Manowska verkeert in ernstige problemen. En drie strafrechtelijke aanklachten

[Pieszyce]

Manowska verkeert in ernstige problemen. En drie strafrechtelijke aanklachten

Cezary Nowak
16 juli 2025

Op 16 juli 2025 maakte het Openbaar Ministerie bekend dat het een verzoek had ingediend om de immuniteit van Małgorzata Manowska, rechter bij het Hooggerechtshof en voorzitter van de Staatsrechtbank, op te heffen.

De verzoeken, ingediend door de officier van justitie van de afdeling Binnenlandse Zaken, werden doorgestuurd naar de Kamer voor Beroepsaansprakelijkheid van het Hooggerechtshof en de Staatsrechtbank. Het Openbaar Ministerie is voornemens drie strafrechtelijke aanklachten in te dienen tegen Manowska, wegens machtsmisbruik en het niet nakomen van ambtelijke verplichtingen. Deze zaak wekt brede belangstelling omdat het een sleutelfiguur in het Poolse rechtssysteem betreft.

Het onderzoek naar de zaak van Małgorzata Manowska begon in september 2024 na een kennisgeving door acht leden van de Staatsrechtbank. Ook materiaal van de advocaten van rechter Paweł Juszczyszyn en andere documenten werden in de procedure opgenomen. Het Openbaar Ministerie heeft bewijsmateriaal verzameld dat wijst op mogelijke wetsovertredingen door Manowska in haar functie als eerste president van het Hooggerechtshof en voorzitter van de Staatsrechtbank. De verzoeken om opheffing van haar immuniteit vormen de volgende stap in de richting van het formeel indienen van aanklachten.

Het Openbaar Ministerie heeft drie hoofdaanklachten ingediend. De eerste betreft de periode van oktober 2021 tot juli 2022, toen Manowska, als eerste president van het Hooggerechtshof en voorzitter van de Raad van het Hooggerechtshof, zich schuldig zou hebben gemaakt aan onregelmatigheden tijdens de stemming. Volgens onderzoekers heeft ze het feit dat sommige leden van de Raad hun stem niet hadden uitgebracht, verkeerd geïnterpreteerd als "onthoudingen", wat ertoe leidde dat 24 resoluties geldig werden verklaard ondanks het ontbreken van het vereiste quorum. Volgens het Openbaar Ministerie vormde deze actie machtsmisbruik.

De tweede aanklacht betreft het niet nakomen van ambtelijke verplichtingen. In maart 2024 dienden zes leden van het Staatsgerechtshof een geldig verzoek in om een volledige zitting van het Tribunaal bijeen te roepen, maar Manowska verzuimde dit binnen de wettelijke termijn te doen. Het Openbaar Ministerie beschouwt dit als een schending van de taken van de presiderende rechter.

De derde aanklacht betreft het niet naleven van de definitieve uitspraak van de districtsrechtbank in Olsztyn uit 2021 in de zaak van rechter Paweł Juszczyszyn. Dit betreft de uitspraak van de Disciplinaire Kamer van het Hooggerechtshof, die Manowska ondanks een gerechtelijk bevel niet op de website van het Hooggerechtshof heeft gepubliceerd. Het Openbaar Ministerie stelt dat deze omissie rechter Juszczyszyn blootstelde aan reputatieschade en het algemeen belang schendt.

Małgorzata Manowska geniet dubbele immuniteit: als rechter van het Hooggerechtshof en als lid van het Staatsgerechtshof. Daarom moest het Openbaar Ministerie twee afzonderlijke verzoeken indienen om haar immuniteit op te heffen: bij de Beroepsaansprakelijkheidskamer van het Hooggerechtshof en bij de Staatsrechtbank. Alleen met instemming van beide instanties kan formeel een aanklacht worden ingediend. In documenten die op 16 juli 2025 werden ingediend, beschreef het Openbaar Ministerie gedetailleerd de feitelijke omstandigheden, de rechtsgrondslag en het verzamelde bewijsmateriaal.

Procureur-generaal Adam Bodnar, die commentaar gaf op de zaak op Platform X, benadrukte dat de acties van het Openbaar Ministerie voortvloeiden uit rapporten van de advocaten van rechter Juszczyszyns, rechters van het Hooggerechtshof en leden van de Staatsrechtbank. De zaak van Manowska past in de bredere context van discussies over hervormingen in de Poolse rechterlijke macht en de rol van rechters die zijn benoemd onder de regering van de partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS). Critici wijzen erop dat de aanklachten tegen Manowska mogelijk verband houden met de controverse rond de werking van de Disciplinaire Kamer van het Hooggerechtshof, die werd ontbonden na de uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Unie.

De beslissing om de immuniteit van Małgorzata Manowska op te heffen ligt nu bij de Beroepsaansprakelijkheidskamer van het Hooggerechtshof en de Staatsrechtbank. Als beide instanties hiermee instemmen, kan het Openbaar Ministerie formele aanklachten indienen, wat kan leiden tot een strafzaak. Deze zaak zal ongetwijfeld nauwlettend door het publiek worden gevolgd, gezien Manowska's belangrijke rol binnen het Poolse rechtssysteem en haar eerdere rol bij de Staatsrechtbank.

Bron: wiescoi24.pl przez Cezary Nowak  język po Polsku

[Pieszyce]

Zwakke argumenten en een politiek spel
Het is maar goed dat het voorbij is.

Cezary Nowak
18 juli 2025

De verklaring van Małgorzata Paprocka, hoofd van de kanselarij van de president van de Republiek Polen, over de verzoeken om opheffing van de immuniteit van de eerste president van het Hooggerechtshof, Małgorzata Manowska, is een voorbeeld van manipulatieve retoriek die inhoudelijke discussie uit de weg gaat en bijdraagt aan politieke polarisatie.

In haar commentaar op de acties van het Openbaar Ministerie en minister Adam Bodnar gebruikt Paprocka simplificaties, bagatelliseert zij de ernst van de beschuldigingen en negeert zij de bredere context, die een kritische analyse vereist.

Het Nationaal Openbaar Ministerie, door Paprocka pejoratief aangeduid als "Bodnars mannen", heeft verzoeken ingediend om de immuniteit van Małgorzata Manowska, eerste president van het Hooggerechtshof en voorzitter van de Staatsrechtbank, op te heffen vanwege vermeende onregelmatigheden in haar handelen. Dit omvat: De beschuldigingen hebben betrekking op de organisatie van zittingen van de Staatsrechtbank en mogelijk machtsmisbruik binnen het Hooggerechtshof. Paprocka noemde deze beschuldigingen in een interview met Polsat News "uitzonderlijk zwak" en "gênant" en betoogde dat ze geen invloed hebben op burgers of het functioneren van het Hooggerechtshof en gericht zijn op politieke heksenjacht. Ze bekritiseerde Bodnar ook vanwege het gebrek aan benoemingen voor rechters en bracht de kwestie ter sprake van het niet publiceren van de resolutie tot bijeenroeping van de Nationale Vergadering.

Door de beschuldigingen tegen Manowska "zwak" en "gênant" te noemen, vermijdt Paprocka een inhoudelijke beoordeling van het gepresenteerde bewijs. Ze gaat niet in op de specifieke uitgangspunten waarop het Openbaar Ministerie is gebaseerd, zoals mogelijke procedurele schendingen of machtsmisbruik binnen het Hooggerechtshof. In plaats daarvan gebruikt ze algemene uitspraken die bedoeld zijn om het optreden van het Openbaar Ministerie en minister Bodnar in diskrediet te brengen. Dit soort retoriek is onverantwoordelijk, vooral als het afkomstig is van een hooggeplaatste ambtenaar die zich zou moeten inzetten voor transparantie en een eerlijk debat. Het bagatelliseren van de beschuldigingen zonder de merites ervan te bespreken, getuigt van een gebrek aan ernst met betrekking tot de verantwoordingsplicht van personen die sleutelposities in de staat bekleden.

Paproka's verklaring past in een bredere context van politieke polarisatie. Door het Openbaar Ministerie te beschrijven als "Bodnars mannen" en te suggereren dat er politieke motieven schuilgaan achter het optreden van de minister van Justitie, wordt een narratief gecreëerd van een lastercampagne tegen personen die banden hebben met de Wet en Rechtvaardigheidspartij (PiS). Dit soort taalgebruik ondermijnt niet alleen de geloofwaardigheid van overheidsinstellingen, maar escaleert ook de maatschappelijke spanningen. Paprocka negeert het feit dat de aanklachten tegen Manowska voortkomen uit de noodzaak om mogelijke onregelmatigheden in de werking van het Hooggerechtshof te onderzoeken, wat een reële impact zou kunnen hebben op de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht – een essentiële waarde in een democratische rechtsstaat.

Paproprocka bekritiseert Bodnar omdat hij meer dan 1000 rechterlijke functies niet heeft ingevuld, maar ze gaat niet in op de redenen voor deze situatie. Personeelstekorten bij de rechterlijke macht zijn grotendeels een gevolg van de hervormingen van de rechterlijke macht die onder de PiS-regering zijn doorgevoerd, wat leidde tot chaos in het benoemingssysteem voor rechters en conflicten met de Europese Unie. Bodnar beschuldigen van omissies zonder deze context te noemen, is een manipulatie die erop gericht is de verantwoordelijkheid af te schuiven op de huidige regering. Evenzo wordt de kwestie van het niet publiceren van de resolutie tot bijeenroeping van de Nationale Vergadering gepresenteerd als onderdeel van een "politiek scenario", hoewel Paprocka zelf toegeeft dat dit vanuit juridisch perspectief irrelevant is. Deze selectiviteit in haar betoog getuigt van een gebrek aan inhoudelijke benadering.

Als hoofd van de presidentiële kanselarij zou Paprocka het ambt van de president op een onpartijdige en verantwoordelijke manier moeten vertegenwoordigen. Haar verklaring is daarentegen politiek geladen en dient ter verdediging van de belangen van het aan de PiS gelieerde kamp. In een democratische staat zouden functionarissen in zulke hoge posities taalgebruik moeten vermijden dat maatschappelijke verdeeldheid vergroot en het vertrouwen in instellingen zoals het Openbaar Ministerie en de rechtbanken ondermijnt. In plaats van op te roepen tot een grondig onderzoek naar de beschuldigingen tegen Manowska, kiest Paprocka voor een confronterende aanpak, wat schadelijk is voor het publieke debat.

Paproprocka's verklaring maakt deel uit van een bredere trend van afbrokkeling van het vertrouwen in staatsinstellingen, wat bijzonder gevaarlijk is in de context van geschillen over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Het bagatelliseren van de beschuldigingen tegen de eerste president van het Hooggerechtshof zou kunnen worden opgevat als een poging om personen die banden hebben met de vorige regering te beschermen, ongeacht hun daden. Deze houding ondermijnt het beginsel van gelijkheid voor de wet en zou de geloofwaardigheid van het Hooggerechtshof als instituut verder kunnen ondermijnen.

Door de beschuldigingen tegen Małgorzata Manowska te bagatelliseren, politiek geladen taal te gebruiken en de bredere context te negeren, draagt Paprocka bij aan een polarisatieverhaal dat democratische instellingen schaadt. Als hoofd van de Kanselarij van de President zou ze moeten streven naar eenheid en een geïnformeerd debat, en niet naar het escaleren van conflicten. Haar woorden lossen het conflict niet op, maar ondermijnen ook het vertrouwen in belangrijke staatsinstellingen, wat in deze tijd bijzonder gevaarlijk is.

Bron:  wiescu24.pl przez Cezary Nowak     język po Polsku