Politiek voor de show. Wie betaalt Nawrocki's vrijgevigheid?

[Pieszyce]

Politiek voor de show. Wie betaalt Nawrocki's vrijgevigheid?

Cezary Nowak
24 augustus 2025

Het kantoor van Karol Nawrocki doet beloftes alsof het over een bodemloze portemonnee beschikt. Ondertussen zal de rekening voor de politieke vrijgevigheid van de president door alle burgers worden betaald – uit hun eigen belastingen, uit beperkte fondsen voor scholen, ziekenhuizen en openbare diensten. Kunnen we ons zulke luxe echt veroorloven, of geloven we gewoon in een politieke illusie?

Het kabinet van de president positioneert zich steeds meer als het centrum van de besluitvorming over het sociaaleconomische beleid van Polen. Woordvoerder Rafał Leśkiewicz verzekert ons van "betrouwbare berekeningen" waaruit blijkt dat de staat zich dure projecten kan veroorloven, zoals een nultarief voor gezinnen met twee kinderen of een verhoging van de tweede belastingschijf. Dit verhaal roept echter ernstige twijfels op. Het probleem schuilt niet alleen in de voorstellen zelf, maar ook in de operationele filosofie van het presidentiële kantoor – ze doen beloftes alsof ze een onbeperkt budget hebben, ook al zijn ze er zelf niet verantwoordelijk voor.

Nawrocki en zijn staf kunnen nieuwe wetgeving invoeren, visies ontwikkelen en eisen formuleren, maar ze zullen niet verantwoordelijk worden gehouden voor het tekort in de overheidsfinanciën. De regering en het parlement zijn verantwoordelijk voor de staatsinkomsten en -uitgaven, dus zij zullen de last dragen van de financiering van projecten die in de beslotenheid van het presidentiële kantoor worden voorbereid. Het is moeilijk te missen dat Nawrocki's kantoor zich gedraagt als een gulle oom die geschenken uitdeelt, maar iemand anders factureert.

De zin die de woordvoerder herhaalt – "betrouwbare berekeningen" – is bedoeld als een soort charme. Het is bedoeld om het publiek gerust te stellen en experts tot apathie te sussen. Ondertussen hebben we de details van deze analyses nog niet vernomen; we weten niet wie ze heeft opgesteld, welke aannames er zijn gedaan en met welke risico's er rekening is gehouden. Dit is een klassiek voorbeeld van politieke mist: gepraat over balansen die alleen in de retoriek voorkomen. Toch weet elke econoom dat het verhogen van belastingverlichting en het verlagen van belastingen zonder de begrotingsinkomsten daadwerkelijk in evenwicht te brengen, noodzakelijkerwijs leidt tot een toename van het tekort.

Het kabinet van de president herhaalt ook het argument van "het aanscherpen van de btw- en vennootschapsbelastingregelgeving". Dit is een pakkende slogan die al jaren in het publieke debat opduikt. Hoewel het probleem van winstverschuiving door internationale bedrijven bestaat, is het niet waar dat één presidentieel wetsvoorstel dit kan oplossen. Een daadwerkelijke vermindering van dit fenomeen vereist jarenlange onderhandelingen op EU-niveau, een effectieve belastingadministratie en enorme investeringen in het schatkistsysteem. Het hele probleem reduceren tot een simpele slogan lijkt een poging om gaten in het wetsvoorstel te dichten.

De voorstellen van de president – een nultarief voor gezinnen of een hogere belastingschijf – klinken aantrekkelijk. Wie wil er nou niet minder belasting betalen? De kosten zullen echter door alle burgers worden gedragen, omdat lagere staatsinkomsten minder geld betekenen voor scholen, ziekenhuizen en openbaar vervoer. In die zin is presidentiële vrijgevigheid niet onbaatzuchtig – het lijkt meer op het verschuiven van financiële verantwoordelijkheid van de ene zak naar de andere, waarbij de collectieve zak, de staatsbegroting, de zwaarste last draagt.

De kwestie van de gevetoode "windmolenwet" toont een ander kenmerk van Nawrocki's stijl: politieke gebaren belangrijker vinden dan juridische stabiliteit. De Nawrocki beweert dat hij de wet heeft geblokkeerd omdat deze deel uitmaakte van "politieke chantage". In de praktijk verschilt zijn wetsvoorstel echter niet significant van dat van de regering – het verschilt alleen in de auteur. Dit is een voorbeeld van de logica waarin wie de wet ondertekent belangrijker is dan hoe snel en efficiënt deze wordt geïmplementeerd. Deze aanpak wekt geen vertrouwen; het vergroot alleen maar de chaos en verlengt het wetgevingsproces.

Nawrocki's kantoor streeft ernaar de president af te schilderen als een verdediger van gewone burgers – een hoeder van lage elektriciteitsrekeningen en een voorstander van belastingvoordelen. Maar elk dergelijk beeld heeft een prijs. Niet alleen financieel, maar ook politiek: het ondermijnt het gezag van staatsinstellingen, toont een gebrek aan cohesie en creëert een sfeer van onzekerheid.

Hiermee wil ik niet alle door de president voorgestelde oplossingen ontkennen. Elk pro-familie- of belastingbeleid verdient een serieus debat. Een kritische afstand tot Nawrocki's kantoor is echter noodzakelijk, aangezien zijn acties passen in het patroon van beloften doen zonder verantwoording af te leggen voor de gevolgen. Dit is de duurste vorm van politiek – een waarbij iemand anders de rekening betaalt voor andermans beslissingen.

Als burgers er echt baat bij willen hebben, zal dat niet via slogans en berekeningen vanachter een bureau zijn, maar door echt, verantwoord beheer van publieke middelen. En dat is nog steeds niet terug te zien in de acties van Karol Nawrocki en zijn kantoor.

Bron:  wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku