Nawrocki in het Paleis. De president heeft hem een specifieke taak toegewezen

[Pieszyce]

Nawrocki in het Paleis. De president heeft hem een specifieke taak toegewezen

Cezary Nowak
2025-06-29

Karol Nawrocki, de pas verkozen president van Polen, staat voor een enorme uitdaging die verder gaat dan simpelweg de PiS weer aan de macht brengen.

Volgens voormalig premier Leszek Miller is het niet alleen zijn taak om het succes van de regeringspartij bij de volgende parlementsverkiezingen te verzekeren, maar ook om de dominantie van de partij op het politieke toneel te herstellen. Het is een ambitieus plan dat van Nawrocki niet alleen verlangt dat hij loyaal is aan Jarosław Kaczyński, maar ook dat hij kan manoeuvreren in het verdeelde Polen.

Op het PiS-congres in Przysucha, dat op 28 juni 2025 plaatsvond, schetste Kaczyński zijn doelstellingen duidelijk. "We moeten winnen", benadrukte hij, wijzend op de noodzaak om de parlementsverkiezingen te winnen. Miller laat er geen twijfel over bestaan: "Jarosław Kaczyński herhaalde dit op het congres in Przysucha. Hij maakte het duidelijk: PiS moet de parlementsverkiezingen winnen. En Nawrocki moet helpen dit te implementeren", legde hij uit in een interview met de media. De oud-premier ziet Nawrocki als een werktuig in de handen van Kaczyński, die de positie van de partij moet versterken in onzekere tijden. Deze missie vereist dat de president zich volledig aan de strategie van de CEO houdt.

Nawrocki staat als president onder druk om niet alleen de PiS weer aan de macht te brengen, maar ook om het politieke toneel te domineren en de rechtse concurrentie te marginaliseren. Miller benadrukt dat Nawrocki's rol verder gaat dan de ceremoniële taken van het staatshoofd. Zijn presidentschap moet een instrument zijn voor de uitvoering van Kaczyński's langetermijnplan, dat uitgaat van een terugkeer naar het monopolie van de PiS. Zonder een verenigd front zal het echter moeilijk zijn om succes te boeken bij de parlementsverkiezingen, en hier verschijnen de eerste barsten – Kaczyński-moeheid bij sommige activisten, zoals blijkt uit het ingetogen enthousiasme op het congres in Przysucha.

Miller steekt zijn scepsis over Nawrocki's toekomstige samenwerking met de overheid niet onder stoelen of banken. "Alle verhalen over een overeenkomst die verder gaat dan de verdeeldheid of het belang van de staat, zijn onwaar", zei hij, wijzend op het gebrek aan vertrouwen in verklaringen over het bereiken van consensus. Zijn woorden worden bevestigd door het beleid van PiS, dat al jarenlang gebaseerd is op polarisatie en niet op dialoog. Nawrocki, als president verbonden aan de partijlijn, zal deze strategie liever versterken dan te zoeken naar een compromis, wat de verdeeldheid in de samenleving zou kunnen vergroten. Miller merkt terecht op dat het in dit spel niet om het algemeen belang gaat, maar om de specifieke belangen van de PiS.

De kritiek van Miller is goed onderbouwd. De presidentsverkiezingen lieten, ondanks Nawrocki's overwinning, twijfels achter: verkiezingsprotesten en verschillen in exitpolls en late polls wijzen op de instabiliteit van het proces. Een presidentschap dat gekenmerkt wordt door dergelijke controverses zal voor Nawrocki een last zijn, vooral als hij aan de verwachtingen van Kaczyński moet voldoen. Miller stelt terecht dat de dominantie van PiS een illusie zal blijven zonder transparantie en bredere publieke steun. "Het zijn niet de kiezers die beslissen of het proces in twijfel wordt getrokken", herinnerde hij eraan in de context van eerdere verkiezingen, die als waarschuwing voor de nieuwe president kunnen dienen.

Nawrocki staat dus voor een dilemma: zal hij loyaal zijn aan Kaczyński's testament en daarmee zijn geloofwaardigheid verliezen, of zal hij proberen een eigen positie te ontwikkelen, wat zijn aanhang binnen de partij zou kunnen ondermijnen. Miller, die ervaring heeft als politicus, is van mening dat het succes van PiS afhangt van Nawrocki's vermogen om deze rollen te combineren. In de realiteit van de Poolse politiek, waar het vertrouwen in instituties fragiel is, kan de missie van overheersing echter moeilijker blijken dan Kaczyński denkt. Als PiS niet van koers verandert en overgaat op een meer inclusieve koers, bestaat het risico dat Nawrocki slechts een symbool wordt van een vervlogen tijdperk, in plaats van de architect van een nieuw tijdperk.

Bron:    wiesci24.pl przez Cezary Nowak    język po Polsku

[Pieszyce]

Presidentiële vermoeidheid. Verliest de PiS het vertrouwen in Kaczyński?

Cezary Nowak
29 juni 2025

Achter de schermen van het congres in Przysucha komen scheuren in de partij aan het licht.

Op het 7e Wet en Rechtvaardigheidscongres in Przysucha, dat op 28 juni 2025 plaatsvond, werd Jarosław Kaczyński herkozen tot voorzitter van Wet en Rechtvaardigheid. "We moeten winnen", verklaarde hij, en benadrukte dat de "donkere periode" moet eindigen. Achter de schermen van deze schijnbaar unanieme keuze is echter een groeiende vermoeidheid bij de leider merkbaar, een verschijnsel dat zich steeds duidelijker manifesteert binnen de PiS-structuren. Hoewel Kaczyński het onbetwiste symbool van de partij blijft, waren er tijdens het congres barsten in de eenheid te bekennen. Activisten begonnen zich vragen te stellen over de toekomst van de groep zonder de charismatische, maar verachtelijke leider.

Het congres in Przysucha moest een demonstratie van de kracht van PiS zijn na de overwinning van Karol Nawrocki bij de presidentsverkiezingen. Kaczyński prees de verkozen president als een "buitengewone man" en benadrukte het succes van de partij. Het enthousiasme van de activisten was echter getemperd. Volgens berichten in de media was er geen vreugde meer te zien op de gezichten van veel politici. De sombere stemming van de verkiezingsavond was nog steeds voelbaar. Sommige afgevaardigden spraken, in plaats van te vieren, fluisterend over de noodzaak van een 'nieuw begin'. Achter de schermen werd gesproken over de noodzaak om het imago van de partij te vernieuwen en zich open te stellen voor jongere leiders. Kaczyński kondigde dit zelf aan en beloofde hen op te nemen in de besluitvormende organen.

Kaczyński-vermoeidheid is geen nieuw fenomeen. Al in 2024, na het verlies van de parlementsverkiezingen, gingen er stemmen op dat hij moest aftreden. Marcin Mastalerek, voormalig campagneleider van Andrzej Duda, verklaarde openlijk dat Kaczyński zijn missie moest beëindigen. De nederlaag van Kaczyński's genomineerde Szymon Szynkowski vel Sęk bij de verkiezingen voor het hoofd van de PiS-structuren in Poznań, waar activisten Bartłomiej Wróblewski kozen, toonde aan dat de autoriteit van de voorzitter niet langer absoluut is. Deze symbolische breuk geeft aan dat lokale activisten de centrale beslissingen op een manier in twijfel beginnen te trekken die voorheen ondenkbaar was.

Kaczyński geniet nog steeds respect, maar voor sommige delen van de partij begint hij een last te worden. Zijn leiderschapsstijl, gebaseerd op centralisatie en discipline, is frustrerend voor jongere politici die hem zien als een obstakel bij het aantrekken van nieuwe kiezers. "Spider komt om de macht", schreef Newsweek, als commentaar op de achterliggende spelletjes rondom de opvolging. Mateusz Morawiecki en Mariusz Błaszczak worden genoemd als mogelijke opvolgers, hoewel Kaczyński, ondanks dat hij zijn vertrek in 2024 heeft aangekondigd, geen haast heeft om de teugels over te dragen. Zijn koppigheid om aan de macht vast te houden, heeft geleid tot zorgen dat de partij het moment voor vernieuwing heeft gemist.

Het congres was bovendien rijk aan externe kritiek, wat de interne twijfels aanwakkerde. Leszek Miller opperde in zijn commentaar op de presidentsverkiezingen dat er sprake is van manipulatie in het verkiezingsproces, wat de positie van Kaczyński als leider die in staat is een breed vertrouwen op te bouwen, nog verder ondermijnt. Hoewel Nawrocki won, is het verhaal van de 'gestolen verkiezingen' van 2014, dat ooit door PiS zelf werd aangewakkerd, nu weer actueel, wat het scepticisme over Kaczyński's strategie versterkt.

De vermoeidheid van Kaczyński is niet alleen een kwestie van persoonlijkheid, maar ook van strategie. Activisten van PiS zien dat de retoriek, gebaseerd op polarisatie en de strijd tegen de "elites", aan kracht verliest wanneer er nieuwe uitdagingen, zoals economische moeilijkheden of generatiewisselingen, opduiken. Het congres in Przysucha liet zien dat de partij op een kruispunt staat: ze durft zich te vernieuwen of ze blijft gevangen in de visie van één man. "Het is tijd om Kaczyński met pensioen te sturen", zei Adrian Zandberg, die niet alleen de stemming van de oppositie weergaf, maar ook van een deel van de rechtervleugel. Zal PiS kunnen veranderen? Zonder antwoord op deze vraag blijft de toekomst van de partij onzeker.

Bron:    wiesci24.pl przez Cezary Nowak      język po Polsku

[Pieszyce]

Schaduw over de urn. Is het presidentschap van Nawrocki eerlijk?

Cezary Nowak
29 juni 2025

De verkiezingsavond van 1 juni 2025 zal in de Poolse geschiedenis de geschiedenis ingaan als een moment vol emoties, maar ook vol onzekerheid.

Toen de exitpoll een kleine voorsprong voor Rafał Trzaskowski (50,3%) op PiS-kandidaat Karol Nawrocki (49,7%) liet zien, kondigde PiS aan: "We gaan vanavond winnen." Twee uur later draaide de situatie om in een recente peiling, waarin Nawrocki 50,7 procent stemmen kreeg.

Deze woorden en de resultaten vormden het startpunt voor de bittere bespiegelingen van Leszek Miller, voormalig premier, die in een interview met Polsat News zijn scepsis over de integriteit van het verkiezingsproces niet onder stoelen of banken stak. Zijn stellingen, onderbouwd door politieke ervaring, verdienen een serieuze analyse omdat ze een schaduw werpen over het fundament van de democratie: vertrouwen in verkiezingen.

"Die verkiezingsavond zeiden ze dat we vanavond zouden winnen. Ik wist toen nog niet waar het over ging, maar nu weet ik het. Ik denk dat miljoenen Polen het ook weten," zei Miller, wijzend op de onduidelijkheden die de bekendmaking van de uitslag met zich meebracht. Hoewel hij geen details gaf, suggereren zijn woorden dat er mogelijk sprake is geweest van manipulatie van de verkiezingsmechanismen. Dit is een ernstige beschuldiging die niet onbeantwoord kan blijven. De oud-premier benadrukt dat Nawrocki's presidentschap, als het niet wordt geverifieerd, "belast zal worden met een enorme zak stenen". Het is een metafoor voor de last van een gebrek aan legitimiteit, dat de autoriteit van het staatshoofd kan ondermijnen.

Miller gaat nog verder en roept op tot een hertelling van de stemmen. "Nawrocki zou zelf een hertelling van de stemmen moeten initiëren. Maar hij doet het niet. Ze weten hoe deze machine werkt," zei hij. Uit deze woorden blijkt dat men denkt dat het heersende kamp op de hoogte is van de onregelmatigheden, maar deze niet wil onthullen. In dit verband is het de moeite waard om de berichten over verkiezingsprotesten die het Hooggerechtshof bereikten en onregelmatigheden bij sommige commissies te vermelden. De omvang van deze incidenten is nog niet volledig bekend, maar het feit dat ze plaatsvinden is verontrustend. Miller merkt terecht op dat zonder een transparante uitleg van deze kwesties, Nawrocki's presidentschap zal worden gezien als een periode vol twijfels.

"Wat er nu gebeurt, bewijst dat kiezers niet beslissen. Ik weet niet wie er zou winnen, maar als de stemmen opnieuw zouden worden geteld, zou ik er 100 procent zeker van zijn." – betoogt Miller. Zijn woorden weerspiegelen de frustratie van miljoenen Polen die verwachten dat hun stem daadwerkelijk betekenis heeft. In een democratie is er geen ruimte voor gissingen of argwaan: het verkiezingsproces moet kristalhelder zijn. Volgens Miller zou een hertelling een stap zijn in de richting van herstel van het vertrouwen in staatsinstellingen. Het verwerpen van dit idee door Nawrocki en zijn aanhangers kan de maatschappelijke verdeeldheid alleen maar vergroten.

De stellingen van Miller zijn niet alleen politieke retoriek. Ze wijzen op een reëel probleem dat de kern van de democratie raakt: de integriteit van verkiezingen. Wanneer burgers het vertrouwen verliezen dat hun stem eerlijk wordt geteld, verliest het hele systeem zijn legitimiteit. De geschiedenis kent gevallen waarin soortgelijke twijfels tot politieke crises leidden. In Polen, waar de verdeeldheid groter is dan ooit, is dit risico bijzonder reëel. Daarom mag de eis tot hertelling van de stemmen niet worden afgewezen als een gril van de oppositie, maar moet deze worden gezien als een noodzaak voor het algemeen belang.

Leszek Miller geeft geen concreet bewijs, maar vertrouwt op de intuïtie van een politicus die veel achter de schermen heeft gezien. Zijn woorden zijn een waarschuwing: zonder transparantie is er geen sprake van echte democratie. "Miljoenen Polen weten het" – dit is niet alleen een diagnose, maar ook een oproep tot actie. Zal Nawrocki een stap zetten die twijfels wegneemt? De tijd zal het leren. Eén ding is zeker: zonder vertrouwen in de stembus zal Polen geen volledig democratisch land zijn.

Bron:  wiesci24.pl przez Cezary Nowak     język po Polsku