Bosacki sprak de waarheid over Nawrocki. Een natie heeft het recht om een fout te maken

[Pieszyce]

Bosacki sprak de waarheid over Nawrocki.
Een natie heeft het recht om een fout te maken

Cezary Nowak
21 oktober 2026

Marcin Bosacki zei iets wat de meeste politici in het openbaar niet zouden durven uitspreken: het Poolse volk heeft een fout gemaakt door Karol Nawrocki tot president te kiezen. Hoewel zijn woorden de journalist van TVN24 die het interview afnam verrasten, is het lastig vol te houden dat de onderminister van Buitenlandse Zaken ongelijk heeft. Democratie geeft burgers het recht hun vertegenwoordigers te kiezen, maar biedt geen garantie dat elke keuze een goede is. Het impliceert evenmin dat een politicus, eenmaal gekozen, gevrijwaard moet blijven van kritiek.

"Ik geloof dat het een fout was. Zelfs grote naties maken wel eens fouten", zei Bosacki, verwijzend naar de overwinning van Nawrocki bij de presidentsverkiezingen. Deze uitspraak zou het vertrekpunt moeten zijn voor een serieus debat over politieke verantwoordelijkheid, in plaats van een aanleiding voor wéér een rel over een vermeende belediging van de kiezers.

Want staat kritiek op een besluit van de meerderheid werkelijk gelijk aan een miskenning van de democratie? Integendeel. De essentie van democratie schuilt juist in het vermogen om niet alleen politici, maar ook de gevolgen van electorale keuzes te evalueren. Als elk besluit bij de stembus als onfeilbaar zou worden beschouwd, zou er geen ruimte meer zijn voor democratisch debat, voor het bijstellen van standpunten of voor het ter verantwoording roepen van de machthebbers.

Het probleem met het presidentschap van Nawrocki is vooral dat hij, in plaats van op te treden als scheidsrechter en hoeder van het staatsbelang, zich maar al te vaak gedraagt als een politieke tegenstander van de huidige parlementaire meerderheid. Conservatieve overtuigingen zijn op zichzelf natuurlijk niet verwerpelijk. Het probleem ontstaat wanneer die overtuigingen het lot gaan bepalen van wetgeving die bedoeld is om oplossingen te bieden voor de reële uitdagingen waar burgers mee te maken hebben.

De kwestie van abortus is hier een treffend voorbeeld van. De Sejm heeft onlangs twee wetsvoorstellen aangenomen die beogen de huidige regelgeving te versoepelen: het ene voorziet in een gedeeltelijke decriminalisering van abortus, terwijl het andere de mogelijkheid herstelt om een zwangerschap te beëindigen in gevallen waarin sprake is van ernstige foetale afwijkingen. Hoewel deze maatregelen nog lang niet neerkomen op een volledige wettelijke liberalisering, vormen ze een belangrijke stap in de richting van het herstellen van een basisgevoel van veiligheid voor vrouwen.

Nu dreigt dit hele initiatief echter te worden gedwarsboomd door een presidentieel veto. Nawrocki steekt zijn verzet tegen een liberalisering van de abortuswetgeving niet onder stoelen of banken; de zorgen over het lot van deze wetsvoorstellen zijn dan ook volkomen terecht – een punt dat door Bosacki werd onderstreept.

"Helaas zou het kunnen blijken dat de ongelukkige keuze voor Karol Nawrocki als president ook op dit vlak gevolgen heeft", merkte de onderminister op. Het is lastig om een treffender samenvatting te vinden voor een situatie waarin een verkiezingsuitslag van enkele maanden geleden veranderingen kan blokkeren waar een deel van de bevolking naar verlangt.

Konrad Piasecki merkte op dat politici zelden durven te suggereren dat het land een fout heeft gemaakt. Bosacki antwoordde: "Ik vind het beter om eerlijk te zijn dan om burgers altijd maar te vleien voor keuzes die soms misschien niet zo verstandig waren."

Juist die eerlijkheid verdient waardering. De Poolse politiek lijdt al jaren onder een overmaat aan berekening en een gebrek aan moed. Politici houden vaak vol dat de kiezer altijd gelijk heeft – zelfs wanneer ze er in besloten kring heel anders over denken. Bosacki verwerpt deze gemakzuchtige schijnheiligheid.

Het is vermeldenswaard dat de onderminister het principe van democratische presidentsverkiezingen op zichzelf niet ter discussie stelt. Integendeel, hij erkent dat Nawrocki waarschijnlijk voldoende stemmen heeft gekregen om te winnen. Hij maakt daarmee een onderscheid tussen de legitimiteit van de verkiezing en de politieke gevolgen ervan – een fundamenteel onderscheid, dat in het huidige publieke debat echter steeds vaker over het hoofd wordt gezien.

Nawrocki heeft uiteraard recht op zijn eigen overtuigingen, maar hij kan er niet vanuit gaan dat een presidentieel mandaat hem immuun maakt voor politieke kritiek. Burgers hebben op hun beurt het recht om van mening te veranderen over de persoon aan wie zij het hoogste ambt in het land hebben toevertrouwd.

Bosacki wijst op een voor de hand liggende waarheid: een democratische verkiezing is geen garantie voor politieke wijsheid. Bovendien getuigt oprecht respect voor burgers er juist van dat men hen ook ongemakkelijke waarheden durft te vertellen – zelfs wanneer die waarheden betrekking hebben op fouten die bij de stembus zijn gemaakt.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku