Een handjevol boze mensen en grote slogans. PiS jaagt de Polen opnieuw de stuipen op het lijf met het einde van de werel

[Pieszyce]

Een handjevol boze mensen en grote slogans.
PiS jaagt de Polen opnieuw de stuipen op het lijf met het einde van de wereld.

Cezary Nowak
20 mei 2026

De demonstratie georganiseerd door Solidariteit onder de slogan "Samen voor Polen en de Polen" was bedoeld als een demonstratie van rechtse macht en een groot protest tegen de Green Deal. In de praktijk bleek het echter iets heel anders te zijn: een politiek spektakel vol absurde slogans, anti-EU-hysterie en steeds wanhopiger pogingen om het eigen electoraat te mobiliseren. En bovenal een verrassend kleine demonstratie gezien de ambities van de organisatoren en de omvang van de propagandacampagne.

Nog maar een paar jaar geleden konden soortgelijke marsen van PiS en Solidariteit inderdaad indruk maken met hun omvang. Deze keer was het anders. In Warschau was geen sprake van een "golf van publieke woede", maar eerder van een groep loyale activisten en aanhangers die kwamen luisteren naar meer toespraken over "klimaatreligie", "linkse ideologie" en de noodzaak om het Europese ETS te verlaten. Het is moeilijk om de indruk te ontwijken dat het geheel steeds meer op politiek theater voor hun eigen kleine bubbel begint te lijken.

Het meest gênant waren echter de toespraken van de PiS-politici zelf. Mariusz Błaszczak bulderde dat "de rampzalige regering van Donald Tusk zo snel mogelijk moet vertrekken" en probeerde vervolgens te beargumenteren dat vermeende "aanvallen op president Trump" verantwoordelijk waren voor de spanningen in de relatie met de Verenigde Staten. Volgens de voormalige minister van Defensie "bracht Tusk de veiligheid van ons vaderland in gevaar". Dit is een klassiek voorbeeld van een beleid dat niet gebaseerd is op feiten, maar op het emotioneel bang maken van kiezers.

Przemysław Czarnek ging nog een stap verder. De PiS-kandidaat voor het premierschap verklaarde dat "Polen onmiddellijk uit de Europese Unie (EU) moet stappen" en omschreef het gehele klimaatbeleid van de Europese Unie als "klimaatreligie" en "linkse ideologie". Zulke woorden zouden als grotesk worden beschouwd, ware het niet dat ze uit de mond komen van een man die ernaar streeft de Poolse regering te leiden.

Het probleem is dat PiS en Solidariteit steeds vaker proberen een echt economisch debat te vervangen door brute slogans. Natuurlijk kun je discussiëren over de kosten van de Green Deal, het tempo van de energietransitie of de problemen van de industrie. Maar "Weg met het ETS!" roepen zonder een realistisch plan te presenteren, is pure politieke demagogie. De Poolse economie opereert binnen het kader van de Europese markt en Europese regelgeving. Uitstappen uit het ETS is geen simpele stap zoals "we sluiten het systeem af en gaan terug naar goedkope kolen". Het is een enorme politieke, economische en juridische operatie, waarvan de gevolgen catastrofaal kunnen zijn voor Polen.

PiS is er echter al lang niet in geslaagd kiezers echte oplossingen te verkopen. Het draait om emoties. Gisteren was het de angst voor vluchtelingen, toen voor de Europese Unie, nu voor de 'klimaatreligie'. Alles moet de vorm aannemen van een grote beschavingsoorlog. Alles moet worden gepresenteerd als een botsing tussen 'gewone Polen' en de mysterieuze elites die het land kapotmaken.

In dit hele verhaal is de rol van Solidariteit echter bijzonder triest. De vakbond, ooit een symbool van de strijd voor vrijheid en arbeidersrechten, lijkt steeds meer op een politieke vleugel van de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS). In plaats van onafhankelijke werknemersvertegenwoordiging hebben we een organisatie die schouder aan schouder met partijpolitici meeloopt en hun propagandaleuzen herhaalt. Het is moeilijk te geloven dat een vakbond die zou moeten strijden voor moderne banen en de veiligheid van werknemers tijdens de energietransitie, zich nu beperkt tot het roepen van 'linkse ideologie'.

Het meest veelzeggend was echter het gebrek aan maatschappelijke betrokkenheid rondom het hele evenement. PiS probeerde de mars af te schilderen als een krachtige stem van de natie. Ondertussen wordt steeds duidelijker dat de samenleving de constante politieke alarmkreten beu is. De steeds terugkerende verhalen over het "einde van Polen", de "bedreiging voor de beschaving" en het "dictaat van de EU" zijn niet meer zo effectief als vroeger.

En dat is precies waarom deze demonstratie zo symbolisch bleek. Het was bedoeld als een machtsvertoon, maar werd in plaats daarvan een demonstratie van zwakte. Het was de bedoeling een politieke aardbeving te veroorzaken, maar het resulteerde in een blamage. PiS en Solidariteit trekken zich steeds meer terug in de wereld van hun eigen slogans en propaganda. Het probleem is dat buiten deze wereld steeds minder mensen nog naar hen willen luisteren.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku