Niemand kan rechter zijn in zijn eigen zaak – en toch zijn PiS-leugenrechters dat wel

[Pieszyce]

Niemand kan rechter zijn in zijn eigen zaak – en toch zijn PiS-leugenrechters dat wel

Karolina Gorczycka
25 juni 2025

"Nemo iudex in causa sua" – dit principe is geen Latijnse versiertruc in de juridische leerboeken. Het vormt de basis van een beschaafd rechtssysteem, waarop het hele systeem van een democratische rechtsstaat is gebouwd. Dit principe geldt in strafzaken, civiele en bestuursrechtelijke procedures, en – misschien wel het meest – in rechtszaken van systemische betekenis, zoals de uitspraak over de geldigheid van presidentsverkiezingen.

Intussen is dit principe in Polen met voeten getreden door mensen die beweren rechter te zijn. Mensen die zitting hebben in de Kamer van Buitengewone Controle en Publieke Zaken van het Hooggerechtshof – een kamer die in flagrante strijd met de wet is opgericht – oordelen over de geldigheid van verkiezingen, d.w.z. over hun eigen politieke en professionele keuze om wel of niet te zijn. Want laten we ons geen illusies maken: als Rafał Trzaskowski de verkiezingen zou winnen, zou een van zijn eerste daden zijn om juist deze kamer, gevuld met zogenaamde neorechters, te liquideren, wier rechtmatigheid door zowel nationale rechtbanken als het Hof van Justitie van de EU in twijfel is getrokken.

Er zijn dus mensen die rechtspreken wier persoonlijke belang het is om de verkiezingen als geldig te erkennen. Twee van hen – en dat is het benadrukken waard – hadden de moed om dat toe te geven en zich terug te trekken uit de procedure. Hoe werden ze behandeld? Ze werden uit de rechtspraak gezet door Małgorzata Manowska, voormalig viceminister onder Ziobro en de huidige eerste president van het Hooggerechtshof. Een straf voor eerlijkheid. Zo werd het persoonlijke en politieke belang van de leden van deze kamer het doorslaggevende criterium voor rechtspraak. Dit is niet langer een schending van de Grondwet – het is een politieke misdaad tegen het publieke vertrouwen.

Waarom liegt de rechter, de voormalige viceminister onder Ziobro, Małgorzata Manowska, niet dat de geldigheid van de verkiezingen beoordeeld moet worden door:

- de volledige rechtbank van het Hooggerechtshof?
- de vijftien hoogste rechters?

- of de Arbeiderskamer, die de verkiezingsprotesten vóór de PiS-deformatie behandelde?

Omdat de uitkomst van de uitspraak toen waarschijnlijk anders zou zijn geweest. En het huidige systeem, dat zijn macht niet ontleent aan verkiezingen, maar aan machinaties, kan dit niet toestaan. Als de beslissing over de geldigheid van verkiezingen wordt genomen door mensen die er onderdaan van zouden moeten zijn, en niet door een rechter, dan hebben we geen te maken met democratie. We hebben te maken met een farce, met een hybride systeem dat de versieringen van de rechtsstaat in stand houdt, maar van binnen verrot, partijdig en ziek is.

En als Karol Nawrocki, een man die president van alle Polen wil worden, vandaag de dag geen transparantie en een volledige hertelling eist waar ernstige twijfels bestaan, dan verdient hij dit ambt niet.

Meer dan 10 miljoen kiezers hebben het recht dit vonnis niet te erkennen als het wordt uitgesproken in een sfeer van hypocrisie, belangenverstrengeling en gebrek aan rechtsgrondslag. En misschien is dat precies waar het om draait: dat Polen nooit uit de chaos komt. Dat de oorlog om de waarheid die getoond mag worden, niet doorgaat.

Maar als we blijven doen alsof "het maar verkiezingen zijn", "het maar een procedure is", dan verliezen we de restanten van de democratie. En we zullen ze nooit meer terugkrijgen.

Wie wil chaos in Polen? Rusland. PiS voert Poetins plan uit.

Bron:  wiesci24.pl przez Karolina Gorczycka      język po Polsku