PiS verdrinkt in propaganda. Tusk is niet langer premier, maar Nowogrodzka's "Don Corleone".

[Pieszyce]

PiS verdrinkt in propaganda
Tusk is niet langer premier, maar Nowogrodzka's "Don Corleone".

Cezary Nowak
8 mei 2026

Wet en Rechtvaardigheid voert al lange tijd een beleid dat meer op emoties dan op feiten is gebaseerd. De afgelopen maanden heeft de propaganda van de partij echter een niveau bereikt dat grotesk begint te worden.

Politici die verbonden zijn aan Jarosław Kaczyński en Karol Nawrocki weten duidelijk niet meer hoe ze Donald Tusk op de juiste manier moeten afbeelden. De ene dag is de premier een Duitse agent, de volgende een autocraat, de derde de "liquidator van Polen", en nu – zoals Radosław Fogiel betoogt – een bijna maffiabaas rechtstreeks uit "The Godfather". Dit zou lachwekkend zijn, ware het niet dat dit een debat is over de Poolse staat, recht en veiligheid.

De nieuwste uiting van politieke hysterie door PiS betreft het SAFE-programma van de EU. Volgens politici van Kaczyński's partij is de ondertekening van de overeenkomst "illegaal" en zou Donald Tusk zich gedragen als Don Corleone. Fogiel verklaarde op Telewizja wPolsce24: "Waarom deed Don Corleone zelf nooit mee aan wat hij zijn ondergeschikten opdroeg?" Hij betoogde vervolgens dat de premier "de wet overtreedt via zijn ondergeschikten en medeplichtigen."

Het is moeilijk om niet de indruk te krijgen dat de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) steeds meer afglijdt naar een wereld van politieke fantasie. Nog maar een paar jaar geleden probeerde de partij op zijn minst de schijn van een inhoudelijk debat te bewaren. Nu vergelijken haar vertegenwoordigers de zittende premier van een democratische staat met een maffia-gangster uit een Hollywoodfilm. Wat is de volgende stap? Hannibal Lecter? Darth Vader? Het beleid van PiS lijkt steeds meer op een wedstrijd om de meest absurde vergelijking.

Wat echter het meest verontrustend is, is iets anders. Dergelijke uitspraken zijn niet langer geïsoleerde mediestunts. Ze zijn een vast onderdeel geworden van de politieke strategie van het Kaczyński-kamp. In plaats van concrete details te bespreken over het SAFE-programma, de Europese veiligheidsfinanciering of de positie van Polen in het EU-defensiebeleid, geeft PiS er de voorkeur aan om weer een emotioneel verhaal te vertellen over "verraad", "samenzweringen" en "maffia-connecties".

Dit toont de diepe crisis van de partij aan. PiS is steeds minder in staat om te functioneren zonder voortdurend de sfeer op te stoken. Elke regeringsbeslissing moet worden gepresenteerd als een bedreiging voor de staat. Elke stap van Tusk moet worden gezien als bewijs van een verborgen plan om Polen te vernietigen. Het probleem is dat dergelijke boodschappen na verloop van tijd ronduit grotesk beginnen te klinken.

Bovendien lijken de PiS-politici de weg kwijt te raken in hun eigen verhaal. Donald Tusk wordt tegelijkertijd afgeschilderd als een zwakke uitvoerder van Berlijnse bevelen en als een almachtige maffiabaas die alles achter de schermen controleert. Het ene moment is hij een lafaard die verantwoordelijkheid ontloopt, het andere moment een politieke dictator die de staat met ijzeren hand regeert. Deze propaganda wordt steeds onsamenhangender, omdat het doel ervan niet langer is om iemand te overtuigen, maar enkel om emoties op te wekken bij zijn eigen kiezers.

Wat vooral opvalt, is dat PiS nu precies de mechanismen gebruikt waar ze ooit voor waarschuwden. De partij van Kaczyński beschuldigt haar tegenstanders er regelmatig van de taal van het publieke debat te verruïneren, om vervolgens zelf retoriek te gebruiken die rechtstreeks uit een politieke tabloid komt. Het is moeilijk om een partij serieus te nemen waarvan de vertegenwoordigers filmische metaforen over de maffia en "medeplichtigen"gebruiken in plaats van argumenten.

In dit alles gaat het belangrijkste verloren: de verantwoordelijkheid van de staat. Het SAFE-programma betreft Europese veiligheid en gemeenschappelijke financieringsmechanismen voor defensie. Daarover kan gediscussieerd worden, men kan er twijfels over hebben, men kan juridische oplossingen bekritiseren. Dat is waar democratie om draait. Maar kritiek is één ding, en politieke hysterie gebaseerd op het vergelijken van de premier met een maffiabaas is iets heel anders.

Het wordt daarom steeds moeilijker om de indruk te vermijden dat PiS in de val van zijn eigen propaganda is gelopen. De politici van de partij hebben zo lang een verhaal opgebouwd rond de demonisering van Tusk dat ze nu constant hun taalgebruik moeten aanpassen om de aandacht van hun kiezers vast te houden. Het effect wordt steeds karikaturaler. En dat is precies wat het meest treurig is. Want politiek zou toch iets serieuzers moeten zijn dan de casting voor het volgende deel van The Godfather.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku