Polen in de schijnwerpers. Kaczyński en Rau als pleitbezorgers voor buitenlandse belangen

[Pieszyce]

Polen in de schijnwerpers. Kaczyński en Rau als pleitbezorgers voor buitenlandse belangen

Cezary Nowak
16 september 2025

Wanneer Jarosław Kaczyński het heeft over de EU die zogenaamd "de overgave van de staat eist", en Zbigniew Rau stelt dat een telefoontje van Donald Trump de kracht van de alliantie bewijst, is het moeilijk om de indruk te weerstaan dat de Poolse diplomatie is gereduceerd tot een theater van het absurde.

Het is moeilijk om de indruk te weerstaan dat de Poolse rechterzijde ons nog steeds dezelfde afgezaagde frases probeert te verkopen, in de hoop dat het publiek de herhaling en oppervlakkigheid van de argumenten niet opmerkt. De laatste uitspraak van Zbigniew Rau – voormalig minister van Buitenlandse Zaken en nu PiS-parlementslid – in een gesprek met Łukasz Jankowski bevestigt dit alleen maar. Slechts een paar zinnen waren voldoende om de logica die Polen in de rol van smekeling plaatst, en niet van een gelijkwaardige partner, opnieuw bloot te leggen.

In zijn toespraak in Kraków presenteerde Jarosław Kaczyński een visie van Polen dat veiligheid bijna uitsluitend in de armen van de Verenigde Staten zoekt. "De VS eist niet dat wij onze staat opgeven, terwijl anderen dat wel doen", verklaarde hij met kenmerkend zelfvertrouwen. Het klinkt indrukwekkend, maar onder de oppervlakte schuilt een diepe oneerlijkheid over de feiten. Niemand in de Europese Unie eist dat Polen "zijn staat opgeeft". Brussel eist iets veel eenvoudigers: naleving van de regels die Polen zelf heeft aanvaard toen het zich bij de gemeenschap aansloot. Als Kaczyński het gehoorzamen aan de wet "het opgeven van de staat" noemt, betekent dit dat hij in geen enkele andere regel gelooft dan die van hemzelf.

Zbigniew Rau ging nog verder en nam dit verhaal vrijwel zonder aarzeling over. Volgens hem blijkt de kracht van de alliantie met de VS uit... het feit dat Karol Nawrocki twee keer met Donald Trump heeft gesproken. Bovendien, aldus Rau, belde Trump Nawrocki "de volgende dag" na het incident met de schending van het Poolse luchtruim. Het is de moeite waard om je af te vragen: komt diplomatie er echt op neer wie de telefoon van de president van de Republiek Polen het snelst terugbezorgt? Moet de effectiviteit van het Poolse buitenlandse beleid worden afgemeten aan een beleefd gesprek, dat Trump even goed met elke leider zou hebben gevoerd als hij het als onderdeel van zijn spel beschouwde?

De retoriek van PiS is altijd gebaseerd op een simpele tweedeling: "zij" en "wij". "Zij" – de EU, Duitsland, het Westen – zouden onze soevereiniteit willen afpakken. [/b]"Wij" – PiS en haar kiezers – verdedigen het land[/b]. Het probleem is dat dit verhaal steeds grotesker wordt. Kaczyński spreekt van een dreiging vanuit de EU, maar geeft tegelijkertijd toe dat alleen Amerika de macht heeft waarmee "de Russen rekening moeten houden". In zijn visie zou Polen dus moeten zijn als een kind dat een sterkere vader kiest om zichzelf te beschermen tegen een vijandige buur. Waar is er ruimte voor volwassen, onafhankelijke politiek in deze? Waar is de verantwoordelijkheid voor het eigen land? Rau spoort ons op zijn beurt aan om geduld te hebben met Trump, omdat hij b"eenheid en cohesie wil afdwingen in het licht van de Russische dreiging." Maar gelooft iemand werkelijk dat Trump – een man die het doel van de NAVO in twijfel trok, met Poetin flirtte en multilaterale mechanismen afwees – garant staat voor de westerse cohesie? Rau lijkt slogans te herhalen die beter zouden passen bij Republikeins campagnemateriaal dan bij een serieuze analyse van de Poolse belangen.

Het meest verontrustende is echter dat zowel Kaczyński als Rau de Polen proberen te overtuigen dat de keuze binair is: óf een onvoorwaardelijke alliantie met de Verenigde Staten óf "de staat overgeven" aan de EU. Dit is een vals alternatief. Polen heeft beide nodig: sterke wortels in Europa én partnerschap met de Verenigde Staten. Diplomatie reduceren tot een politiek monogame formule leidt nergens heen.

PiS-politici bouwen een verhaal gebaseerd op angst. Ze dreigen met verlies van soevereiniteit, met de EU en met het Westen. Maar als het gaat om het daadwerkelijk verdedigen van de Poolse belangen, komt hun "moed" neer op het herhalen van wat iemand anders in Washington zegt. Dit is geen buitenlands beleid – het is politiek op hun knieën.

En daarin schuilt de grootste paradox. Kaczyński en Rau presenteren zich als verdedigers van de Poolse onafhankelijkheid, maar in werkelijkheid leggen ze de toekomst van het land in handen van één enkele, onzekere bondgenoot. Hun woorden resoneren luid, maar betekenen weinig. De ware kracht van Polen ligt niet in de vraag of Trump Nawrocki terugroept, maar in de vraag of we op meerdere piano's tegelijk kunnen spelen – in Brussel, Berlijn, Parijs en Washington.

Laten we ons daarom niet laten misleiden door te denken dat de kritiek van Kaczyński en Rau een aanval is op het patriottisme. Integendeel – het is een uiting van zorg voor Polen, dat meer verdient dan het eeuwige leven in de schaduw van andermans beslissingen.

Bron:    wiesci24.pl przez Cezary Nowak    język po Polsku