Poolse premier kondigt grote mars in Warschau aan in juni volgend jaar

[Pieszyce]

Poolse premier kondigt grote mars in Warschau aan in juni volgend jaar

5 juni 2026

De Poolse premier Donald Tusk heeft aangekondigd dat er op 4 juni volgend jaar een grote mars in Warschau zal plaatsvinden ter gelegenheid van de herdenking van de eerste gedeeltelijk vrije verkiezingen in het land en de honderdste geboortedag van voormalig premier Tadeusz Mazowiecki.


Tadeusz MazowieckiPAP/Ireneusz S. Wierzejski – CC BY-SA 3.0 wiki Commons

Tusk zei donderdag dat de deelnemers aan de "Mars van de Grote Patriotten" langs een gepland monument voor Mazowiecki zullen lopen, dat hij voorstelt op te richten voor het kantoor van de premier in het centrum van Warschau.

Bij de aankondiging van het initiatief zei Tusk dat 4 juni 1989 het einde van het communisme in Polen en het begin van de democratische transitie van het land markeerde.

Hij nodigde alle voormalige Poolse premiers uit om zitting te nemen in een erecomité dat toezicht houdt op de bouw van het monument.

Mazowiecki werd de eerste niet-communistische premier van Polen na de verkiezingen van 4 juni 1989, die overweldigend werden gewonnen door de vrijheidsbeweging Solidariteit.

De verkiezingen, de eerste gedeeltelijk vrije parlementsverkiezingen in communistisch Polen, effenden de weg voor de val van het communistische regime en bredere democratische veranderingen in Centraal- en Oost-Europa.

De verkiezingen waren het resultaat van overeenkomsten die waren bereikt tijdens de Rondetafelgesprekken tussen de communistische autoriteiten, de door Solidariteit geleide oppositie en vertegenwoordigers van de katholieke kerk.

Mazowiecki was de eerste niet-communistische premier van Polen sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. Later diende hij in het parlement en was hij adviseur van president Bronisław Komorowski over binnenlandse en internationale zaken. Hij ontving de Orde van de Witte Adelaar, de hoogste staatsonderscheiding van Polen.

De vorige "Mars van de Grote Patriotten" vond in mei vorig jaar plaats in Warschau, voorafgaand aan de tweede ronde van de Poolse presidentsverkiezingen. Het evenement werd georganiseerd ter ondersteuning van de centrumkandidaat Rafał Trzaskowski.

Op dezelfde dag hield de oppositiepartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) een aparte bijeenkomst ter ondersteuning van haar kandidaat, Karol Nawrocki, die later het presidentschap won.

Het politieke kamp van Tusk organiseerde ook grote demonstraties in Warschau in de aanloop naar de parlementsverkiezingen van 2023, waaronder een mars op 4 juni 2023 en de "Mars van een Miljoen Harten" later dat jaar.

De volgende parlementsverkiezingen in Polen zullen naar verwachting in het najaar van 2027 plaatsvinden.

(gs)

Bron: IAR, PAP, polskieradio.pl/ by (gs)   English

[Pieszyce]

De voorzitter stelt voorwaarden voor Polen
Hoe zwakker de PiS-partij, hoe grotesker de eisen van Kaczyński worden.

Cezary Nowak
11 juni 2026

Jarosław Kaczyński heeft wederom bewezen dat er geen enkel onderwerp in de Poolse politiek is dat hij niet kan reduceren tot zijn eigen obsessies, wrokgevoelens en eindeloze afrekeningen.

Deze keer gaat het om een initiatief dat partijoverstijgend en voor de hand liggend lijkt: de bouw van een monument voor Tadeusz Mazowiecki, de eerste niet-communistische premier na 1989. Donald Tusk kondigde de oprichting van een erecommissie voor de bouw van het monument aan en verklaarde bereid te zijn alle voormalige premiers uit te nodigen om deel te nemen. Je zou een simpel antwoord verwachten: ja of nee. Maar Jarosław Kaczyński kiest nooit voor simpele antwoorden. Hij stelt altijd voorwaarden.

De PiS-voorzitter beperkte zich niet tot het afwijzen of zelfs bekritiseren van het idee zelf. Zoals gebruikelijk zag hij elk initiatief als een gelegenheid om zijn eigen eisenlijst te presenteren. "Wanneer meneer Tusk iets voorstelt, is het meestal erg pervers, en in dit geval is het dat ook," verklaarde hij tijdens een persconferentie.

Dit is een kenmerkende manier van denken. In de wereld van Jarosław Kaczyński bestaan geen gebaren van goede wil, geen symbolische acties ten dienste van de politieke gemeenschap, geen mogelijkheid om het huidige conflict te overstijgen. Elk voorstel is verdacht. Elk initiatief verbergt een complot. Elke tegenstander heeft een verborgen agenda. Dit is politiek gezien door de lens van voortdurende oorlog.

Nog verbazingwekkender waren echter de voorwaarden die de PiS-leider stelde voor mogelijke deelname aan de commissie. "Als er een Lech Kaczyński-straat wordt aangelegd, of hersteld zoals die al was, als de mensen die zijn nagedachtenis elke maand schandelijk beledigen op gepaste wijze worden aangepakt, geëlimineerd, veroordeeld, en meneer Tusk hieraan bijdraagt (...) dan ben ik bereid om hierover te praten," verklaarde hij.

Het is moeilijk om een treffender voorbeeld van politieke groteskheid te vinden. De vraag betreft het monument voor Tadeusz Mazowiecki, een historische figuur van fundamenteel belang voor de politieke transformatie van Polen. Ondertussen reageert Jarosław Kaczyński met een lijst van eisen met betrekking tot zijn broer, straatnamen en de bestraffing van degenen die standpunten huldigen die hem niet bevallen. Het is alsof hij een vraag over het bouwen van een brug beantwoordt met de eis om de verkiezingsuitslag van tien jaar geleden terug te draaien.

Wat echter het meest opvallend is, is niet de inhoud van deze eisen, maar de overtuiging dat ze vanzelfsprekend zijn. Kaczyński opereert al jaren op dezelfde manier in de politiek. Hij onderhandelt niet – hij stelt ultimatums. Hij praat niet – hij dicteert de voorwaarden. Hij zoekt geen overeenstemming – hij verwacht dat de andere partij capituleert.

Het gevolg is dat elke publieke kwestie gegijzeld wordt door zijn persoonlijke emoties. Of het nu gaat om de rechtbanken, de media, het buitenlands beleid, of, zoals nu, het monument voor Tadeusz Mazowiecki, steeds komt hetzelfde mechanisme naar voren: eerst wantrouwen, dan beschuldiging, en uiteindelijk een opsomming van eisen die weinig met de oorspronkelijke kwestie te maken hebben.

Je krijgt de indruk dat de PiS-leider steeds meer in een parallelle realiteit leeft, een waarin de staat er primair is om zijn persoonlijke ambities te vervullen. Als iemand voorstelt Mazowiecki te herdenken, moet er over Lech Kaczyński gesproken worden. Als iemand pleit voor verzoening, moeten oude conflicten weer worden opgerakeld. Als er een kans is voor een gebaar dat de verdeeldheid overstijgt, moet er onmiddellijk een reden gevonden worden om het te blokkeren.

Tadeusz Mazowiecki was een politicus van de dialoog. Hij geloofde dat democratie compromissen, geduld en het vermogen tot samenwerking met mensen met verschillende opvattingen vereist. Jarosław Kaczyński vertegenwoordigt precies de tegenovergestelde filosofie. In zijn politieke wereld is geen ruimte voor compromissen. Er zijn alleen voorwaarden.

En dat is precies waarom de reactie van de PiS-leider op het voorstel van Donald Tusk meer zegt over Kaczyński zelf dan over het Mazowiecki-monument. Het onthult een politicus die al lange tijd niet meer in staat is om deel te nemen aan het openbare leven, behalve door eisen te stellen, zelfs als die steeds absurder klinken.

Want het grootste probleem is niet dat Jarosław Kaczyński voorwaarden stelt. Het grootste probleem is dat deze voorwaarden steeds meer grenzen aan een politieke karikatuur.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku