplossing voor het probleem; hij bouwt een emotionele gemeenschap: wij, het Poolse platteland, het christendom, traditie, duizend jaar geschiedenis. Alles wat positieve associaties oproept bij zijn politieke achterban wordt samengebracht in één opvallende oogstkrans.

Nog kenmerkender waren de woorden: "We keren terug naar de traditie waarin de president van Polen dicht bij het volk en het land staat." Dit klinkt uitstekend, totdat we proberen de werkelijke betekenis ervan te achterhalen. Waren eerdere presidenten afstandelijk van het volk? Wordt een staatshoofd "dicht bij het land" simpelweg door het oogstfeest bij te wonen? Of moet de nabijheid van boeren misschien worden afgemeten aan de effectiviteit van het staatsoptreden, in plaats van aan het aantal patriottische verklaringen dat vanaf het podium wordt uitgesproken?

Nawrocki bedankte de Vrouwenverenigingen op het Platteland, de Vrijwillige Brandweer (OSP), lokale overheidsfunctionarissen en boeren. En dat was goed, want ze verdienen die dankbetuigingen ongetwijfeld. Het probleem ontstaat wanneer de dankbetuigingen niet worden gevolgd door enige serieuze reflectie, en de hele toespraak ondergeschikt is aan het schetsen van een beeld van de president als een man van "gewone Polen", die aan de kant van de traditie staat tegen een vaag gedefinieerde moderniteit.

Dit is een oud en buitengewoon effectief populistisch mechanisme. Het is niet nodig om een programma te presenteren of complexe economische verhoudingen uit te leggen. Het is voldoende om mensen te vertellen dat ze het zout der aarde zijn, hoeders van de Poolse identiteit, het christendom en een duizendjarige traditie. En dan te suggereren dat de president hun wereld het beste begrijpt.

Boeren verdienen echter meer dan politieke frasen. Het Poolse platteland van de 21e eeuw heeft behoefte aan een gesprek over geld, de markt, voedselzekerheid en de toekomst van de landbouw. Een krans van korenaren mag dan een mooi symbool zijn, maar die betaalt de kunstmestrekening niet. En dat is precies wat er in Nawrocki's toespraak ontbrak: concrete details. Wat overbleef waren symbolen, emotie en grootse woorden.

Precies waar populisme op gedijt.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku