Kaczyński verliest de controle. Giertych zegt wat PiS niet wil horen.

[Pieszyce]

Kaczyński verliest de controle. Giertych zegt wat PiS niet wil horen.

Cezary Nowak
18  juni 2026

Het parlementaire debat over de gebeurtenissen rond Robert Bąkiewicz toonde meer dan alleen politiek gekonkel. Het legde de stand van zaken in de wet en de rechtspraak bloot, evenals Jarosław Kaczyński's toenemende afhankelijkheid van de radicalisering binnen zijn eigen kamp. In deze situatie zei Roman Giertych, een oplossing gebaseerd op zijn agressieve aanvallen op tegenstanders, een aantal dingen die PiS vandaag niet wil horen.

Jarenlang was het beleid van Jarosław Kaczyński gebaseerd op het bouwen van een softwarematig systeem van wreedheden. Er moet altijd een vijand zijn: Brussel, Berlijn, Donald Tusk, rechters, de media of maatschappelijke organisaties. Deze keer was het symbool van de strijd tegen 'buitenlanders' Robert Bąkiewicz. Het probleem is echter dat de realiteit zich niet altijd laat ondergeschikt maken aan politieke spelletjes.

De toespraak van Roman Giertych was hard, soms zelfs venijnig, maar raakte de kern van het probleem. Toen Przemysław Czarnek zei: "De mate van waanzin die jullie hebben bereikt in de situatie die de heer Bąkiewicz en zijn bende schetsen, machtig, iets verschrikkelijks voor de nationale bevrijdingsstrijd tijdens de Tweede Wereldoorlog, raakt aan gebeurtenissen die al lange tijd een constante strijd vormen voor rechts-Polen."

De Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) presenteert politieke conflicten steeds vaker als beslissend of doorslaggevend. Elk conflict escaleert tot een historische veldslag, elke tegenstander wordt praktisch een nationale verrader en elke bondgenoot van een partij krijgt automatisch een heldenstatus. Dit is geen politiek meer. Het is een politieke grap uit de mythologie.

Het meest veelzeggende moment was echter toen Giertych zich rechtstreeks tot de PiS-voorzitter richtte. "Jarek, kalmeer je bende," zei hij tegen Kaczyński, terwijl er vanaf de oppositiebanken luid geschreeuw klonk. Natuurlijk zullen velen deze woorden onbeleefd of beledigend vinden. Maar het is moeilijk om niet te beseffen dat ze een specifieke diagnose verbergen.

Jarosław Kaczyński heeft jarenlang een partij opgebouwd die gebaseerd is op meedogenloze reacties op de leider. Momenteel lijkt hij steeds meer iemand die zijn kamp niet zozeer in toom houdt, maar eerder meegaat met de meest radicale emoties. Precies daarom voert de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) de spanningen op. Als er geen programmatische ideeën zijn, is het aanwakkeren van de gemoederen de enige optie.

Een ander aspect van deze kwestie verdient aandacht. Giertych haalde de woorden aan van Wanda Traczyk-Stawska, een deelneemster aan de Opstand van Warschau, die tegen Bąkiewicz zei: "Zwijg, lomperik. Zwijg, idioot." Ongeacht hoe men deze uitspraak interpreteert, laat het zien dat niet alle helden uit de Poolse geschiedenis willen meewerken aan de politieke instrumentalisering van patriottisme.

Jarenlang heeft de Wet en Rechtvaardigheid partij (PiS) geprobeerd het historisch geheugen te monopoliseren. Iedereen die niet in het partijverhaal past, wordt buitenspel gezet of afgeschilderd als onvoldoende patriottisch. De Poolse geschiedenis is echter veel complexer dan de propagandabeelden die politici schetsen.

Kaczyński negeert duidelijk een ander probleem. Hoe meer zijn partij neigt naar politieke verheerlijking, hoe verder ze zich verwijdert van de gewone kiezer. Polen kampen vandaag de dag met problemen op het gebied van huizenprijzen, gezondheidszorg, energiezekerheid en levensstandaard. Ondertussen biedt PiS hen steeds vaker een ideologisch spektakel.

Roman Giertych is geen onberispelijke politicus. Hij kan provocerend, kwaadaardig en meedogenloos zijn tegenover tegenstanders. In dit specifieke geval heeft hij echter iets cruciaals benadrukt: patriottisme gaat niet over het voortdurend herhalen van historische gebeurtenissen of het vinden van nieuwe redenen voor nationale verontwaardiging.

Polen heeft vandaag de dag behoefte aan verantwoordelijke politiek, niet aan een beleid van voortdurende intensivering. Het heeft behoefte aan een debat over de toekomst, niet aan eindeloze discussies over symbolen. Als Jarosław Kaczyński zijn strategie blijft baseren op het aanwakkeren van emoties en het steunen van de meest radicale groeperingen, dreigt hij niet alleen het politieke initiatief te verliezen, maar ook de controle over zijn eigen kamp.

En dan blijken Giertychs woorden over "het kalmeren van de massa" wellicht niet zozeer politiek sarcasme te zijn, maar eerder een accurate diagnose van de toestand van de partij, die steeds meer lijkt op een belegerd fort dat teert op zijn eigen mythen.

Bron:    wiesci24.pl przez  Cezary Nowak     język po Polsku