Is Nawrocki zijn verstand verloren? Hij heeft daar geen mandaat voor!

[Pieszyce]

Is Nawrocki zijn verstand verloren? Hij heeft daar geen mandaat voor!

Cezary Nowak
19 augustus 2025

Karol Nawrocki, de pas beëdigde president, begon zijn ambtstermijn met een aankondiging die de politieke scène schokte. Hij kondigde aan dat hij een Raad voor de Hervorming van het Staatsbestel zou oprichten, belast met het opstellen van een nieuwe grondwet.

Zijn visie voor 2030 zou betekenen dat Polen een volledig nieuwe grondwet zou aannemen. Dit zijn gewaagde woorden, maar ook ongelooflijk controversieel. Voordat we zelfs maar beginnen met het bespreken van de ideeën zelf, moeten we een fundamentele vraag stellen: heeft Karol Nawrocki überhaupt het mandaat om het staatsbestel te veranderen?

De Grondwet is de belangrijkste rechtshandeling van het land. Het is een document dat alleen in uitzonderlijke omstandigheden mag worden gewijzigd, na brede maatschappelijke en politieke consensus. Ondertussen klinken Nawrocki's voorstellen alsof de grondwet slechts een terrein is voor partijdige experimenten.

De geplande wijzigingen zijn ingrijpend: vrijwel elk hoofdstuk van de grondwet zou worden aangepast. De belangrijkste is een verandering in het politieke systeem – een overgang van het huidige parlementaire kabinettenstelsel naar een semi-presidentieel of kanselierstelsel. In beide scenario's betekent dit één ding: een aanzienlijke versterking van de macht van het staatshoofd. En het is moeilijk te ontkennen dat deze oplossing vooral Nawrocki's positie zou versterken.

Er is niets mis met het bespreken van de grondwet. Er komen wel degelijk geschillen over bevoegdheden tussen instellingen voor, en de grondwet van 1997 is geen perfect document. Het probleem is echter dat de huidige president niet het publieke mandaat heeft om zulke ingrijpende hervormingen voor te stellen. Nawrocki won de verkiezingen onder specifieke omstandigheden – met een lage opkomst en een diepe politieke verdeeldheid. Hij heeft geen constitutionele meerderheid in het parlement en geniet ook geen brede publieke steun. Pogingen om dergelijke fundamentele veranderingen door te voeren in een situatie van extreem gepolariseerde samenleving lijken meer op een overname van het systeem dan op een hervorming.

Nawrocki's initiatief kan niet los worden gezien van Wet en Rechtvaardigheid. Juist de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) beschouwt als een obstakel dat moet worden omzeild of omgebogen, en niet als een fundament dat moet worden gerespecteerd. Denk maar aan de crisis rond het Constitutioneel Hof, de geschillen over de Nationale Raad voor Justitie en de ondergeschiktheid van de rechtbanken. Nu de partij geen meerderheid heeft die een realistische grondwetswijziging mogelijk zou maken, kondigt de president een "grondwettelijke conventie" aan waar de voorstellen zullen worden gepresenteerd. Dit is een poging om de politieke realiteit te omzeilen en de samenleving een project op te leggen dat niemand werkelijk verwachtte.

Onder het mom van hervorming van het politieke systeem stellen de president en PiS oplossingen voor die in de praktijk neerkomen op een machtsconcentratie. Het versterken van de rol van het staatshoofd, meer invloed op de rechterlijke macht en bepalingen die de politieke activiteit van rechters beperken – dit klinkt als een wensenlijstje voor een partij die al jaren streeft naar het verzwakken van de checks and balances. Zelfs ogenschijnlijk neutrale eisen, zoals grensbewaking of het versterken van lokale overheden, klinken verdacht vanuit een partij die herhaaldelijk heeft laten blijken centralisatie te verkiezen boven een echte dialoog.

Natuurlijk zou het bespreken van de grondwet geen taboe moeten zijn. De wereld verandert, Polen verandert, en het document uit 1997 behandelt niet alle uitdagingen van de 21e eeuw. Maar zo'n discussie moet transparant, partijoverschrijdend en vooral met deelname van burgers worden gevoerd. Het is onacceptabel dat een president uit het kamp van Wet en Rechtvaardigheid (PiS) eenzijdig de noodzaak aankondigt om het hele systeem te veranderen en zijn visie presenteert als een reactie op de "wil van de Polen". Dit is geen objectieve beoordeling van maatschappelijke behoeften, maar een partijdig project vermomd als hervorming.

Karol Nawrocki heeft geen mandaat om het systeem te veranderen. Hij heeft het niet omdat zijn verkiezing niet zo'n brede legitimiteit opleverde. Hij heeft het niet [/b]omdat de grondwet geen privéproject van één partij is, maar het algemeen belang van alle burgers.[/b] En pogingen om de grondwet fundamenteel te wijzigen zonder een echte overeenkomst tussen de partijen zijn een misbruik.

PiS laat opnieuw zien dat het staatsinstellingen als eigendom behandelt. In plaats van de grondwet te versterken en te leren respecteren, probeert het deze te herschrijven om aan zijn eigen behoeften te voldoen. Dit leidt nergens toe. Polen heeft vandaag geen behoefte aan een nieuw politiek experiment, maar aan stabiliteit en vertrouwen in de wet. En geen enkel Nawrocki-project of PiS-congres zal dit bieden.

Bron:  wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku

[Pieszyce]

Ik denk dat Nawrocki Putin gebeld heeft, want zowel Kaczor als de usurpator hebben een grote mond over de Russen, maar zouden maar wat graag alles in de Russische handen leggen.

Als ik Pool was, zou ik in zo'n geval bereid zijn een burgeroorlog te starten om schoon schip te maken. Dit kan niet eeuwig zo doorgaan. Er zijn teveel eeuwen geweest dat Polen niet Polen kon zijn.